II SA/Wr 112/05
WyrokWSA we Wrocławiu2006-05-31
Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Anna Siedlecka, Alicja Palus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wypłaty ekwiwalentu za wyłączenie gruntu rolnego z produkcji rolnej i prowadzenie uprawy leśnej jest uzasadnione w sytuacji, gdy zniszczenie uprawy nastąpiło w wyniku podpaleń, a nie celowego działania właściciela?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zniszczenie uprawy leśnej w wyniku podpaleń, które nie było celowym działaniem właściciela, nie stanowi podstawy do wstrzymania wypłaty ekwiwalentu. Przepis art. 7 ust. 7 ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, który stanowi podstawę do wstrzymania wypłaty, dotyczy sytuacji, gdy uprawa jest prowadzona niezgodnie z planem zalesienia lub uproszczonym planem urządzenia lasu. Zniszczenie uprawy w wyniku podpaleń powinno być rozpatrywane jako przypadek zniszczenia, a nie jako prowadzenie uprawy niezgodnie z planem.Stan faktyczny
Skarżący A. M. prowadził uprawę leśną na gruntach rolnych, za co otrzymywał ekwiwalent. Uprawa została zniszczona w wyniku dwukrotnego podpalenia. Starosta wstrzymał wypłatę ekwiwalentu, uznając, że właściciel nie dopełnił obowiązku prowadzenia uprawy zgodnie z planem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zakwestionował decyzje, argumentując, że zniszczenie nie było jego winą i że podejmował działania pielęgnacyjne.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty P. i orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Sędzia WSA Anna Siedlecka, Asesor WSA Alicja Palus /sprawozdawca/, Protokolant Magdalena Domańska-Byskosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2006 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 17 grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wypłaty ekwiwalentu na wyłączenie gruntu rolnego klasy V oraz ustalenia warunków przywrócenia ekwiwalentu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. na rzecz skarżącego kwotę 200 zł /dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.
Decyzją z dnia 8 listopada 2004 r. Nr [...], /sprostowaną postanowieniem Starosty P. z dnia 10 listopada 2004 r. Nr [...]/ wydaną na podstawie art. 104 i art. 108 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 8 czerwca 2001r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia /Dz. U. Nr 73 poz. 764 z późn. zm./, Starosta P. orzekł o wstrzymaniu wypłaty ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z produkcji rolnej i prowadzenie uprawy leśnej A. M., począwszy od miesiąca listopada 2004r. oraz ustalił następujące warunki przywrócenia ekwiwalentu: 1) wykonanie nowych nasadzeń do dnia 31 maja 2005 r.; 2) zgłoszenie wykonania prac niezwłocznie po ich zakończeniu; 3) prowadzenie uprawy leśnej zgodnie z planem zalesienia /opisem czynności pielęgnacyjnych dołączonych do planu zalesienia w dniu 22 października 2004 r./; 4) zatwierdzenie udatności wykonanych nasadzeń tj. stwierdzenie osiągnięcia przez uprawę 70% udatności po trzech miesiącach od zakończenia nasadzeń, jeżeli zalesienie zostanie dokonane wiosną 2005 r. lub po ośmiu miesiącach, jeżeli zostanie dokonane do końca listopada 2004 r.
Decyzji nadany został rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ważny interes społeczny.
Uzasadniając orzeczenie organ wyjaśnił, że w dniu 9 sierpnia 2002 r. A. M. otrzymał decyzję Starosty P. Nr [...] stwierdzającą prowadzenie uprawy leśnej na łącznej powierzchni gruntów rolnych 11,37 ha, położonych w obrębie Ł. W., gm. R. na działkach nr [...] oraz [...] zalesionych na podstawie decyzji Starosty P. z dnia 15 kwietnia 2002 r. Nr [...]. Wraz ze stwierdzeniem prowadzenia uprawy leśnej właściciel gruntów otrzymał prawo do nabywania przez okres 20 lat /lub do czasu nabycia prawa do renty albo emerytury/ ekwiwalentu – tj. środków finansowych za wyłączenie gruntu z produkcji rolnej i prowadzenie uprawy leśnej – zgodnie z art. 7 ust. 1, 2, 5 i 6 powołanej wcześniej ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia. W myśl tej zasady A. M. otrzymuje od września 2002 r. ze środków Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – Departament Środków Towarzyszących i Infrastruktury Wsi w W. comiesięczny ekwiwalent zwolniony z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 16 wskazywanej poprzednio ustawy.
Następnie organ orzekający podał, że w dniu 3 września 2004 r. /tj. po dwóch latach od zalesienia gruntu/ dokonano pierwszej oceny udatności uprawy leśnej – zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia. Na gruncie stwierdzono, że uprawa nie pokrywa nawet 50% powierzchni gruntów, a przyczyną takiego stanu było – wg oświadczenia właściciela gruntów – spalenie uprawy. Podpalenia dokonano dwukrotnie w okresie wiosennym 2004 r. przez co zniszczeniu uległo ponad 70% uprawy. Sprawca podpaleń pozostał nieznany. /Do protokołu dołączone zostały dokumenty policyjne, świadczące o przeprowadzonym dochodzeniu w tej sprawie/. Uczestniczący w kontroli pracownik Nadleśnictwa L. oraz pracownik Wydziału Ochrony Środowiska i Rolnictwa w Starostwie Powiatowym w Polkowicach stwierdzili, że uprawę należy uznać za przepadłą. Do dnia kontroli właściciel gruntów nie dokonał odnowienia uprawy, czekając – jak stwierdził – na efekty przejścia ognia i możliwość ocenienia, które z nasadzeń można uratować, nie może też uzupełnić uprawy zgodnie z zaleceniami pokontrolnymi z powodu trudnej sytuacji finansowej.
W dalszej części uzasadnienia Starosta P. wskazał, że w dniu 21 października 2004 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie wstrzymania wypłat ekwiwalentu. W toku postępowania A. M. wyjaśnił, że uprawę prowadził zgodnie ze sztuką pielęgnacji młodego lasu pomimo, że w planie zalesienia nie były przedstawione czynności gospodarcze, wg których mógłby pielęgnować zasadzony las oraz, że uprawa została zniszczona nie z jego winy, lecz na skutek podpaleń dokonanych przez nieznanego sprawcę. W piśmie zawierającym wyjaśnienia właściciel gruntów podał również, że niemożliwym było ubezpieczenie lasu od pożaru, a ponadto oświadczył, że w chwili obecnej znajduje się w trudnej sytuacji finansowej uniemożliwiającej mu uzupełnienie uprawy leśnej.
Organ orzekający stwierdził również w uzasadnieniu, że prowadzenie uprawy leśnej w sposób zapewniający jej przetrwanie i udatność jest obowiązkiem właściciela gruntów. Na szkoleniach prowadzonych dla rolników deklarujących chęć zalesienia swoich gruntów zwracano szczególną uwagę na sprawę pielęgnacji uprawy i jej ochrony przed niekorzystnymi czynnikami, które mogłyby spowodować przepadnięcie uprawy, a tym samym wstrzymanie wypłaty ekwiwalentów na jej prowadzenie.
Brak odnowienia uprawy w przypadku jej zniszczenia wskazuje na fakt niedopełnienia tego obowiązku.
Organ podkreślił przy tym, że ekwiwalent pieniężny jest wypłacany za prowadzenie uprawy leśnej, zatem powinien być również przeznaczony na jej odnowienie w przypadku, gdy uprawa ulegnie zniszczeniu.
W zakończeniu uzasadnienia organ orzekający wskazał, że w myśl art. 7 ust. 7 ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia starosta w drodze decyzji administracyjnej wstrzymuje wypłatę ekwiwalentu, jeżeli stwierdzi, że uprawa leśna jest prowadzona niezgodnie z planem zalesienia, a następnie uproszczonym planem urządzenia lasu. Podczas pierwszej kontroli udatności zalesienia przedmiotowego gruntu stwierdzono przepadnięcie uprawy, zatem organ uznał za zasadne wstrzymanie wypłaty ekwiwalentu przy zastosowaniu cytowanego powyżej przepisu.
Uzasadniając nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, Starosta P. powołał się na ważny interes społeczny tj. racjonalne gospodarowanie środkami publicznymi.
Prawidłowość opisanej powyżej decyzji zakwestionował A. M. w odwołaniu wniesionym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L.
Wskazał w nim m.in., że uprawa leśna wykonana została zgodnie z planem zalesienia, co stwierdzono w uzasadnieniu decyzji z dnia 9 sierpnia 2002 r. Nr [...]. Poinformował też, że uproszczony plan urządzenia lasu otrzymał dopiero w dniu 22 października 2004 r., a prowadzona przez niego uprawa nie była zaniedbana, ponieważ prowadzone były na niej prace pielęgnacyjne /m.in. wykaszanie, oprysk/. Za niezasadne uznał stwierdzenie, że uprawę prowadził niezgodnie z przepisami art. 7 ust. 7 i art. 4 ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia. Zwrócił też uwagę, że w tych przepisach nie ma mowy o sytuacji, w której uprawa ulega zniszczeniu lub przepadnięciu, tym bardziej, że zniszczenie nie było celowe.
W odwołaniu A. M. wyjaśnił, również, że w miesiącach marzec-kwiecień miało miejsce dwukrotne podpalenie jego uprawy, a policja postanowieniem z dnia 24 maja 2004 r. umorzyła dochodzenie z powodu niewykrycia sprawcy przestępstwa. Powołał się też na treść art. 7 ust. 8 wskazywanej ustawy, z którego wynika, że w przypadku zniszczenia uprawy leśnej w wyniku celowego działania właściciela gruntu, starosta wydaje decyzję administracyjną o wstrzymaniu wypłaty ekwiwalentu. Wskazał przy tym, że powstałe zniszczenie nie było jego celowym działaniem, a gdyby nie pożar, to na pewno udatność uprawy nie byłaby mniejsza niż 50%. Odwołujący się wyjaśnił ponadto, że nie dokonał jeszcze uzupełnienia ubytków, ponieważ chciał sprawdzić, które drzewka można jeszcze uratować, a które będą do całkowitej wymiany. Podał też, że pismem z dnia 22 września 2004 r. zwrócił się o przesunięcie terminu dokonania uzupełnienia ubytków na zalesionym terenie na okres wiosenny 2005r. oraz, że wypłacony ekwiwalent przeznaczył głównie na pielęgnację uprawy, która była prowadzona mimo podpaleń.
W odwołaniu wyszczególnione też zostały koszty dokonanych prac pielęgnacyjnych, koszty związane w uzupełnieniem powstałych ubytków oraz koszty wiosennych czynności pielęgnacyjnych istniejącej części uprawy leśnej.
Ponadto A. M. podniósł w odwołaniu, że w przypadku wstrzymania wypłaty ekwiwalentu nie będzie mógł dokonać uzupełnień powstałych ubytków spowodowanych pożarem, ponieważ koszty tego są zbyt wysokie, aby mógł je pokryć ze swoich obecnych dochodów. Wskazał też, że nie cały obszar został zniszczony i te drzewka, które nie zostały spalone wymagają pielęgnacji, a ponadto zabezpieczenia przed gryzoniami na okres zimowy. Nadmienił też, że dowiadywał się w różnych firmach ubezpieczeniowych o możliwość ubezpieczenia upraw leśnych od pożaru, jednak żadne towarzystwo ubezpieczeniowe nie ubezpiecza lasów.
W zakończeniu odwołania A. M. zobowiązał się do uzupełnienia ubytków w uprawie w okresie wiosennym 2005 r., jeżeli zostanie mu przywrócona wypłata ekwiwalentu.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia 17 grudnia 2004 r. Nr [...], stosując przepis art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium szczegółowo opisało stan faktyczny sprawy, a następnie stwierdziło, że z przepisów art. 7 ust. 1 i art. 7 ust. 7 ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia wynika, że właściciel gruntu przeznaczonego do zalesienia nabywa prawo do comiesięcznego ekwiwalentu nie tylko za wyłączenie gruntu z upraw rolnych, ale też zobowiązany jest prowadzić uprawę leśną zgodnie z planem zalesienia, a następnie uproszczonym planem urządzenia lasu.
Organ odwoławczy wyjaśnił też, że analiza materiału dowodowego wykazała, że w marcu i kwietniu uprawa leśna została zniszczona w wyniku pożaru, jednak właściciel gruntu o tym fakcie nie poinformował ani starostwa Powiatowego w Polkowicach ani Nadleśnictwa w L., chociaż w planie zalesienia działek został zobowiązany do informowania Nadleśnictwa o wszelkich problemach związanych z prowadzoną uprawą. Okoliczność, że uprawa została zniszczona ujawniono dopiero we wrześniu 2004 r. w czasie kontrolnych czynności podjętych przez właściwy organ. A. M. pomimo wypłacania mu ekwiwalentu nie podjął działań zmierzających do odnowienia /uzupełnienia/ nasadzeń na terenie zniszczonym przez pożar. Kolegium wskazało przy tym, że w przypadku wątpliwości co do zasadności uzupełniania ubytków uprawy właściciel powinien był skontaktować się z Nadleśnictwem L. w celu otrzymania stosownych zaleceń co do możliwości odnowienia zniszczonej uprawy. W tych okolicznościach Kolegium uznało, że A. M. od daty pożarów uprawy do września 2004 r. prowadził uprawę niezgodnie z planem zalesienia, a to wypełnia przesłankę wstrzymania ekwiwalentu określoną w art. 7 ust. 7 powoływanej ustawy i obliguje do uznania decyzji o tym orzekającej za nieuzasadnioną.
Organ odwoławczy wyjaśnił też w uzasadnieniu, że przywrócenie wypłaty ekwiwalentu będzie możliwe, stosownie do wskazań zawartych w zaskarżonej decyzji po wykonaniu przez właściciela gruntów nowych nasadzeń oraz prowadzenia uprawy leśnej zgodnie z planem zalesienia i uzyskaniu 70% udatności uprawy.
Kolegium zwróciło też uwagę, że warunki przywrócenia ekwiwalentu powinny być wskazane w uzasadnieniu decyzji wstrzymującej jego wypłatę /art. 7 ust. 7 ustawy/, a nie stanowić element rozstrzygnięcia, jednak wadliwość ta nie może skutkować uchyleniem decyzji wstrzymującej wypłatę ekwiwalentu. Nie zasługują też na uwzględnienie okoliczności podniesione w odwołaniu.
Decyzja wydana w postępowaniu odwoławczym została przez A. M. zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
W skardze A. M. zarzucił, że ekwiwalent wstrzymano mu niesprawiedliwie, ponieważ pilnował uprawy i prowadził wszystkie prace pielęgnacyjne, a zniszczenie uprawy jest wynikiem podpalenia, a nie jego działania.
W odpowiedzi na skargę zawartej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu 18 lutego 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o oddalenie skargi i powtórzyło argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W toku postępowania sądowoadministracyjnego skarżący skierował do Sądu pismo z dnia 9 marca 2005 r. oznaczone jako "wyjaśnienie do skargi...", w którym szczegółowo opisał swoje działania związane z zakładaniem i pielęgnacją uprawy leśnej oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w odwołaniu i w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie po rozważeniu następujących okoliczności faktycznych i prawnych:
Wyjaśniając przesłanki podjętego rozstrzygnięcia wskazać przede wszystkim należy, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności, będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu.
Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych stwierdził konieczność zastosowania przy orzekaniu przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm./ przy jednoczesnym skorzystaniu z dyspozycji art. 134 § 1 tej regulacji.
Zważyć przede wszystkim należy, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty P. stanowi przepis art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia /Dz. U. Nr 73, poz. 764 z późn. zm./. Zgodnie z jego treścią "Starosta w drodze decyzji administracyjnej, wstrzymuje wypłatę ekwiwalentu, jeżeli stwierdzi, że uprawa leśna jest prowadzona niezgodnie z planem zalesienia, a następnie uproszczonym planem urządzenia lasu, o których mowa w art. 4. W uzasadnieniu decyzji administracyjnej starosta wskazuje warunki przywrócenia wypłaty ekwiwalentu".
Z nie budzących wątpliwości ustaleń dokonanych w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym wynika, że A. M. – zgodnie z decyzją Starosty P. z dnia 9 sierpnia 2002 r. nr [...] – prowadził uprawę leśną na łącznej powierzchni gruntów rolnych 11,37 ha, położonych w obrębie Ł. W., gm. R. na działkach nr [...] oraz [...] zalesionych na podstawie decyzji Starosty P. z dnia 15 kwietnia 2002 r. o tym samym numerze. Z tych względów jako właściciel gruntów zalesionych uzyskał prawo do miesięcznego ekwiwalentu, który – na zasadach określonych w art. 7 ust. 1, 2, 5 i 6 powołanej wcześniej ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia – był wypłacany od września 2002 r. ze środków Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Ustawodawca ustanawiając taką rekompensowaną formę prowadzenia uprawy leśnej określił również w przepisach art. 7 ust. 7 i ust. 8 wskazywanej ustawy, dwie odmienne sytuacje obligujące właściwego miejscowo Starostę do wstrzymania wypłaty ekwiwalentu oraz podjęcie innych czynności orzeczniczych, skonkretyzowanych w powołanych powyżej przepisach.
Organy orzekające w rozpoznawanej sprawie uznały, że zaistniał w niej pierwszy z uregulowanych ustawowo przypadków /art. 7 ust. 7/ tzn., że uprawa leśna jest prowadzona niezgodnie z planem zalesienia, a następnie uproszczonym planem urządzenia lasu, o których mowa w art. 4 powoływanej ustawy.
Zważyć jednak należy, że z treści przepisu art. 4 ust. 1 ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia – przy zastosowaniu wykładni logicznej i językowej – wynika, że plan zalesienia jest podstawą dokonania zalesienia gruntu, a uproszczony plan urządzenia lasu traktować należy jako wskazania, wg których uprawa leśna powinna być dalej prowadzona. Ze znajdującego się w aktach sprawy planu zalesienia wynika, że przedstawia on sposób rozmieszczenia poszczególnych gatunków drzew na terenie przeznaczonym do zalesienia oraz formy zmieszania gatunków przewidzianych do nasadzeń, a także praktyczne wskazówki, istotne przy zakładaniu uprawy. /W materiale sprawy brak jest uproszczonego planu urządzenia lasu, który doręczono skarżącemu – zgodnie z jego oświadczeniem – w dniu 22 października 2004 r., a zatem po wszczęciu postępowania o wstrzymaniu wypłaty ekwiwalentu/. Dostosowanie się właściciela zalesionych gruntów do planu zalesienia i uproszczonego planu urządzenia lasu jest jednym z warunków uznania zalesienia za prawidłowe, a w konsekwencji uzyskania decyzji, o której mowa w art. 6 ust. 1 i 2 powoływanej wcześniej ustawy i w dalszej kolejności nabycia prawa do miesięcznego ekwiwalentu.
Sąd uznał za właściwe wyjaśnić w tym miejscu, że nie można podzielić poglądu organu odwoławczego, że zapisem planu zalesienia właściciel gruntów został zobowiązany do informowania Nadleśnictwa L. o wszelkich problemach związanych z uprawą. W ocenie Sądu zapis pkt 6 planu zalesienia traktować należy raczej jak radę lub wskazówkę, a nie obowiązek, któremu uchybienie – jak sugeruje organ odwoławczy – jest sankcjonowane ustawowo.
W świetle powyższego należy – zdaniem Sądu – uznać, że przesłanka wstrzymania ekwiwalentu uwzględniona w przepisie art. 7 ust. 7 ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesiania spełniona jest wówczas, gdy Starosta stwierdzi, że w ramach uprawy leśnej nie dokonano nasadzeń zgodnie z planem zalesienia, czyli nie zagospodarowano właściwymi sadzonkami drzew terenu przeznaczonego do zalesienia w sposób oznaczony w terenowym szkicu zalesień oraz prowadzono uprawę niezgodnie z uproszczonym planem urządzenia lasu.
W rozpoznawanej sprawie żadna z tych okoliczności nie została stwierdzona.
Ponadto z protokołu I oceny udatności uprawy leśnej, dokonanej zgodnie z wymogiem art. 8 ust. 1 pkt 1 powoływanej ustawy z dnia 3 września 2004 r. wynika, że uprawa jest zadowalającej jakości, pokrycie poniżej 50%, a ubytki spowodowane są pożarami, będącymi wynikiem podpalenia; właściciel nie dokonał uzupełnień uprawy po pożarze, ponieważ czekał na reakcję uprawy w sezonie wegetacyjnym na skutki przejścia ognia; uprawa leśna wymaga dokonania poprawki jesienią. W kontekście takiego zapisu niezrozumiałe jest ostatnie stwierdzenie zamieszczone w protokole, uznające uprawę za przepadłą. Niewiadomo bowiem, czy stwierdzenie to odnosi się tylko do części uprawy dotkniętej ubytkami, czy do pozostałej części uprawy, która – zgodnie z pierwszym zdaniem protokołu – jest zadowalającej jakości.
Niemożliwe było natomiast dokonanie oceny co do prowadzenia uprawy leśnej niezgodnie z uproszczonym planem urządzenia lasu, skoro został on doręczony właścicielowi gruntów dopiero w dniu 22 października 2004 r., a zatem na kilkanaście dni przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji.
Niezależnie jednak od tego zważyć należy, że ustawodawca typizując sytuacje, skutkujące wstrzymaniem wypłaty ekwiwalentu rozróżnił prowadzenie jej w sposób niezgodny z planem zalesienia i urządzenia lasu oraz zniszczenie uprawy leśnej, sankcjonuje jednak w drugim przypadku wyłącznie celowe działanie właściciela gruntu.
Oznacza to – zdaniem Sądu – że zniszczenie uprawy leśnej, będące wynikiem działania innych czynników nie powoduje wstrzymania ekwiwalentu.
Fakt, że ustawodawca nie uregulował innych przypadków zniszczenia uprawy leśnej, czy też niewłaściwych zachowań właściciela gruntów, powodujących nieprawidłowe prowadzenie uprawy, pozwala jedynie uznać konieczność korzystania z klasycznych instytucji poza administracyjnych dziedzin prawa, w tym przede wszystkim prawa cywilnego. Nie uprawnia on natomiast do nazbyt swobodnej interpretacji obowiązujących przepisów.
Sytuacja, jaka zaistniała w rozpoznawanej sprawie, będąca – jak wynika z ustaleń przyjętych przez organy obu instancji przy orzekaniu – rezultatem podpaleń, powinna być rozważana jako przypadek zniszczenia – w razie zaniku zdolności wegetacyjnych, a nie jako prowadzenie uprawy niezgodnie z planem zalesienia, a następnie uproszczonym planem urządzenia lasu.
Taką kwalifikację dyktują względy racjonalne i zaakceptował organ pierwszej instancji stwierdzając w uzasadnieniu decyzji, że A. M. nie odnowił uprawy po zniszczeniu, które miało miejsce na jego gruntach w okresie wiosennym.
W tym kontekście należy też zwrócić uwagę, że nie można podzielić oceny tego organu, że nie zapobiegnięcie przez skarżącego podpaleniom jest zaniedbaniem obowiązku ochrony uprawy przed niekorzystnymi czynnikami, które mogłyby spowodować przepadnięcie uprawy. W realizowaniu tego obowiązku musi się bowiem uwzględniać zarówno charakter "niekorzystnego czynnika" i jego istotę oraz realne możliwości przeciwdziałania.
W okolicznościach istniejących w rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Klauzula zawarta w pkt II wyroku wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd przy orzekaniu o uwzględnieniu skargi przepisu art. 152 wskazanej powyżej ustawy, a orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnione jest treścią art. 200 tej samej regulacji, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło