II SA/Wr 1123/02

sygnatura akt II SA/Wr 1123/02 W Y R O K W I M I E N I U R Z E C Z Y P O S P O L I T EJ P O L S K I E J Dnia 16 grudnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: S WSA Anna Siedlecka WSA Mieczysław Górkiewicz Sędziowie: NSA Halina Kremis (sprawozdawca) Protokolant: Anna Biłous po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi B. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału działki I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzje organu pierwszej instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego 10 zł kosztów postępowania sądowego; III. nie orzeka , że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Sygnatura akt II SA/Wr 1123/02 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] (Nr [...]), działając na podstawie art. 93, art. 96 ust. 1 i 4 oraz art. 97 ust. 1 i 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, Prezydent Miasta Ś. zatwierdził projekt podziału działki nr [...] położonej w Ś. przy ul. S. [...], będącej własnością B. Ł. oraz nowo utworzone granice działek nr [...] i [...]. Z uzasadnienia decyzji wynika, iż postępowanie podziałowe wszczęte zostało z urzędu dla realizacji celu publicznego jakim jest modernizacja drogi gminnej - ulicy S. Podziału dokonano w celu określenia granic gruntu - działka nr [...] przeznaczonego na poszerzenie istniejącej ulicy Sadowej. Zgodność podziału nieruchomości z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego K. i ul. Ś. w Ś. została wyrażona w postanowieniu Prezydenta Miasta Ś. z dnia [...] Nr [...]. Od decyzji odwołanie złożył B. Ł., reprezentowany przez pełnomocnika, wynosząc ojej uchylenie. Zdaniem odwołującego nie ma potrzeby poszerzania ulicy Sadowej, bowiem dojazd do posesji położonych wzdłuż ulicy nie stwarza żadnych problemów. Dalej odwołujący stwierdził, iż przebudowa ulicy S. i włączenie jej do ruchu samochodowego spowoduje "unicestwienie" prowadzonej od lat pasieki. Decyzją z dnia [...] (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania od opisanej decyzji, działając na podstawie 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 93 ust. 1, art. 97 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 46, poz. 543), utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazano, że przekazując odwołanie do rozpatrzenia organ pierwszej instancji wyjaśnił, iż postępowanie o podział nieruchomości zostało wszczęte z urzędu z uwagi na realizację celu publicznego jakim jest modernizacja i przebudowa ulic S., Ł., K. i N. Podział ten jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rejonu K. i ulicy Ś. w Ś. - uchwała Rady Miejskiej w Ś. Nr [...] z dnia [...]. Plan zagospodarowania wyłożony był do wglądu publicznego w dniach od 4 maja do 4 czerwca 1999 r., o czym byli poinformowani zainteresowani. Odwołujący nie wniósł żadnego zarzutu czy sprzeciwu do ustaleń planu. Otrzymał również postanowienie opiniujące zgodność podziału z planem, na które nie złożył zażalenia. Nadto na spotkaniu w Urzędzie Miejskim poinformowano wszystkich właścicieli gruntów objętych podziałem o warunkach na jakich będzie realizowana inwestycja oraz wykup niezbędnych części gruntów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Prezydent Miasta Ś. przeprowadził prawidłowo postępowanie administracyjne dotyczące podziału nieruchomości. Strona na żadnym etapie tego postępowania nie wniosła swoich uwag, nie złożyła również zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta Ś. z dnia [...] Nr [...] pozytywnie opiniujące jako zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego podział działki nr [...]. Niewątpliwym w sprawie jest, iż podziału działki dokonano w celu wyodrębnienia jej części pod inwestycję związaną z modernizacją drogi gminnej - ulicy Sadowej w Ś. Zgodnie z art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości można dokonać z urzędu jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. Celem publicznym w rozumieniu ustawy jest między innymi wydzielenie gruntów pod drogi publiczne. I tak, skoro postępowanie w sprawie podziału działki zostało przeprowadzone prawidłowo, a sama decyzja wydana została zgodnie z obowiązującymi w tej materii powołanymi wyżej przepisami, zaskarżoną decyzję należało utrzymać w mocy. Na ostateczną decyzję skargę do sądu administracyjnego złożył B. Ł. W skardze ponowił zarzuty zbieżne z odwołaniem i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. 2 Sygnatura akt II SA/Wr 1123/02 W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga jest uzasadniona, choć z innych niż naprowadzone w niej przyczyn. Wskazać bowiem należy, że w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270), w tym także na decyzje wydane na podstawie norm prawa procesowego. Z taką kontrolą mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Jak wynika z dołączonych do odpowiedzi na skargę akt administracyjnych oba orzekające w sprawie organy administracji publicznej przyjęły, iż postanowienie opiniujące proponowany podział z dnia [...] (nr [...]) jest ostateczne. Z taką interpretacją zaistniałego stanu sprawy, w świetle dowodów zgromadzonych w aktach administracyjnych nie sposób się zgodzić. Ze znajdujących się w nich kopii dowodów doręczenia skarżącemu tego postanowienia wynika, że dla B. Ł. próbowano je doręczyć na adres ul. Ż. [...] Ś. Na zwrotnym poświadczeniu odbioru dla skarżącego na ten adres znajduje się adnotacja "adresat przebywa sporadycznie wg sąsiadów pod wskazanym adresem lub nie otwiera". Natomiast dokonując próby doręczenia postanowienia na adres ul. S. [...] posłużono się nazwiskiem "B. Ł.". Organy obowiązane są doręczać stronom postępowania korespondencję w sposób przewidziany w Kodeksie postępowania administracyjnego. W myśl art. 42 kpa pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w 3 Sygnatura akt II SA/Wr 1123/02 art. 42 i 43: 1) poczta przechowuje pismo przez okres siedmiu dni w swojej placówce, w przypadku doręczania pisma przez pocztę, 2) pismo składa się w urzędzie właściwej gminy na okres siedmiu dni, w przypadku doręczania pisma przez pracownika lub upoważnioną osobę lub organ (art. 44 § 1 k.p.a.). Według art. 44 § 2 k.p.a., zawiadomienie o złożeniu pisma w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, w drzwiach mieszkania adresata albo jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczy; w tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia terminu, o którym mowa w § 1 art. 44. W świetle akt administracyjnych należy uznać, że postanowienie, stanowiące jeden z elementów procesowo niezbędnych dla prawidłowego wydania skarżonej decyzji nigdy nie zostało doręczone w sposób prawem przewidziany, a w konsekwencji jeszcze nie weszło w życie. Artykuł 110 kpa stanowi bowiem, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Dla szerszego wyjaśnienia przywołać tu można wyrok NSA z dnia 26 marca 2001 r. (V SA 90/00, LEX nr 51328), w uzasadnieniu którego wyrażono tezę, którą sąd administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie pogląd podziela, że "decyzja sporządzona (a więc spełniająca wymogi formalne), ale nie doręczona, nie załatwia sprawy administracyjnej, gdyż nie wiąże organu ani strony, co uzasadnia przyjęcie, iż decyzja administracyjna jest wydana z chwilą jej doręczenia (ogłoszenia)". W myśl art. 126 kpa do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 149 § 3, 151 § 1, 157 § 1 i 158, wydaje się postanowienie. Artykuł 93 ustęp 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), na dzień wydawania decyzji ostatecznej stanowił, że podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi. Według ust. 4 zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi, z zastrzeżeniem art. 94 i art, 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Opinię, o której mowa w ust. 4, wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie (ust. 5). Postanowienia podejmowane w trybie art. 93 ust. 4 ustawy (z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - przyp. sądu) jest częścią (etapem) postępowania o zatwierdzenie podziału nieruchomości (wyrok NSA z dnia 7stycznia 2002 r., I SA 14 00/ 00, LEX nr 81990), a obowiązek wyrażenia opinii o zgodności podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego (art. 93 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami) dotyczy zarówno podziału dokonywanego na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny (art. 97 ust. 1 i 2 tej ustawy), jak i podziału dokonywanego z urzędu (art. 97 ust. 3, 4 i 5 tej ustawy, wyrok SN z dnia 7 marca 2002 r., III RN 50/01, OSNP 2002, nr 20, poz.. 476). Reasumując należy zauważyć, że orzekając o zatwierdzeniu planu podziału bez sprawdzenia, czy poprzedzające decyzję postanowienie, będące etapem postępowania o zatwierdzenie podziału nieruchomości, wydane w trybie art. 93 ust. 4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, legitymuje się przymiotem ostateczności, organy naruszyły przepisy postępowania w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy, co poskutkowało wyeliminowaniem zakwestionowanych decyzji z obrotu prawnego, po myśli art. 145 § 1 pkt lc ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. 4 Sygnatura akt II SA/Wr 1123/02 Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą kompetentnych organów będzie w pierwszym rzędzie ustalenie czy postanowienie opiniujące podział jest ostateczne, po czym organ podejmie dalsze kroki prawne. 5