II SA/Wr 1129/01

WyrokWSA we Wrocławiu2004-05-18

Skład orzekający: Halina Kremis, Mieczysław Górkiewicz, Anna Siedlecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakazując inwestorowi uzyskanie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, zamiast nakazać rozbiórkę obiektu na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, mimo istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakazując inwestorowi uzyskanie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Inwestor dysponował bowiem ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę w dacie rozpoczęcia robót, co wyklucza zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego dotyczącego całkowitego zignorowania przez inwestora władczych uprawnień organu. W przypadku samowolnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę, właściwym trybem jest wymuszenie na inwestorze dokonania zmian lub przeróbek koniecznych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, a dopiero w razie niewykonania tego obowiązku można nakazać rozbiórkę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej inwestorowi M. B. uzyskanie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem. Inwestor rozpoczął budowę legalnie, jednak później nastąpiły istotne odstępstwa od pozwolenia na budowę, a także zmiany w planie zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca D. B.-F. domagała się nakazu rozbiórki obiektu, twierdząc, że stanowi on samowolę budowlaną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II SA/Wr 1129/2001 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA - Halina Kremis Sędzia WSA - Mieczysław Górkiewicz Asesor WSA - Anna Siedlecka /sprawozdawca/ Protokolant - Magda Mikus po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi D. B. – F. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności w celu uzyskania przez M. B. pozwolenia na wznowienie robót doprowadzających budynek gospodarczy zlokalizowany w W. na działce nr [...] do stanu zgodnego z prawem oddala skargę. Sygn. akt IISA/Wr 1129/2001 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie - jak określił - "M. B. zam. w P. Z. ul. B. [...] po ogłoszeniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt IV SA /2090/96 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę". W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że Starosta K. przekazał, według kompetencji, do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. akta sprawy dotyczące rozbudowy i przebudowy budynku gospodarczego na magazyn na działce oznaczonej nr [...] obręb W. przez M. B . Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją Nr [...] z dnia [...]r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał M. B. uzyskać pozwolenie na wznowienie robót budowlanych doprowadzając inwestycję do stanu zgodnego z prawem w terminie do [...] r. W tym celu zobowiązał inwestora do przedłożenia określonych dokumentów, a mianowicie : 3 egz. dokumentacji powykonawczej zawierającej zmiany dokonane w toku prowadzenia robót budowlanych oraz uwzględniającej nową funkcję obiektu zgodną z aktualnym planem zagospodarowania przestrzennego, orzeczenie o stanie technicznym obecnego obiektu, opinię urbanistyczno- architektoniczną i dokumentację geodezyjną powykonawczą. Na skutek wniesionego przez D. B.- F. odwołania D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. decyzją z dnia [...]r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż w niniejszej sprawie należy ustalić czy przedmiotowa budowa jest zgodna z aktualnym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego czy też nie jest zgodna z tym planem. W zależności od poczynionych ustaleń, będzie to skutkować wydaniem decyzji albo na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 , albo też na podstawie art. 51 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji wydał, w oparciu o art.51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, decyzję z dnia [...]r. Nr [...], nakazującą M. B. uzyskać pozwolenie na wznowienie robót budowlanych doprowadzając inwestycję do stanu zgodnego z prawem i w tym celu przedłożyć w terminie do dnia [...]r. określone dokumenty, tj. 3 egz. dokumentacji projektowej Sygn. akt IISA/Wr 1129/2001 powykonawczej, zawierającej zmiany dokonane w toku prowadzenia robót budowlanych oraz uwzględniającej nową funkcję obiektu zgodną z aktualnym planem zagospodarowania przestrzennego, orzeczenie o stanie technicznym obiektu, opinię urbanistyczno- architektoniczną i dokumentację geodezyjną powykonawczą. Organ I instancji ustalił, iż na działce nr [...] w W. inwestor M. B. rozpoczął w [...] r. budowę budynku gospodarczego w oparciu o zatwierdzony projekt. Budowa tego obiektu była zgodna z obowiązującym wówczas planem zagospodarowania przestrzennego. Następnie decyzją nr [...] z dnia [...]r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ustalono, że teren ten przewidziany jest pod zabudowę mieszkalną i pensjonatową. Mimo to decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...]r. nr [...] udzielono inwestorowi pozwolenia na budowę obejmująca " rozbudowę i przebudowę byłego budynku gospodarczego na magazyn". W [...]r. inwestor zgłosił rozpoczęcie budowy. W tym też miesiącu, na skutek odwołania D. B.- F., postanowieniem Wojewody W. z dnia [...]r. wstrzymane zostało wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę, a następnie stwierdzona została nieważność decyzji z dnia [...]r. o pozwoleniu na budowę. Na skutek skargi inwestora na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. utrzymującą w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę jako bezzasadną. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż badana w trybie nadzoru decyzja nie dotyczy budynku gospodarczego wybudowanego w [...] r., kiedy obowiązywał inny plan zagospodarowania przestrzennego, lecz tylko jego nowej dobudowywanej części i wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Rozbudowa taka jest jednakże możliwa pod warunkiem , że będzie zgodna z postanowieniami aktualnego obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego". Ze względu na możliwość, według oceny Sądu, kontynuowania rozbudowy przedmiotowego obiektu pod warunkiem jednakże zgodności z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, organ nadzoru budowlanego ustalił na podstawie opinii urbanistyczno- budowlanej z dnia [...]r. wydanej przez Urząd Miasta i Gminy S., że dla działki nr [...] w W. plan przewiduje przeznaczenie jako "teren zabudowy mieszkaniowej, pensjonatowej, zachowanie istniejącej zabudowy jednorodzinnej i kompleksu leśnego( ca 20 pensjonatów po 15 miejsc noclegowych ), konieczność opracowania miejscowego planu szczegółowego; projektowana zabudowa nie powinna odbiegać od przyjętych na tym terenie form regionalnych i nie powinna kolidować z otoczeniem". Sygn. akt IISA/Wr 1129/2001 Na tej podstawie , oraz w oparciu o wyniki zawarte w protokole z oględzin z dnia [...]r. i dołączone do protokołu oświadczenie inwestora o przeznaczeniu obiektu wykonanego w stanie surowym zamkniętym do użytkowania jako pensjonat, organ I instancji uznał, iż jest możliwe rozstrzygnięcie sprawy w taki sposób aby umożliwić inwestorowi zakończenie budowy obiektu zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym nałożył na inwestora wykonanie określonych czynności w oznaczonym terminie, które umożliwią doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. rozpoznając odwołanie D. B.- F. od powyższej decyzji, podzielił stanowisko organu I instancji i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowy obiekt w stosunku do, którego prowadzone jest postępowanie, w świetle przepisów prawa budowlanego, nie stanowi ewidentnej samowoli budowlanej, gdyż inwestor prowadził budowę tego obiektu legalnie, na podstawie ostatecznej decyzjo o pozwoleniu na budowę. Dlatego też o budowie prowadzonej przez M. B. nie można mówić jako o budowie prowadzonej w warunkach samowoli budowlanej. Z tejże przyczyny nie zachodzą przesłanki uzasadniające orzeczenie rozbiórki spornego obiektu, na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Ponadto wyrok NSA z dnia 6 października 1998 r. nie dotyczy budynku gospodarczego wybudowanego w [...] r., lecz jego nowej dobudowanej części, w stosunku do której została stwierdzona nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę. Obecny obiekt z przeznaczeniem pod pensjonat odpowiada obecnemu zapisowi planu miejscowego. W złożonej, do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu, skardze D. B.- F. wnosi o uchylenie decyzji obu instancji administracyjnych i wydanie decyzji o nakazie rozbiórki budynku gospodarczego. Skarżąca podnosi, że w części nadziemnej obiekt ten posiada trzy kondygnacje, każda o wys. 3,5 m oraz dwuspadowy dach o wys. ok. 6m, zaś kubatura wynosi ponad 3000 m3. O tym, że obiekt jest ewidentną samowolą budowlaną napisano w decyzji nr [...] z dnia [...]r. wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego w K., w której nakazano m.in. doprowadzić stan surowy budynku gospodarczo- magazynowego do stanu i funkcji zgodnej z uzyskanym pozwoleniem na budowę i rozebrać komin stalowy. Zatem, zdaniem skarżącej, od miesiąca [...]r. inwestor nie prowadzi robót budowlanych w budynku magazynowo- gospodarczym, zaś wykonany obiekt jest niezgodny z Sygn. akt IISA/Wr 1129/2001 pozwoleniem na budowę wydanym przez Naczelnika Miasta i Gminy w S . Skarżąca w obszernym uzasadnieniu skargi opisuje kolejne czynności procesowe obu organów administracji publicznej i powtarza motywy wydawanych rozstrzygnięć, z którymi nie zgadza się, wskazuje również na błędy w prowadzeniu postępowania. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega na badaniu ich zgodności z prawem, a więc zgodności z normami prawa materialnego, jak i przepisami postępowania administracyjnego. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Rozpoznając stan faktyczny i prawny sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jaki i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. Zatem skarga jest nieuzasadniona. Treść art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), na podstawie którego skarżąca domaga się nakazu rozbiórki spornego obiektu budowlanego, w sposób jednoznaczny wskazuje, że przewidziany w nim obligatoryjny nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części oparty został wyłącznie na podstawie formalnoprawnej, to jest na niedopełnieniu przez inwestora wymogu uzyskania przed rozpoczęciem robót budowlanych pozwolenia na budowę bądź dokonania wymaganego zgłoszenia, a także prowadzenia robót budowlanych pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ na wskazane w zgłoszeniu roboty budowlane. Oznacza to, że inwestorowi nie można uczynić zarzutu dopuszczenia się samowoli budowlanej, w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, jeżeli w dacie rozpoczęcia robót budowlanych legitymował się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Natomiast realizowanie obiektu budowlanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach prawa budowlanego wypełnia dyspozycję przepisów art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy wymusza na inwestorze doprowadzenia budowanego obiektu do stanu zgodnego z warunkami określonymi w przepisach prawa. Dopiero w przypadku niewykonania nałożonych w trybie powyższych przepisów obowiązków właściwy organ może w drodze decyzji nakazać inwestorowi zaniechanie robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części ( art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego ). Co prawda zarówno art. 48 , jak i art. 50 i 51 Prawa budowlanego dotyczą samowoli budowlanej, lecz z zróżnicowanym charakterze. W przypadku art. 48 chodzi o całkowite zignorowanie przez inwestora Sygn. akt IISA/RWr 1129/2001 władczych uprawnień organu budowlanego do oceny w zakresie zgodności z prawem zamierzenia inwestycyjnego oraz udzielenia formalnej zgody na jego realizację, natomiast w przypadkach określonych w art. 50 ust. 1 pkt 3 i art. 51 Prawa budowlanego chodzi jedynie o samowolne odstępstwo od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę. W takiej sytuacji obowiązkiem organów budowlanych jest wymusić na inwestorze dokonanie zmian lub przeróbek koniecznych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem., a dopiero w razie niewykonania takiego obowiązku do nakazania zaniechania dalszych robót bądź rozbiórki obiektu lub jego części. Kwestionowane przez skarżącą decyzje obu instancji administracyjnych czynią zadość uregulowaniom zawartym w przepisie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, jako że bezsporne jest, iż inwestor w dacie rozpoczęcia robót budowlanych dysponował decyzją o pozwoleniu na budowę. Dlatego też w zakresie badania ich legalności – zgodności z prawem Sąd nie dopatrzył się naruszenia zarówno prawa materialnego jak i naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych więc przyczyn oraz na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło