II SA/Wr 1141/01
WyrokWSA we Wrocławiu2004-03-16
Skład orzekający: Krystyna Anna Stec, Barbara Adamiak, Bogumiła Kalinowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie administracyjne w sprawie zameldowania powinno zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na toczące się przed sądem powszechnym postępowanie o zniesienie współwłasności nieruchomości, w której wnioskodawca ma być zameldowany?Ratio decidendi
Postępowanie o zniesienie współwłasności nieruchomości nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. dla administracyjnego postępowania o zameldowanie. Rozstrzygnięcie o zameldowaniu opiera się na przesłankach określonych w ustawie o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a nie na stosunkach cywilnoprawnych między współwłaścicielami nieruchomości. W związku z tym, uchylenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowienia o zawieszeniu postępowania było zasadne, a skarga J. G. podlegała oddaleniu.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. uchyliło postanowienie organu I instancji o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie zameldowania K. F. na pobyt stały. Organ I instancji zawiesił postępowanie, uznając, że toczące się przed sądem powszechnym postępowanie o zniesienie współwłasności nieruchomości stanowi zagadnienie wstępne. Skarżąca J. G. wniosła skargę do NSA, kwestionując uchylenie postanowienia o zawieszeniu postępowania. Skarżąca podniosła, że sprawy o zniesienie współwłasności uniemożliwiają zameldowanie bez jej zgody.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. G.Pełny tekst orzeczenia
sygn.akt 3 II SA/Wr 1141/2001 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 marca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Barbara Adamiak Asesor WSA Bogumiła Kalinowska Protokolant: Halina Rosłan po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2004 r. sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia organu I instancji o zawieszeniu postępowania w sprawie zameldowania oddala skargę.
sygn.akt 3 II SA/Wr 1141/2001
2
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. uchyliło postanowienie organu I instancji z dnia [...] Nr [...], którym zawieszono postępowanie administracyjne o zameldowanie K. F. na pobyt stały w domu przy ul. J. [...] we W.
Organ I instancji ustalił, że przed Sądem Rejonowym dla W. – F. toczy się postępowanie z wniosku J. G. o zniesienie współwłasności nieruchomości położonej we W. przy ul. J. [...] i w ocenie organu okoliczność ta stanowi przesłankę do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § l pkt 4 kpa, zgodnie z którym postępowanie zawiesza się gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub Sąd.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając zażalenie K. F. na w/w postanowienie wyjaśniło w uzasadnieniu decyzji, że K. F. wnosząc o zameldowanie informował, że w domu przy ul. J. [...] mieszka od 5.09.2000 r. z konkubiną M. K. Nieruchomość jest niespornie współwłasnością trzech osób: J. G., E. T. i K. B. J. G. nie wyraziła zgody na zameldowanie, E. T. (siostra M. K.) - potwierdziła pobyt K. F. w domu przy ul. J. [...] zaś K. B. potwierdziła zamieszkiwanie przez K. F. w tym domu od 7.03.2000 r. i wyraziła zgodę na jego zameldowanie. Ustalono, że postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. – F. z 31.08.1978 r. określono sposób użytkowania nieruchomości przy ul. J. [...] w ramach udziału w 1/3 części w prawie własności. Stwierdzono też, że przed sądem powszechnym zawisła sprawa o zniesienie współwłasności nieruchomości przez fizyczny jej podział, z ewentualnymi spłatami wyrównawczymi między współwłaścicielami.
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego postępowanie o zniesienie współwłasności nie jest postępowaniem mającym rozstrzygnąć cywilnoprawne zagadnienie wstępne dla administracyjnego rozstrzygnięcia w kwestii zameldowania K. F. Organ odwoławczy wskazał zatem, że podanie K. F. powinno być rozpatrzone i załatwione przy uwzględnieniu obecnie istniejących stosunków prawnych między współwłaścicielami nieruchomości.
Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem J. G. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę, domagając się uchylenia decyzji organu odwoławczego. Skarżąca wskazała, że toczą się sprawy o zniesienie współwłasności więc pani T. i pani B. nie mogą bez jej zgody udostępniać wspólnego podwórza osobom trzecim. Podniosła nadto, iż ze strony K. F. i jego konkubiny narażona jest na różne przykrości.
sygn.akt 3 II SA/Wr 1141/2001
3
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując wcześniej prezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § l ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). Wobec powyższego niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako rzeczowo i miejscowo właściwy.
Po myśli art.3§l powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą, oznacza to, że skarga może zostać uwzględniona jedynie, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art.145-150 ustawy).
W ocenie Sądu postanowienie nie uchybia prawu, z tych względów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Wskazać należy, iż zgodnie z przepisem art.97§l pkt 4 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 1980r. Nr 9,poz.26 ze zm.) "organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd". Według ujednoliconego stanowiska orzecznictwa i doktryny przyjmuje się, że zagadnienie wstępne, zwane też kwestią wstępną lub prejudycjalną, dotyczy sytuacji, kiedy rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy, będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, uzależnione jest od wcześniejszego zagadnienia materialnoprawnego, które z istoty swej należy do kompetencji innego organu (administracyjnego lub sądu) i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone. A zatem zawieszenie postępowania jest obligatoryjne, gdy: 1/postępowanie administracyjne jest w toku, 2/rozstrzygniecie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem toczącego się postępowania administracyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, tzn. gdy istnieje związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, 3/zagadnienie to nie zostało jeszcze rozstrzygnięte.
W sprawie w przedmiocie zameldowania strony na organie administracyjnym spoczywa obowiązek ustalenia czy zachodzą
materialnoprawne przesłanki wymienione w przepisie art.9 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 1984 r.Nr 34 poz.174 ze zm.). Zgodnie z w/w przepisem w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia przy dopełnianiu obowiązku meldunkowego należy przedstawić dowód osobisty, a w uzasadnionych przypadkach - inny dokument pozwalający na ustalenie tożsamości (ust.l), przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu (pomieszczeniu), w którym ma nastąpić zameldowanie (ust.2). W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości składu orzekającego, że zawisła przed sądem powszechnym między współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości sprawa o zniesienie współwłasności nieruchomości (przez fizyczny jej podział, z ewentualnymi spłatami wyrównawczymi) nie ma wpływu na rozpatrzenie wniosku K. F. o zameldowanie. Wskazana okoliczność, jak słusznie stwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie może być uznane za wymagające uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd zagadnienie wstępne. Zasadnie zatem postanowienie organu I instancji jako prawnie nieuzasadnione - należało uchylić.
Poza tym podnieść trzeba, iż wprawdzie zasadą jest, że oceny legalności zaskarżonego aktu administracyjnego sąd administracyjny dokonuje z uwzględnieniem stanu sprawy, zarówno faktycznego jak i prawnego, z chwili wydania zaskarżonego aktu. Godzi się jednakże zauważyć, iż jako wzorzec kontroli decyzji organów administracji publicznej nie powinien być stosowany przepis ustawowy, który uznany został za niekonstytucyjny orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, opublikowanym wprawdzie po wydaniu tej decyzji, ale przed rozpoznaniem skargi przez sąd (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4.12.2002r. sygn. akt III RN 202/01).
Z uwagi na fakt, że wyrokiem z dnia 27.05.2002r. sygn. akt K. 20/01 Trybunał Konstytucyjny (opubl. w Dz.U.Nr 78,poz.716) art.9 ust.2 powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych uznał za niezgodny z art.52 ust.l i art.83 w związku z art.2 Konstytucji RP, przepis ten - z dniem 19.06.2002r. - utracił moc. W obecnym stanie prawnym zatem przedstawienie potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie, nie stanowi przesłanki zameldowania osoby na pobyt stały lub czas trwający ponad dwa miesiące (vide wyrok SN z dnia 8.10.2002r. sygn.akt III RN 183/01). Tym bardziej zatem nie ma żadnych podstaw ku temu aby postępowanie w sprawie było zawieszone.
W przedstawionym wyżej stanie faktycznym i prawnym zaskarżone postanowienie nie uchybia zatem prawu a skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu.
Wobec powyższego, działając zgodnie z przepisem art. 151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło