II SA/Wr 1142/02

W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 lutego 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Anna Siedlecka WSA Mieczysław Górkiewicz Sędziowie: NSA Halina Kremis (sprawozdawca) Protokolant: apl. prok. Tomasz Sławek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2005 r. sprawy ze skargi B. M.-S. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącej 10 zł kosztów postępowania; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Sygnatura akt II SA/Wr 1142/02 UZASADNIENIE B. M.-S. wystąpiła o pozwolenie na użytkowanie inwestycji, zrealizowanej bez wymaganego pozwolenia, polegającej na budowie garażu i zabudowie tarasu przy ul. P. [...] w O., jednocześnie oświadczając, że od zakończenia budowy upłynęło 5 lat. Decyzją Burmistrza O. z dnia [...] r. Nr [...] odmówiono udzielenia wnioskodawczyni pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego garażu oraz zabudowanego tarasu, użytkowanego jako pomieszczenie mieszkalne, przy ul. P. [...] w O., na działkach nr [...] i [...]. W podstawie prawnej organ pierwszej instancji przywołał art. 49 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i art. 104 kpa. Z uzasadnienia orzeczenia wynika, że zdaniem organu wniosek nie mógł zostać uwzględniony, bowiem sporny garaż został wybudowany po 1996 r., na co wskazują zgromadzone przez organ dowody, a ustalone okoliczności mają ten skutek, że nie sposób przyjąć, aby upłynął pięcioletni okres, niezbędny dla możliwości legalizacji inwestycji w świetle przywołanego w podstawie prawnej decyzji przepisu prawa materialnego. Od tej decyzji odwołała się B. M.-S., wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca zarzuca organowi pierwszej instancji wydanie decyzji o odmowie pozwolenia na użytkowanie bez podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego. Podtrzymując złożone we wniosku oświadczenie o upływie 5 lat od zakończenia budowy, strona kwestionuje wartość zgromadzonych przez organ pierwszej instancji dowodów na okoliczność realizacji inwestycji po roku 1995. Decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. Nr 106 , poz. 1126, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda D. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Na uzasadnienie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, nie można nakazać rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy wyżej wymienionego obiektu, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stosownie do przepisów art. 55 ust. 2 pkt 1 w zw. 49 ust. 1 tej ustawy, jeżeli zachodzą takie okoliczności, wymagane jest uzyskanie przez właściciela pozwolenia na użytkowanie. Należy przy tym podkreślić (jak pisze Wojewoda), że zakończenie budowy oznacza osiągnięcie takiego jej stadium, w którym w stosunku do budowy legalnej, przewiduje się zawiadomienie o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wystąpienie z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na jego użytkowanie. Stosownie do art. 75 § 1 kpa, dopuszczając jako dowód w sprawie, wszystko, co mogło się przyczynić do jej wyjaśnienia, zebrano i rozpatrzono zeznania świadków, dokumenty, a także wykonano oględziny obiektu. Z analizy akt sprawy wynika, że inwestorka nie przedłożyła żadnych dowodów na okoliczność zakończenia budowy w roku [...]. Natomiast dowody zgromadzone przez organ pierwszej instancji, pozwalają na jednoznaczne ustalenie, że, wbrew oświadczeniu strony, budowę rozpoczęto dopiero w roku [...]. Wniosek skarżącej o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie garażu i zabudowie tarasu, zawierający oświadczenie inwestorki o zamiarze realizacji tej inwestycji w przyszłości, pochodzi z dnia [...] r. Ponadto na mapie zasadniczej z dnia [...] r., dołączonej do powyższego wniosku, nie naniesiono spornych obiektów. Do akt dołączono także jako dowód na okoliczność realizacji przedsięwzięcia w roku [...] oświadczenie T. S. z dnia [...] r. 1 Sygnatura akt II SA/Wr 1142/02 Postępowanie dowodowe przeprowadzone w ramach postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej inwestycji wykazało zatem, iż warunek upływu 5 lat od zakończenia jej realizacji nie został spełniony. Na ostateczną decyzję skargę do sądu administracyjnego złożyła B. M. -S.. W skardze podniosła argumenty zbieżne z odwołaniem konsekwentnie dowodząc, że inwestycja miała miejsce w [...] r. W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270), w tym także na decyzje wydane na podstawie norm prawa budowlanego. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja organu administracji architektoniczno-budowlanej odmawiająca udzielenia pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego tarasu, użytkowanego jako pomieszczenie mieszkalne. W toku kontrolowanego postępowania administracyjnego oba orzekające w sprawie organy przyjęły, że na przeszkodzie do uwzględnienia wniosku strony stanął przepis prawa materialnego, art. 49 prawa budowlanego, który na dzień wydawania decyzji ostatecznej w sprawie stanowił, że nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Zdaniem kompetentnych organów, zgromadzone w postępowaniu dowody wykazały, że wymagany prawem materialnym termin nie minął. Zdaniem sądu, na obecnym etapie postępowania wniosek organów należy uznać co najmniej za przedwczesny. Brak jest w aktach administracyjnych doręczonych sądowi wniosku, na który powołują się organy; brak jest także "mapy zasadniczej", która ma dowodzić, że w dniu [...] r. spornej inwestycji nie było jeszcze w terenie, bowiem nie naniesiono na tę mapę spornych obiektów. Nadto, z motywów decyzji wynika, iż organy przyjęły, że strona nie przedłożyła żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń, że sporna inwestycja została zrealizowana w sierpniu [...] r. Z takim stanowiskiem również zgodzić się nie sposób. Na k. 6c akt znajduje się osobiste oświadczenie inwestorki na powyższą okoliczność datowane na dzień [...] r., a na k. 6b protokół z wizji lokalnej, w której brali udział członkowie Rady S. M. "A", którzy oświadczyli do protokołu, że "prace budowlane były prowadzone w [...] r." 2 Sygnatura akt II SA/Wr 1142/02 W myśl art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, z kolei wedle art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast art. 80 kpa upoważnia organ administracji publicznej do oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wskazane wyżej uchybienia w toku postępowania nie pozwalają sądowi na ocenę, czy przyjęte przez orzekające w sprawie organy okoliczności odpowiadają materiałowi sprawy. Akta nie wskazują bowiem, aby organ zebrał istotnie cały materiał dowodowy, a brak jest w nich dokumentów świadczących, że kontrolowana inwestycja miała miejsce w [...] r. Organy nie wskazały też (mimo ciążącego na nich obowiązku w świetle przywołanego przepisu) z jakiej przyczyny nie dały wiary dowodom wskazującym na wybudowanie garażu w roku [...], a które sąd w uzasadnieniu wymienił. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą kompetentnych organów będzie ustalenie jaki zakres miał wniosek strony i na podstawie tego ustalenia organ rozważy jakie postępowanie należy wszcząć, a następnie zgromadzi w sposób należyty dowody w sprawie, dokonując zaś ustalenia stanu faktycznego, w uzasadnieniu decyzji wskaże na jakich dowodach się oparł, a jakim i dlaczego odmówił wiarogodności. Reasumując, wobec uchybienia przepisom postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżone decyzje podlegały uchyleniu, po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 upsa. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w art. 200 ustawy. Sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania aktu, na podstawie art. 152 upsa. Ze wskazanych względów należało orzec jak na wstępie.