II SA/Wr 1156/03

Sygnatura akt II SA/Wr 1156/03 wyrok W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJPOLSKIEJ Dnia 29 września 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: SNSA Halina Kremis (sprawozdawca) Sędziowie: NSA Julia Szczygielska Asesor WSA Alicja Palus Protokolant: Patrycja Kikosicka- Jędrzejczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2005 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oddala skargę. Sygnatura akt II SA/Wr 1156/03 U Z A S A D N INIE Decyzją Zastępcy Kierownika Wydziału Gospodarki Przestrzennej, Rolnictwa i Ochrony środowiska Urzędu Gminy Ś. K., wydaną z upoważnienia Wójta Gminy Ś. K. dnia [...] r. (nr [...]), ustalono "dla Zarządu Gminy Ś. K." warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na przełożeniu rurociągu tłocznego sieci kanalizacji sanitarnej z działki nr [...] na działkę nr [...] w R., z objęciem działek nr [...]i [...]w S. gm. Ś. K. (przyłączenia). W podstawie prawnej przywołano art. 2 ust. 1, art. 3 pkt 1, art. 40 ust. ł i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz, 139, ze zm.) Odwołanie od tej decyzji wniósł J. O.. Domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcia zarzutu samowoli budowlanej do jakiej doszło, jego zdaniem, wskutek realizacji inwestycji na działce nr [...], a także likwidacji następstw tej samowoli, w tym w postaci właściwego odszkodowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...]r. (nr [...]) uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W podstawie prawnej przywołało art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego. Na uzasadnienie organ wskazał, że ze szczupłych materiałów sprawy wynika, iż na skutek ułożenia na. niewłaściwej działce gruntu (nr [...]) w R. rurociągu tłocznego sieci kanalizacji sanitarnej, zamiast na działce sąsiedniej (nr [...]), stanowiącego inwestycję Gminy Ś. K., doszło do spora z J. O., właścicielem działki nr [...] i konieczności przełożenia rurociągu na działkę nr [...]. Przewodniczący Zarządu Gminy Ś. K., w dniu [...] r. upoważnił Spółkę z o.o. "A" do podejmowania w imieniu i na rzecz Zarządu Gminy wszelkich czynności proceduralnych w toku postępowania przed właściwymi organami administracji, uzgodnień i zezwoleń niezbędnych do realizacji inwestycji polegającej na przełożeniu przedmiotowego rurociągu z działki nr [...] na działkę nr [...]. Na podstawie tego upoważnienia, Dyrektor ds. Technicznych wymienionej Spółki wystąpił do Urzędu Gminy Ś. K. o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na przełożeniu rurociągu z-działki nr [...] w R. na działkę nr [...] (tamże). W załatwieniu tego wniosku została wydana opisana w osnowie decyzja. W decyzji zostało sformułowane następujące postanowienie, jako dotyczące ochrony interesów osób trzecich: "Wejście na teren wymaga porozumienia z jego dysponentami, uporządkowania i przywrócenia poprzednich walorów grantu oraz wypłacenia ustalonych umową odszkodowań". Nadto, w decyzji zawarto zastrzeżenia, iż przed zatwierdzeniem projektu budowlanego należy uzyskać zgodę na przeprowadzenie sieci od właściciela sieci i dróg, przez które ma przebiegać inwestycja, i że decyzja nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. W związku z ułożeniem rurociągu na działce nr [...] (co zapewne zostało poprzedzone zatwierdzeniem projektu budowlanego i wydaniem pozwolenia na budowę) doszło do sporu o odszkodowanie właściciela tej działki J. O. z reprezentującym Gminę Ś. K. jej Zarządem. Rozpoznając odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło, iż niezależnie od opisanych wad postępowania, do jakich doszło w niniejszej sprawie, żądanie odwołującego nie może być spełnione w tym postępowaniu. Stwierdzenie zaistnienia samowoli budowlanej należy do organów nadzoru budowlanego w trybie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.), a dochodzenie z tego tytułu odszkodowania jest możliwe w trybie przewidzianym w art. 160 kpa, o ile szkoda była następstwem wydania decyzji z naruszeniem przepisu art. 1 Sygnatura akt II SA/Wr 1156/03 156 § 1 tegoż kodeksu albo na drodze postępowania cywilnego. Zawarty w decyzji warunek wypłacenia ustalonych umową odszkodowań, jako roszczeń natur}' cywilnoprawnej, nie mieści się w wymaganiach dotyczących ochrony interesów osób trzecich, o czym mowa art. 42 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 3 994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, ani nie wynika z obowiązujących przepisów (w rozumieniu przepisu art. 41 ust. 3 tejże ustawy). Odszkodowanie może pozostawać w związku ze zdarzeniem faktycznym na kanwie poprzednich decyzji, nie może to jednak uzależniać wydania nowej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przełożenia rurociągu na działkę nr [...]. Nowa decyzja mogła być podjęta po prawidłowo wszczętym i przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. Postępowanie takie, o ile nie jest wszczynane z urzędu, może być wszczęte na żądanie strony, która może działać sama lub przez swego pełnomocnika. Pełnomocnikiem wszakże - zgodnie z przepisem art. 33 § 1 kpa - może być tylko osoba fizyczna. W niniejszej sprawie stroną jest niewątpliwie Gmina Święta Katarzyna, w której imieniu, i na której rzecz działał organ gminy w tym przypadku Zarząd Gminy. Decyzja powinna być wydana na rzecz Gminy Święta Katarzyna, jako posiadającej osobowość prawną i przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Pełnomocnictwo mogło być udzielone tylko osobie fizycznej. Wbrew ustawowemu wymogowi zostało udzielone Spółce z o.o. "A", a więc osobie prawnej. Pełnomocnictwo to nie mogło być skuteczne i podpisany w imieniu Spółki wniosek nie mógł spowodować wszczęcia postępowania. Organ lokalizacyjny winien był zażądać uzupełnienia braku pisma a to zgodnie z przepisem art. 64 § 2 kpa. W świetle przedstawionych wad postępowania, zaskarżona decyzja nie mogła być utrzymana w mocy, toteż Kolegium decyzję uchyliło i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Na ostateczną decyzję skargę do sądu administracyjnego złożył odwołujący się. W skardze podniósł zarzuty zbieżne z odwołaniem. Podnosząc naruszenie prawa materialnego w postaci art. 57 Prawa budowlanego, uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Ś. K., naruszenie art. 126 kpc przez przyjęcie, że likwidacja samowoli budowlanej jest możliwa poprzez wydanie decyzji w trybie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Podnosząc, przytoczone argumenty strona wnosi o utrzymanie w mocy uchylenia decyzji organu pierwszej instancji "przy odmowie przekazania sprawy do ponownego rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji. Nakazanie Urzędowi Gminy zaniechania dalszych naruszeń prawa oraz prawa własności uprawnionego do działki nr [...]. Uznanie wykonanego odcinka 256 mb. rurociągu na działce [...] za samowolę budowlaną". Szeroka argumentacja skargi zmierza do opisania stanu faktycznego, który doprowadził do utytułowania, rurociągu na działce [...]. Skarga podnosi (między innymi), że zaistniały stan faktyczny wygenerował spór pomiędzy skarżący, a gminą w zakresie potrzeby nabycia od J. O. spornego pasa ziemi za kwotę ustaloną przez biegłego. W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga nie podlega uwzględnieniu. Według art. i § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami admini- 2 Sygnatura akt II SA/Wr 1156/03 stracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne wydane na podstawie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Z taką kontrolą mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Przedmiotem oceny wojewódzkiego sądu administracyjnego w rozpoznawanej sprawie jest decyzja o uchyleniu decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, wydanej na podstawie art. 40 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. Nr 15 z 1999 r., poz. 139 ze zm.) i przekazaniu sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Jak wyżej wskazano materialno - prawną podstawę wydanej przez organ pierwszej instancji decyzji stanowi przepis art. 40 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. W tym miejscu trzeba wskazać, że aby uzyskać decyzję o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, należy ustalić, że planowane zamierzenie inwestycyjne pozostaje w zgodzie z prawem i planem zagospodarowania przestrzennego, uchwalonym dla terenu, na którym inwestycja ma być zlokalizowana. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Kolegium - zawartym w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji, że akta administracyjne pierwszej instancji jednoznacznie wskazują, iż organ pierwszej instancji wszczął postępowanie na wniosek "A" Sp. z o.o., działającej z upoważnienia Zarządu Gminy Ś. K.. (vide k. 1 i 2 akt administracyjnych). Trafnie w uzasadnieniu decyzji uchylającej kwestionowaną decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia Kolegium podnosi, że w świetle Kodeksu postępowania administracyjnego pełnomocnikiem strony w tym postępowaniu może być tylko osoba fizyczna. Wynika to wprost z art. 33 § ł kpa, wedle którego pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych. Skoro zatem organ wszczął postępowanie administracyjne na wniosek osoby prawnej, która nie mieści się w katalogu podmiotów ujętych w art. 33 kpa, należy przyjąć, że całe postępowanie zostało zainicjowane wadliwie, a to z kolei musiało skutkować uchyleniem przez organ odwoławczy decyzji, jako obarczonej wadą, której Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogło konwalidować we własnym zakresie, w postępowaniu odwoławczym. Wskazany błąd organu pierwszej instancji obliguje organ drugiej instancji do wydania decyzji w trybie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Jeśli chodzi o zarzuty skargi, to nie mogą one odnieść zamierzonego skutku. Wskazać bowiem należy, iż okoliczności podnoszone przez skarżącego w zakresie zgodności lub braku zgodności planowanej inwestycji z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego będą mogły być podnoszone w toku ponownego postępowania przed organem pierwszej instancji. Jeśli chodzi o kwestię samowoli budowlanej wykonanej już inwestycji, to w tym zakresie pełnię kompetencji mają organy nadzoru budowlanego i organy wydające decyzje lokalizacyjne nie mogą orzekać w sprawach wynikających z Prawa budowlanego. Jeśli chodzi o naruszenie własności skarżącego i ewentualnej odpowiedzialności za szkodę wynikłą z tego tytułu, to ta z kolei sfera należy do kompetencji prawa cywilnego i nie może być rozstrzygnięta w postępowaniu administracyjnym. Również kwestie ewentualnych nieścisłości, co do wcześniejszego stanu faktycznego sprawy zawarte w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego nie mogą dyskredytować decyzji. Nie ma bowiem znaczenia dla wyniku kontrolowanego postępowania odwoławczego okoliczność, czy realizacja poprzedniej inwestycji była poprzedzona odpowiednimi aktami administracyjnymi, czy też nie. Jest to kwestia dla uchylenia decyzji organu pierwszej instancji całkowicie nieistotna. Reasumując, prawidłowe zastosowanie prawa materialnego z poprawnym wykorzystaniem procedury administracyjnej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze po- 3 Sygnatura akt II SA/Wr 1156/03 woduje, że zaskarżona decyzja mieści się w ramach obowiązującego porządku prawnego. W konsekwencji, na zasadzie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlega oddaleniu. Z powyższych względów należało orzec jak na wstępie. 4