II SA/Wr 1158/03
WyrokWSA we Wrocławiu2005-09-27
Skład orzekający: Sędzia WSA Andrzej Cisek, Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, Asesor WSA Alicja Palus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy zmieniająca uchwałę o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podjęta po terminie określonym w art. 67 ust. 1 i 1a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, może rozszerzyć obszar objęty pierwotną uchwałą, zachowując ważność "starych" planów?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały rady miejskiej, która zmieniała wcześniejszą uchwałę o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zmiana ta, polegająca na rozszerzeniu obszaru planu na cały obszar miasta, została podjęta po terminie określonym w art. 67 ust. 1 i 1a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, co stanowiło rażące naruszenie prawa materialnego. Uchwała została podjęta ponad 3 miesiące po dacie granicznej 31 grudnia 2002 r., co uniemożliwiało rozszerzenie działania "starych" planów zagospodarowania przestrzennego na cały obszar miasta.Stan faktyczny
Wojewoda Dolnośląski zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Polanicy Zdroju z dnia 25 marca 2003 r. zmieniającą uchwałę z dnia 30 grudnia 2002 r. o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucił naruszenie art. 67 ust. 1 i 1a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, wskazując, że zmiana uchwały po terminie 31 grudnia 2002 r. rozszerzyła obszar planu na cały obszar miasta, co było niedopuszczalne. Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi, twierdząc, że uchwała jest zgodna z prawem.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej w Polanicy Zdroju z dnia 25 marca 2003 r. i orzekł, że uchwała nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Sygnatura akt II SA/Wr 1158/03 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 września 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Cisek-sprawozdawca Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: Asesor WSA Alicja Palus Protokolant Patrycja Kikosicka-Jędrzejczak po rozpoznaniu w dniu 27 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Wojewody Dolnośląskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Polanicy z dnia 25 marca 2003 r. nr VI/ 43/03 w przedmiocie zmiany uchwały Rady Miejskiej w Polanicy Zdr. Z dnia 30 grudnia 2002 r. o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały II. orzeka, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu.
Sygnatura akt II SA/Wr 1158/03
UZASADNIENIE
Uchwałą Nr III/26/2002 Rady Miejskiej w Polanicy Zdroju z dnia 30 grudnia 2002 r. przystąpiono do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego pomiędzy ulicami W.Sikorskiego, Zdrojową, Tranzytową, Kłodzką, Wojska Polskiego i granicą obrębu Piekielna Góra miasta Polanica Zdrój. Granice obszaru objętego planem przedstawiono w załączniku do powyższej uchwały. Następnie uchwałą z dnia 25 marca 2003 r. nr VI / 43/2003 zmieniono § 1 powołanej wyżej uchwały poprzez wskazanie, że przystępuje się do opracowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru miasta Polanica Zdrój, zgodnie z załącznikiem graficznym stanowiącym integralną część przytaczanej uchwały. Z przywołanego załącznika wynika, że przedmiotem opracowania miałby być obszar całego miasta Polanica Zdrój.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewody Dolnośląskiego wskazano, że zgodnie ze zmienioną treścią art. 67 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r., nr 15, poz. 139 ze zm.) miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy, tracą moc po upływie 8 lat od dnia wejścia jej w życie. Powoływana ustawa weszła w życie z dniem 1 stycznia 1995 r. i wskazane wyżej plany traciły moc z upływem dnia 31 grudnia 2002 r. Jeżeli przed upływem wskazanego terminu rada gminy uchwaliłaby studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy i przystąpiła do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo jego zmiany, plan ten zachowuje ważność, w granicach objętych uchwałą, do uchwalenia nowego planu, jednak nie dłużej niż przez 9 lat od wejścia w życie ustawy.
Tak więc, zdaniem Wojewody Dolnośląskiego Rada Gminy chcąc po dniu 31 grudnia 2002 r. rozszerzyć obszar objęty uchwałą z dnia 30 grudnia 2002 r. powinna była podjąć odrębną uchwałę w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu objętego zamiarem sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania. Rada Miejska w Polanicy
Sygnatura akt II SA/Wr 1158/03
Zdroju podejmując przedmiotową uchwałę w sposób istotny naruszyła treść art. 67 ustawy zagospodarowaniu przestrzennego.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Polanicy Zdroju wskazano, że zgodnie z treścią uchwały Rady Miejskiej Nr VI/43/03 z dnia 25 marca 2003 roku przystąpiono do opracowywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru miasta Polanica Zdrój. Przedmiotem tegoż opracowania na podstawie w/w uchwały jest obszar miasta Polanica Zdrój wg załącznika mapowego. Niezrozumiałym jest dla gminy zarzut o sprzeczności z prawem treści uchwały naruszającej art. 67 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, bowiem przedmiotowa uchwała, zdaniem gminy, jest zgodna z prawem.
Wskazano, że zaskarżana uchwała jednoznacznie precyzuje, iż dotyczy sporządzenia planu dla obszaru miasta, na okoliczność tego przedkłada mapę graficzną w granicach obszaru miasta.
W konkluzji Rada Miejska w Polanicy Zdroju wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne i określone ustawowo postanowienia (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), a także na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.
Sygnatura akt II SA/Wr 1158/03
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Z kolei art. 147 § 1 przywoływanej wyżej ustawy procesowej upoważnia Sąd, który uwzględnia skargę na uchwałę lub akt, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeśli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Sąd rozpatrując przedmiotową skargę na uchwałę Radu Miejskiej w Polanicy Zdroju zważył, iż pierwotna uchwała została podjęta w dniu 30 grudnia 2002 r. i obejmowała swym zakresem tylko ściśle określony obszar Polanicy Zdroju, opisany przez wskazanie konkretnych ulic, które ten obszar zakreślają. Nieruchomości na tym obszarze mogły korzystać z dobrodziejstwa zagwarantowanego przez przepis art. art. 67 ust. 1 i ust. 1a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym – polegającego na tym, iż miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy, tracą moc po upływie 8 lat od dnia wejścia jej w życie. Powoływana ustawa weszła w życie z dniem 1 stycznia 1995 r. i wskazane wyżej plany traciły moc z upływem dnia 31 grudnia 2002 r. Jeżeli jednak przed upływem wskazanego terminu rada gminy uchwali studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy i przystąpi do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo jego zmiany, plan ten zachowuje ważność, w granicach objętych uchwałą, do uchwalenia nowego planu, jednak nie dłużej niż przez 9 lat od wejścia w życie ustawy. Oznacza to, iż w istocie z pominięciem całej procedury opisanej w art. 12 i następnym przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym Rada Miejska przez "nowelizację" uchwały z grudnia 2002 r. próbuje rozciągnąć działanie wspomnianych przepisów ustawy i tym samym "starych" planów zagospodarowania przestrzennego na cały obszar miasta Polanicy Zdrój,
Sygnatura akt II SA/Wr 1158/03
mimo że kwestionowana uchwała została podjęta w dniu 25 marca 2003 r., a więc ponad 3 miesiące po dacie granicznej, która ustawowo była określana na dzień 31 grudnia 2002 r. Oznacza to więc, iż w istocie doszło do złamania dyspozycji przepisu art. 67 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, który to przepis jest przepisem prawa materialnego, a co za tym idzie jego naruszenie traktowane winno być jako przejaw rażącego naruszenie prawa. Jak się bowiem wskazuje w orzecznictwie (na tle kontroli decyzji administracyjne) o rażącym (a nie jakimkolwiek) naruszeniu prawa można mówić, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (por. wyrok NSA z 11.08. 2000 r., IIII SA SA 1935, LEX nr 47008)). Powyższa reguła winna mieć zastosowanie odpowiednie do oceny uchwał organów gminy poddanych kontroli Sądu. Nie można bowiem uznać a prawidłowa praktykę w której dla osiągnięcia konkretnego skutku prawnego, "nowelizacją" określonego aktu wprowadzamy treść, która jest sprzeczna z treścią pierwotną aktu i przesłankami, które legły u podstaw aktu nowelizowanego. Należy bowiem zwrócić uwagę, iż ustawodawca wyraźnie podkreśla, że utrzymuje się ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego "....w granicach objętych uchwałą". Owe granice niewątpliwie odnoszą się także do zakresu przestrzennego uchwały podjętej przed końcem grudnia 2002 r. i za niedopuszczalną należy uznać praktykę późniejszego rozszerzania owych granic działania uchwały.
W konkluzji, wobec zaistnienia podstaw do stwierdzenia nieważności, Sąd był obligowany, stosownie do zapisu art. 147 § 1 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do wyeliminowania zaskarżonej uchwały z obrotu prawnego.
Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II sentencji znajduje swe uzasadnienie a przepisie art. 152 przytaczanej wyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło