II SA/Wr 116/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie: sędzia WSA Daria Sachanbińska asesor sądowy Grażyna Jeżewska – spraw. Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Johan po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi A. A. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Miejskiego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...], nr [...], 2) orzeka, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu. Miejski Inspektor Sanitarny w O. decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65 poz. 294 z późn. zm. –zwanego dalej rozporządzeniem) oraz art. 104 § l Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98 poz. 1071 z 2000 r.) nie stwierdził u A. A. choroby zawodowej narządu słuchu wymienionej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia. W uzasadnieniu podniósł, iż 29 października 2001 r. Instytut Medycyny Pracy [...] wydał orzeczenie lekarskie orzekające o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu, bowiem przeprowadzona obecnie diagnostyka audiologiczna obejmująca audiometrię tonalną, impedancyjną oraz ABR (biopotencjały z pnia mózgu) wykazała obustronny niedosłuch typu odbiorczego. Średnie podwyższenie progu słuchu dla częstotliwości 1000, 2000, 4000 Hz po odliczeniu fizjologicznej poprawki na wiek wynosi: dla ucha prawego - 27 dB, dla ucha lewego - 25 dB. W ocenie Instytutu, obustronnie obniżenie czułości słuchu nie powoduje upośledzenia funkcji narządu słuchu w stopniu upoważniającym do rozpoznania choroby zawodowej. Po rozpatrzeniu odwołania A. A., [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 138 § l pkt l Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z § 10 ust. l i 3 rozporządzenia utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, że A. A. w okresie od 1975r. do 1996r. był pracownikiem A S.A. w O. Był zatrudniony na stanowisku ślusarza w Oddziałach Wykonawstwa Inwestycyjnego, Rehabilitacji Zawodowej, Utrzymania Ruchu Odlewni "B". Od 1995r. był maszynistą pomp w Oddziale Utrzymania Ruchu Odlewni "B". Jako pracownik Oddziału Wykonawstwa Inwestycyjnego oraz Oddziału Utrzymania Ruchu Odlewni "B" był narażony na hałas o poziomie 82 - 98 dB. Odwołujący się poddany został badaniu w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w O. z siedzibą w K. oraz na swój wniosek w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Przeprowadzona w Instytucie Medycyny Pracy diagnostyka audiologiczna obejmująca audiometrię tonalną, impedancyjną oraz ABR (biopotencjały z pnia mózgu) wykazała istnienie u badanego niedosłuchu typu odbiorczego o średnim podwyższeniu progu słuchu 27 dB dla ucha prawego i 25 dB dla ucha lewego. Dnia 29 października 2001 r. Instytut uznał, iż obustronne obniżenie czułości słuchu nie powoduje upośledzenia funkcji narządu słuchu w stopniu upoważniającym do rozpoznania choroby zawodowej. Oceny stanu słuchu A. A. dokonały dwie jednostki upoważnione do orzekania o chorobach zawodowych - Poradnia Chorób Zawodowych w K. oraz Instytut Medycyny Pracy w S. w trybie § 9 pkt l rozporządzenia. Wyniki badań specjalistycznych wykazały, iż brak jest zmian w stanie narządu słuchu wymienionego, które mogłyby zostać uznane za zawodowe. Uzasadnienie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. dowodzi, że nie rozpoznano u A. A. choroby zawodowej narządu słuchu. Mniejsze niż 30 dB obniżenie ostrości słuchu nie pociąga za sobą skutków społecznych i zdrowotnych mogących stanowić o chorobie narządu słuchu. A. A. wniósł skargę na omówioną decyzję, w której nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego, powołując się na wyrok Sądu Najwyższego (sygn. akt III RN 110/98) stwierdzający, iż o uznaniu schorzenia za chorobę zawodową decyduje związek przyczynowy między tym schorzeniem, a warunkami pracy, nie zaś jego rozmiar, jeśli dane schorzenie figuruje w wykazie chorób zawodowych. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji, przeprowadzona przez Sąd wykazała, że decyzja ta nie odpowiada wymogom prawa. Z przepisu §1 ust.1 rozporządzenia obowiązującego w czasie wydania zaskarżonej decyzji wynika, że stwierdzenie choroby zawodowej następuje, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki: - wystąpienie w środowisku pracy czynników szkodliwych, - rozpoznanie u pracownika choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, - zaistnienie związku przyczynowego między czynnikami szkodliwymi, a rozpoznaną u pracownika chorobą. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że A. A. od 1975r. do 1996r. był pracownikiem A S.A. w O. Był zatrudniony na stanowisku ślusarza w Oddziałach Wykonawstwa Inwestycyjnego, Rehabilitacji Zawodowej, Utrzymania Ruchu Odlewni "B". Od 1995r. był maszynistą pomp w Oddziale Utrzymania Ruchu Odlewni "B". Jako pracownik Oddziału Wykonawstwa Inwestycyjnego oraz Oddziału Utrzymania Ruchu Odlewni "B" był narażony na hałas o poziomie 82 - 98 dB. Skarżący pracował więc w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej narządu słuchu. Inspektorzy sanitarni obu instancji nie kwestionują pracy wnioskodawcy w warunkach narażenia na chorobę zawodową, zaś uprawnione jednostki diagnostyczne rozpoznały u niego uszkodzenie słuchu typu odbiorczego. Schorzenie to, czyli uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu, jest określone jako choroba zawodowa, gdyż znajduje się pod poz.15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Zawodowe uszkodzenie słuchu rozpoznaję się w przypadkach stwierdzenia ubytku słuchu, typu odbiorczego u pracowników przewlekle narażonych na ponadnormatywny poziom hałasu. Hipoteza §1 ust.1 rozporządzenia stanowi, iż w przypadku pozytywnego ustalenia, że rozpoznana u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych i praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą a warunkami narażającymi na jej powstanie (vide- wyrok SN z dnia 11 marca 1999 r., sygn. akt. III RN 128/98, OSNAP 1999 / 24 / 771). Wobec powyższego odmowa stwierdzenia u wnioskodawcy choroby zawodowej uszkodzenia słuchu, z powodu niewystarczającego poziomu niedosłuchu, wynoszącego miej niż 30 dB, gdyż w ocenie uprawnionych jednostek takie obniżenie ostrości słuchu nie pociąga za sobą skutków społecznych i zdrowotnych mogących stanowić o chorobie narządu słuchu, nie może się ostać, ponieważ w ocenie Sądu, stanowi naruszenie przepisu §1 ust.1 rozporządzenia. Brak jest podstaw prawnych do wyłączenia z pojęcia chorób zawodowych uszkodzenia słuchu ze względu na stopień stwierdzonego uszkodzenia, jeżeli wykazano, że uszkodzenie to zostało spowodowane działaniem hałasu (por. m.in. w wyroku SN z dnia 28 czerwca 2000 r., sygn. akt. III RN 202/99, Wokanda 2000/9/33). Odmienna ocena przyjęta w zaskarżonej decyzji stanowi naruszenie przepisu § 1 ust.1 rozporządzenia, a naruszenie to ma istotny wpływ na wynik sprawy, przeto nie można było zaakceptować orzeczeń lekarskich, jednak organy administracyjne nie zakwestionowały wniosków zawartych w tych orzeczeniach. Wobec powyższej oceny prawnej, wyrażonej przez Sąd, pozostałe zarzuty podnoszone przez skarżącego w skardze nie mają znaczenia w rozstrzyganej sprawie. Niezależnie od powyższego należy także zwrócić uwagę, iż postępowanie w sprawie choroby zawodowej opiera się na orzeczeniu jednostki organizacyjnej wymienionej w ust. 1-3 § 7 rozporządzenia, która na podstawie: - informacji o zagrożeniach zawodowych, - wyników dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, - dokumentacji dotyczącej przebiegu zatrudnienia, - wyników przeprowadzonych badań klinicznych i dokumentacji lekarskiej. W aktach niniejszej sprawy brak jest wyników dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy oraz informacji o zagrożeniach zawodowych, tj. dokumentów które mogą zapewnić właściwe rozpoznanie u wnioskodawcy przez powołane do tego jednostki służby zdrowia choroby zawodowej, czym naruszono art. 7 i 77 K.p.a. W dalszym postępowaniu należy, w oparciu o wyżej zamieszczoną ocenę prawną, ponownie rozpoznać odwołanie A. A. Jeszcze raz podkreślić trzeba, że dotychczas zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do odmowy stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej – uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu. Przesłanki tego pojęcia nie nawiązują do socjalnej niewydolności słuchu, obniżenia ostrości słuchu, obniżenia progu słyszalności, czy też odchylenia od normy nie skutkującego istotnym zaburzeniem funkcji narządu słuchu. Są one elementem diagnozy lekarskiej, która nie może polegać na modyfikowaniu przepisów ustanowionych przez ustawodawcę. Dla prawidłowego zastosowania przepisu poz.15 wykazu chorób zawodowych w związku z § 1 ust.1 rozporządzenia znaczenie ma tylko to, czy doszło do uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu. W razie rozpoznania, iż do takiego uszkodzenia doszło, nie można odmówić stwierdzenia choroby zawodowej, uzasadniając odmowę niewielkim stopniem niedosłuchu. Wskazania do dalszego postępowania pozostają aktualne, mimo wejścia w życie, z dniem 3 września 2002 r., rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132 , poz. 1115). Zgodnie bowiem z § 10 tego rozporządzenia, postępowanie w sprawach rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia rozporządzenia w życie, jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów. Wobec powyższego należało, na mocy art. 145 § l pkt l lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylić zaskarżoną decyzję (Dz. U. Nr 153, poz 1270). Rozstrzygnięcia w pkt 2 wyroku dokonano na podstawie art. 152 w/w ustawy.