II SA/Wr 117/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. S. od postanowienia starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 24 września 2018 r. w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku szpitala uzdrowiskowego postanawia: zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu stwierdził prawomocność postanowienia Sądu z dnia 5 czerwca 2017 r. odrzucającego skargę M. S. na wyżej oznaczone postanowienie. W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2018 r. skarżący sformułował wniosek o przyznanie prawa pomocy, którego zakres wskazał w przesłanym na wezwanie urzędowym formularzu wniosku. Postanowieniem z dnia 22 lutego 2018 r. referendarz sądowy umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniósł, że postanowienie Sądu z dnia 5 czerwca 2017 r. odrzucające skargę uprawomocniło się, zatem rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie zakończonej prawomocnie stało się zbędne. Pismem z dnia [...] marca 2018 r. skarżący wniósł od powyższego postanowienia sprzeciw. Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu sprzeciwu z dnia [...] marca 2018 r., utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 22 czerwca 2018 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 30 sierpnia 2017 r. o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu. Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. skarżący złożył zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Do zażalenia został dołączony wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu. Postanowieniem z dnia 5 września 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie z dnia [...] lipca 2018 r. Po zwrocie akt z Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostał do rozpoznania wniosek z dnia [...] lipca 2018 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 24 września 2018 r. starszy referendarz sądowy umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem z dnia [...] lipca 2018 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia referendarz podniósł, że rozpoznawany wniosek o przyznanie prawa pomocy jest szóstym wnioskiem w niniejszej sprawie. Podkreślił, że w każdym postępowaniu dotyczącym prawa pomocy skarżący konsekwentnie nie ujawnił swojej rzeczywistej sytuacji dochodowej i majątkowej, jak i okoliczności dotyczących możliwości finansowych osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. Wskazał, że występowanie z kolejnym żądaniem przyznania prawa pomocy, które wspiera tożsama argumentacja, co żądanie już prawomocnie załatwione orzeczeniem o odmowie przyznania prawa pomocy, nosi znamiona nadużycia prawa w postaci nadużycia prawa w postaci obejścia przepisów o obowiązku przedstawienia dokładnych danych o stanie majątkowym i rodzinnym. Powyższe dowodzi, że celem skarżącego nie jest faktyczna obrona swych praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym lecz inicjowanie postępowań wpadkowych dotyczących prawa pomocy stanowiących cel sam w sobie. Oceny, że skarżący nadużywa prawa nie niweczy również fakt, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony w toku postępowania zażaleniowego w celu zaskarżenia postanowienia Sądu dotyczącego sprostowania postanowienia Sądu odrzucającego skargę. Postępowanie zażaleniowe wszczęte przez skarżącego toczy się już po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego. Ponadto w postępowaniu zażaleniowym, które zostało już wszczęte przez skarżącego nie jest konieczny udział profesjonalnego pełnomocnika, a poza tym skarżący nadal oświadcza, że pozostaje w stosunku prawnym z pełnomocnikiem ustanowionym z wyboru, co na podstawie art. 252 § 1p.p.s.a. stanowi negatywną przesłankę uniemożliwiającą przyznanie mu prawa pomocy w tym zakresie. Postanowienie Sądu z dnia 5 czerwca 2017 r. odrzucające skargę uprawomocniło się, zatem rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w stanie jaki ma miejsce w niniejszej sprawie, stało się zbędne i podlegało umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a. Pismem z dnia [...] października 2018 r. skarżący wniósł od powyższego postanowienia sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Sprzeciw nie jest zasadny. Zgodnie z art. 260 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; dalej: p.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., w tym postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z art. 249a p.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W ocenie Sądu, referendarz zasadnie uznał, że w niniejszej sprawie zachodziła podstawa do umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Poza sporem jest bowiem, że postanowienie z dnia 5 czerwca 2017 r. odrzucające skargę uprawomocniło się. W takim stanie rzeczy, na skarżącym nie spoczywają żadne obowiązki finansowe (koszty postępowania), zwolnienia z których mógłby on żądać. Sąd w pełni podziela argumentację referendarza dotyczącą nadużywania prawa przez skarżącego. Jak słusznie uznał referendarz, liczba wniosków o przyznanie prawa pomocy wniesionych w niniejszej sprawie oraz charakter rozstrzygnięć poddanych kontroli sądowej w tej sprawie dowodzi, iż celem skarżącego nie jest faktyczna obrona swych praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym lecz inicjowanie postepowań wpadkowych dotyczących prawa pomocy stanowiących cel sam w sobie. Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w postanowieniu na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 260 § 3 p.p.s.a.