II SA/Wr 117/24
WyrokWSA we Wrocławiu2024-07-04
Skład orzekający: Olga Białek, Halina Filipowicz-Kremis, Marta Pawłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wspólnota Mieszkaniowa może być adresatem decyzji nakazującej doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, jeśli nie była inwestorem ani wykonawcą tych robót, a roboty zostały już zakończone?Ratio decidendi
Wspólnota Mieszkaniowa może być adresatem decyzji nakazującej doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, jeśli roboty te zostały już zakończone, a dotyczą części wspólnych budynku. Zgodnie z art. 52 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, w sytuacji gdy roboty budowlane zostały zakończone, obowiązki nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, nawet jeśli nie byli oni inwestorem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (DWINB) utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą Wspólnocie Mieszkaniowej doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych polegających na przebudowie instalacji gazowej w budynku. Przebudowa ta, wykonana przez Gminę Miasto Ś., spowodowała zwężenie przejść ewakuacyjnych na klatkach schodowych. Wspólnota Mieszkaniowa kwestionowała swoją legitymację do bycia adresatem nakazu, twierdząc, że nie była inwestorem ani wykonawcą robót.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Asesor WSA Marta Pawłowska (spr.) Protokolant: asystent sędziego Michał Sikora po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 lipca 2024 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w Ś. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 grudnia 2023 r. nr 1203/2023 w przedmiocie nakazu doprowadzenia robót budowlanych polegających na przebudowie instalacji gazowej w budynku do stanu zgodnego z prawem oddala skargę w całości.
Zaskarżoną decyzją z dnia 7 grudnia 2023 r. nr 1203/2023 Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego (dalej w skrócie jako: "DWINB"), po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej przy ulicy [...] w Ś. (dalej jako: ‘Wspólnota", "strona skarżąca"), od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Ś. (dalej w skrócie jako: "PINB") z dnia 23 października 2023 r., nr 164/2023, nakazującej stronie skarżącej doprowadzenia robót budowlanych, polegających na przebudowie instalacji gazowej w budynku przy ulicy [...] w Ś. do stanu zgodnego z projektem budowlanym, zatwierdzonym przez Starostę Ś. decyzją z dnia 25 marca 2020 r., nr 380/2020, poprzez poprowadzenie pionów instalacji gazowej na klatkach schodowych w sposób niepowodujący zawężania przejść ewakuacyjnych na spocznikach schodów (np. w bruzdach wykutych w ścianie), w terminie do dnia 31 stycznia 2024 r., uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie wyznaczonego terminu wykonania nakazanych robót i wyznaczył nowy termin - 29 marca 2024 r., a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Z akt sprawy wynika, że decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z dnia 25 lutego 2022 r. Miejski Zarząd Nieruchomościami w Ś. wystąpił do PINB o przeprowadzenie postępowania naprawczego. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniono, że w kwietniu 2020 r. przeprowadzono przebudowę instalacji gazowej w budynku przy ulicy [...] w Ś. , gdzie Gmina Ś. jest właścicielem dwóch lokali mieszkalnych (numer [...] i [...] ), zlokalizowanych w tzw. wewnętrznej klatce budynku, z wejściem od podwórza. Pozostałe lokale zlokalizowanej są w klatce schodowej tzw. głównej, z wejściem od ulicy. W czasie przebudowy uległa zmianie lokalizacja gazomierzy lokali gminnych. W ocenie Gminy lokalizacja taka byłaby niezgodna z przepisami techniczno – budowlanymi, albowiem jedyną możliwością podłączenia lokali gminnych do nowej instalacji byłoby poprowadzenie jej po zewnętrznej ścianie budynku (elewacji). Wspólnota nie wyraziła zgody na dokonanie zmian w projekcie oraz zakresie planowanych robót, jednakże Gmina uzgodniła z projektantem instalacji, pełniącym również funkcję kierownika budowy, że dokumentacja projektowa zostanie zmieniona, a gazomierze przeniesione do klatki schodowej z lokalami nr [...] i [...] i znajdzie to stosowne odzwierciedlenie w dzienniku budowy oraz dokumentacji powykonawczej, jako nieistotne odstępstwa od projektu. W dniu 11 lutego 2022 r. Wspólnota zarzuciła Gminie dokonanie samowoli budowlanej. Po weryfikacji dokumentacji powykonawczej w dniu 22 lutego 2022 r. Gmina stwierdziła, że zmiany wynikające z wykonanych prac w klatce schodowej wewnętrznej nie zostały naniesione w dokumentacji. Z wyjaśnień kierownika budowy wynikało, że Wspólnota i zarządca nie wyrazili na to zgody. Wobec tego Gmina zwróciła się do PINB o przeprowadzenie stosownego postępowania naprawczego.
Pismem z dnia 17 maja 2022 r. PINB zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie samowolnych robót budowlanych polegających na wykonaniu części instalacji gazowej w budynku przy ulicy [...] w Ś. w zakresie nieobjętym pozwoleniem na budowę i w dniu 31 maja 2022 r. przeprowadził kontrolę na miejscu. Z protokołu kontroli wynika, że na poziomie I piętra zamontowane są 2 podstawy pod gazomierze i dwa gazomierze - dla lokali nr [...] i [...] . Do lokali [...] i [...] doprowadzona jest instalacja gazowa - w lokalach częściowo już istniejąca instalacja gazowa wykonana z miedzi (tj. przed przedmiotowymi robotami). Instalacja do lokalu nr [...] przechodzi (z rury miedziowej) przez strop i jest wyposażona w rurę osłonową o wys. 2 mm nad strop. Ponadto doprowadzona instalacja rurami miedziowymi do lokali nr [...], [...] i [...]. W lokalach [...], [...] i [...] wykonana nowa instalacja gazowa. W lokalach [...] i [...] instalacja od nowego miejsca położenia gazomierza do miejsca zlikwidowanego gazomierza została wykonana w celu połączenia starej i nowej instalacji. Z kontroli sporządzono dokumentację fotograficzną oraz rysunki.
Dalej PINB ustalił, że na I piętrze odległość od ściany do balustrady wynosi 101 cm, odległość od pionu gazowego do balustrady wynosi 93 cm. Na II piętrze odległość od ściany do balustrady wynosi 116 cm, odległość od pionu gazowego do balustrady wynosi 106 cm. Przy lokalu nr [...] odległość od ściany do poręczy schodów wynosi 99 cm, odległość od pionu gazowego do poręczy schodów wynosi 91 cm. Przy lokalu nr [...] odległość od ściany do poręczy schodów wynosi 90 cm, odległość od pionu gazowego do poręczy schodów wynosi 85 cm. Sporządzono dokumentację fotograficzną.
Na żądnie PINB zarządca Wspólnoty złożył do akt sprawy projekt budowlany, dziennik budowy [...] oraz uchwałę Wspólnoty.
PINB przesłuchał w charakterze świadka kierownika budowy, która zeznała, że szerokość pozioma drogi ewakuacyjnej jest mniejsza niż 1,2 m przez co nie jest zgodna w przepisem § 242 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania, ponieważ dostosowała się do istniejących warunków, a pion poprowadziła w miejscu najbardziej dostępnym. Wybrała optymalne rozwiązanie z dostosowaniem się do warunków na klatce schodowej. Poinformowała również, że rysunki przedstawiające wykonanie pionu instalacji gazowej dla potrzeb lokali nr [...] i [...] w sposób inny niż przewidywał to projekt budowlany zatwierdzony decyzją Starosty Ś. nr 380/2020 z dnia 25.03.2020 r. wykonała na zlecenie Miejskiego Zarządu Nieruchomościami w Ś., który zwrócił się do niej z prośbą o przeniesienie gazomierzy do drugiej klatki, gdyż wykonanie gazomierzy w tym miejscu jest bardziej opłacalne. Nie pamięta, kiedy były wykonywane rysunki uwzględniające zastosowane zmiany. Roboty budowlane wykonywane na podstawie decyzji Starosty Ś. zostały zakończone 8 kwietnia 2020 r. Daty wykonania pionu dla lokali nr [...] i [...] nie pamięta. Na pytanie jaka była lokalizacja podejść pod gazomierze dla lokali nr [...] i [...] w dniu zakończenia wykonywania robót budowlanych na podstawie decyzji Starosty Ś. odpowiedziała, że lokalizacja gazomierzy już była w budynku oficyny. Protokół odbioru był sporządzony i przekazany do gazowni. Zakwalifikowała wykonanie pionu instalacji gazowej dla lokalu nr [...] i [...] przebiegającego po elewacji budynku, jako zmianę nieistotną oraz poinformowała MZN o konieczności uzyskania zgody Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w Ś. na zmianę lokalizacji gazomierzy dla lokali komunalnych.
Pismem z dnia 22 listopada 2022 r. PINB doprecyzował przedmiot postępowania wskazując, że dotyczy ono przebudowy wewnętrznej instalacji gazowej w budynku przy ul. [...] w Ś. w sposób niezgodny z przepisami oraz doprecyzował krąg stron postępowania.
Postanowieniem nr 293/2022 z dnia 22 listopada 2022r. PINB nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. [...] w Ś. obowiązek przedłożenia w organie nadzoru budowlanego, w terminie do dnia 31 stycznia 2023 roku, oceny technicznej wykonanych robót budowlanych, polegających na przebudowie wewnętrznej instalacji gazowej w budynku przy ul. [...] w Ś. , określającej wskazane w nim kwestie.
Dnia 3 lutego 2023 r. do PINB wpłynęło pismo zarządcy Wspólnoty, przy którym przekazano ocenę techniczną z dnia 24 stycznia 2023 r. sporządzoną przez inż. M. K. Pismem z dnia 21 lutego 2023 r. PINB wezwał Wspólnotę do uzupełnienia przedłożonej oceny technicznej o ocenę techniczną sporządzoną przez osobę przynależną do właściwej izby samorządu zawodowego oraz posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, w terminie do dnia 31 marca 2023 roku.
Zarządca przedłożył ocenę techniczną z dnia 29 marca 2023 r. sporządzoną przez inż. A. P. uprawnionego do projektowania w specjalności konstrukcyjno-budowlanej i architektonicznej, jednakże pismem z dnia 21 kwietnia 2023 r. zwrócił się do PINB o jej wycofanie, ponieważ dotyczy innej lokalizacji. Jednocześnie zobowiązał się niezwłocznie przedłożyć właściwą.
PINB poinformował, iż oczekuje na przedłożenie "właściwej opinii" w terminie do dnia 12 maja 2023 roku i jednocześnie zawiadomił o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Dodatkowa opinia nie została przez stronę złożona.
Decyzją z dnia 18 maja 2023 roku nr 61/2023, PINB nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. [...] w Ś. rozbiórkę pionów instalacji gazowej wraz z uchwytami pod gazomierze na klatkach schodowych budynku przy ul. [...] w Ś.
Rozstrzygnięcie to uchylone zostało po rozpoznaniu odwołania Wspólnoty przez DWINB. W decyzji kasacyjnej z dnia 11 sierpnia 2023 r. (nie zaskarżonej przez żadną ze stron), DWINB wyjaśnił, że w postępowaniu naprawczym organy nadzoru budowlanego w pierwszej kolejności winny wyjaśnić czy możliwe jest zalegalizowanie wykonanych samowolnie robót budowlanych, a dopiero po wyczerpaniu takich możliwości, wydać decyzję nakazującą rozbiórkę (przywrócenie do stanu poprzedniego). Organ odwoławczy zaznaczył również, że rozstrzygnięcie decyzji winno być sformułowane w sposób jasny, konkretny i zrozumiały dla strony, nawet bez znajomości uzasadnienia decyzji.
Dnia 23 października 2023 roku PINB wydał decyzję nr 164/2023, którą nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. [...] w Ś. doprowadzenie robót budowlanych polegających na przebudowie instalacji gazowej w budynku przy ul. [...] w Ś. do stanu zgodnego z prawem tj. do stanu zgodnego z projektem budowlanym zatwierdzonym przez Starostę Ś. decyzją nr 380/2020 z dnia 25 marca 2020 roku, poprzez poprowadzenie pionów instalacji gazowej na klatkach schodowych w sposób niepowodujący zawężania przejść ewakuacyjnych na spocznikach (np. w bruzdach wykutych w ścianie). Powyższe roboty należy wykonać pod nadzorem osoby przynależnej do właściwej izby samorządu zawodowego, posiadającej uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej oraz w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń: cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych. Termin wykonania wyżej wskazanego obowiązku wyznaczono na dzień 31 stycznia 2024 roku.
Wydając, po rozpoznaniu odwołania Wspólnoty, w dniu 7 grudnia 2023 r. decyzję zaskarżoną w niniejszej sprawie, DWINB w pierwszej kolejności wskazał na treść art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, stanowiącego podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia, zgodnie z którą, "przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji: nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (...)."
DWINB wyjaśnił, że w przypadku, gdy roboty budowlane zostały zakończone, to nie zachodzi podstawa do wstrzymania robót. Wskazał także, że celem postępowania prowadzonego w oparciu o przepis art. 51 p.b. jest doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Podkreślił przy tym, że aby przepis ten mógł zostać skutecznie zastosowany organ musi ustalić stan zgodny z prawem, tj. w pierwszej kolejności zgodność z zatwierdzonym projektem budowlanym lub innymi warunkami pozwolenia na budowę oraz zgodność z przepisami prawa materialnego.
Wskazał, że już w decyzji kasacyjnej wydanej uprzednio w sprawie, nr 750/2023 z dnia 11 sierpnia 2023 roku stwierdził, że podstawą prawną prowadzonego w sprawie postępowania są przepisy art. 50-51 pb. Biorąc pod uwagę wskazania tut. organu zawarte w ww. decyzji kasacyjnej oraz po ponownej analizie akt sprawy PINB stwierdził, że najpełniej celom owego postępowania naprawczego odpowiadać będzie art. 51 ust. 1 pkt 2 pb., bowiem z zatwierdzonego przez Starostę Ś. decyzją nr 380/2020 z dnia 25 marca 2020 roku projektu budowlanego wynika, iż roboty będą obejmować wykucie bruzd oraz, że montaż instalacji gazowej powinien być wykonany zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Powyższe oznacza, że zmniejszenie szerokości przejść ewakuacyjnych nie było przewidziane na etapie wykonywania projektu budowlanego, zatem celem doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem zasadne stało się nałożenie obowiązku poprowadzenia pionów instalacji gazowej na klatkach schodowych w sposób niepowodujący zawężenia przejść ewakuacyjnych na spocznikach schodów (np. w bruzdach wykutych w ścianie).
W ocenie DWINB, w takim stanie faktycznym i prawnym sprawy, zasadne było wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o ww. przepis.
Odnosząc się do treści odwołania DWINB wyjaśnił trzeba, że podstawy prawnej zaskarżonej decyzji nie stanowi art. 51 ust. 1 pkt 1 pb. a art. 51 ust. 1 pkt 2 pb., wobec czego zarzut zastosowania pierwszego z nich jest całkowicie niezasadny.
Wskazano ponownie, że zgodnie z art. 52 pb.: "obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Koszty związane z wykonaniem obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego." W ww. przepisie zawarta jest zatem implikacja mówiąca o tym, że jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, wobec czego, gdy warunek przedstawiony w implikacji jest prawdziwy - organy nadzoru budowlanego muszą postąpić zgodnie ze skutkiem określonym, w tej implikacji. Oznacza to, że gdy roboty budowlane (związane z przebudową przedmiotowej instalacji gazowej) zostały zakończone to PINB zobowiązany był do wydania nakazu na właściciela (współwłaścicieli) lub zarządcę obiektu budowlanego. Nadto podkreślić trzeba, iż warunek określony w ww. implikacji ma postać alternatywy, a więc wystarczy, aby tylko jedno zdanie proste z tej alternatywy było prawdziwe, żeby cały warunek został spełniony. Przy czym dodatkowo podniesiono, że kwestia adresata nałożonego obowiązku wyjaśniona została w ostatecznej decyzji kasacyjnej z dnia 11 sierpnia 2023 r., od której nie został wniesiony sprzeciw.
W końcowej części uzasadnienia wskazano również, że w zakresie instalacji gazowej będącej własnością Gminy Miasto Ś. PINB wydał w dniu 18 maja 2023 roku decyzję nr 62/2023, która została wykonana, co potwierdza oświadczenie z dnia 9 sierpnia 2023 roku.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Wspólnota Mieszkaniowa, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. art. 52 ust. 1 p.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że to Wspólnota Mieszkaniowa winna być adresatem wydanego nakazu, podczas gdy to nie ona była wykonawcą ani inwestorem prac, których ten nakaz dotyczy i nie mieści się w katalogu podmiotów o których mowa w tym przepisie, a tym samym niedopuszczalne było skierowanie zaskarżonej decyzji do Wspólnoty;
2. art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 p.b. w zw. z § 242 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 202 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że prace wykonane przez stronę skarżącą zostały zrealizowane z naruszeniem przepisów prawa, podczas gdy całość prac wykonano zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę i pracami projektowymi;
3. art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności i ograniczeniu zakresu rozpoznania wyłącznie do powierzchownej kontroli decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że projekt budowlany na podstawie którego wykonano prace, nie określał w sposób szczegółowy sposobu ich realizacji, w szczególności nie przewidywał realizacji w "bruździe". Na etapie wykonania zostały zaś one dotowane do istniejących warunków. Wskazano również, że fragmenty instalacji wykonane nielegalnie, tj. niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, wykonane zostały nie przez stronę skarżącą, a Gminę Miasto Ś.
W dalszej części skargi wywodzono, że Wspólnota mieszkaniowa nie jest ani właścicielem, ani zarządcą, ani nie była inwestorem prac, co powoduje, że adresat decyzji nie został prawidłowy określony. W ocenie autora skargi Wspólnota nie posiada zdolności administracyjnoprawnej w zakresie w jakim wydano zaskarżone decyzje.
W skardze zawarto również wniosek o dopuszczenie dowodu z rzutów klatki schodowej budynku oraz instalacji gazowej, będącej przedmiotem wydanej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 4 lipca 2024 r. Sąd oddalił wnioski dowodowe zawarte w skardze z uwagi na okoliczność, że rzuty parteru budynku oraz instalacji są częścią dokumentacji projektowej i znajdują się już w aktach sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Mając na względzie powyższe regulacje, Sąd ocenił, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W kontrolowanej sprawie DWINB utrzymał w mocy decyzję PINB nakazującą Wspólnocie Mieszkaniowej przy ulicy [...] w Ś. doprowadzenie wykonanych robót budowlanych polegających na przebudowie instalacji gazowej w budynku, do stanu zgodnego z prawem. Podstawę prawną wydanej decyzji stanowi art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 725 ze zm.; dalej: p.b.), zgodnie z którym, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Przy czym przypomnieć należy, że była to kolejna wydana w sprawie decyzja DWINB, albowiem w dniu 11 sierpnia 2023 r. wydał już decyzję kasacyjną, która stała się ostateczna w toku instancji, uznając w niej, że rozstrzygając pierwotnie sprawę, organy nadzoru budowlanego szczebla powiatowego, podjęły decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1, tj. nakazały rozbiórkę przebudowanej instalacji gazowej, bez właściwego rozpatrzenia, czy możliwe jest w sprawie orzeczenie inne, niż nakaz rozbiórki, który zawsze jest rozwiązaniem ostatecznym, stosowanym tylko w przypadku niemożności doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W decyzji tej DWINB rozstrzygnął również ostatecznie, że wobec zrealizowania prac budowlanych, obowiązki nałożone być powinny na właściciela obiektu budowlanego.
Rozstrzygając sprawę ponownie, z uwzględnieniem wytycznych organu odwoławczego, PINB nałożył na stronę skarżącą obowiązek doprowadzenia wykonanych prac do stanu zgodnego z prawem i zatwierdzonym projektem budowalnym, tj. poprowadzenie pionów instalacji w sposób nie powodujący zawężenia przejść ewakuacyjnych, np. z bruzdach wykutych w ścianie.
W przeprowadzonym bowiem przez PINB postępowaniu ustalono bowiem, że nowa instalacja gazowa położona została w lokalizacji wynikającej z projektu budowlanego, jednakże rury zainstalowane zostały przy ścianie, co spowodowało zwężenie przejść ewakuacyjnych w sposób powodujący zagrożenie dla osób przebywających w budynku i poniżej minimalnych szerokości przejść ewakuacyjnych wymaganych przepisami prawa. Na I piętrze odległość od ściany do balustrady wynosi 101 cm, odległość od pionu gazowego do balustrady wynosi 93 cm. Na II piętrze odległość od ściany do balustrady wynosi 116 cm, odległość od pionu gazowego do balustrady wynosi 106 cm. Przy lokalu nr [...] odległość od ściany do poręczy schodów wynosi 99 cm, odległość od pionu gazowego do poręczy schodów wynosi 91 cm. Przy lokalu nr [...] odległość od ściany do poręczy schodów wynosi 90 cm, odległość od pionu gazowego do poręczy schodów wynosi 85 cm. W ocenie organów nadzoru budowlanego, poprowadzenie rur w tzw. bruzdach w ścianie, pozwoliłoby na zachowanie istniejących wcześniej szerokości przejść ewakuacyjnych, doprowadzając jednocześnie instalację do stanu zgodnego z prawem.
Co istotne, z akt sprawy wynika, że zrealizowana część instalacji gazowej nie objęta pozwoleniem na budowę, zatem zrealizowana w ramach samowoli budowlanej przez Gminę Miasto Ś., objęta została odrębną decyzją nakazującą rozbiórkę instalacji, w części nie objętej zatwierdzonym projektem budowlanym i decyzja ta została przez Gminę W. wykonana.
Okoliczności faktyczne, to jest sposób i miejsce położenia nowej instalacji gazowej w budynku oraz zmniejszenie w opisany sposób przejść ewakuacyjnych, nie są okolicznością sporną w sprawie.
okoliczności faktyczne istotne dla wyniku sprawy, które nie były w tej sprawie sporne.
Sąd podziela stanowisko organu, że w niniejszej sprawie warunkiem zastosowania dyspozycji art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. nie było uprzednie wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania robót budowlanych, skoro przebudowa instalacji gazowej została już zakończona.
W ocenie Sądu również jako prawidłowe należy ocenić stanowisko, że położenie nowej instalacji w sposób naruszający przepisy techniczno – budowlane, nie może zostać zaakceptowane i ocenione jako zgodne z zatwierdzonym projektem budowalnym, a tym samym z prawem. W projekcie budowlanym wskazano: "Rury wewnętrzne instalacji gazowej należy mocować do ścian za pomocą uchwytów (...). Pion gazowy [...] należy wykonać na klatce schodowej z rur stalowych czarnych bez szwu o średnicy 32 mm z włączeniem się do poziomu gazowego średnicy 40 mm na parterze, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (...). Wykucia bruzd i przebicia pod instalacje wykonać w miejscach zaznaczonych na rzutach w zakresie robót budowlanych". Wbrew zatem twierdzeniu strony skarżącej, projekt przewidywał wykucia bruzd, a dodatkowo zaznaczał, że wszelkie roboty muszą uwzględniać przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Nawet w przypadku gdyby projekt nie zawierał szczegółowych rozwiązań w zakresie sposobu realizacji prac budowlanych, inwestor nie może dokonać takiego wyboru, aby doprowadzić inwestycję do stanu niezgodnego z prawem. Stąd, za prawidłową Sąd uznał ocenę organów, że nowa instalacja musi zostać położona w taki sposób, aby nie zwężać w sposób ponadnormatywny przejść ewakuacyjnych w częściach wspólnych budynku.
Odnośnie do zarzutu w zakresie adresata decyzji wyjaśnić należy, że wskazać należy, że zgodnie z art. 52 ust. 1 i 2 p.b. obowiązki w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego.
Z powołanego przepisu wynika, że w pierwszej kolejności nakaz kierowany jest do inwestora, jednakże w |sytuacjach określonych w tym przepisie nakaz kierowany jest do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego M.in. w sytuacji gdy roboty budowlane zostały zakończone, obowiązki nakłada się nie na inwestora, ale właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Istotne znaczenie ma zatem ustalenie, czy roboty budowlane zostały zakończone. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przebudowa instalacji gazowej została już zakończona. Wobec okoliczności, że decyzja dotyczy robót budowlanych wykonanych w częściach wspólnych budynku, prawidłowo adresatem nałożonego obowiązku organy nadzoru budowlanego uczyniły więc Wspólnotę. Wbrew twierdzeniom skargi Wspólnota posiada zdolność sądową i administracyjną w określonym w decyzji przedmiocie.
Wbrew zarzutom skargi Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych przepisów postępowania. Materiał dowodowy został przez organy administracji obu instancji przeanalizowany wnikliwie, należycie oparto się na dokonanych oględzinach i zgromadzonych w sprawie dokumentach.
Mając na uwadze powyższe rozważania i ustalenia Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło