II SA/Wr 1175/01

1175/2001 Sygn. akt II SA/Wr WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Asesor WSA Protokolant Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Zygmunt Wiśniewski Anna Siedlecka/sprawozdawca/ Katarzyna Grott po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. i F. Z. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania dostarczenia określonych dokumentów związanych z samowolną zabudową wejścia do części nadziemnej budynku gospodarczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą ; orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżących J. i F. Z. kwotę 10 / słownie: dziesięć / złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi. 1175/2001 Sygn. akt II SA/Wr UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia [...] Nr [...], na podstawie art 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4, art. 52, art. 83 ust. 1 w związku z art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, a także § 12 ust, 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, i art. 104 k.p.a. nakazał J. i S. S. - właścicielom budynku i inwestorom samowolnej zabudowy wejścia do części nadziemnej budynku gospodarczego znajdującego się na działce nr [...] [...], przy ul. E. O. [...] w S. - dostarczyć w terminie do dnia 28 lutego 2001 r. określoną dokumentację dotyczącą przedmiotowej inwestycji, tj. : * powykonawczy projekt budowlany obejmujący inwentaryzacje wykonanych robót wraz z orzeczeniem technicznym, stwierdzającym prawidłowość ich wykonania; * opracowanie obejmujące zakres prac niezbędnych do wykonania celem dalszego użytkowania nowo wydzielonego pomieszczenia , spełniającego funkcję ganku, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 5 ustawy Prawo budowlane , ze szczególnym uwzględnieniem usytuowania nowo wykonanej ścianki z otworem okiennym, stanowiącej zabudowę wejścia do części nadziemnej budynku gospodarczego od strony działki nr [...] [...] będącej własnością F. i J. Z. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że S. S. wykonał w 2000 r. zabudowę opisanego wyżej wejścia do części nadziemnej budynku gospodarczego. Zabudowa polegała na dobudowaniu do ściany czołowej , pod istniejącym zadaszeniem wspartym na w/w ścianie , licującej ze ścianą części garażowej budynku dwóch przeciwległych ścianek osłonowych z cegły ceramicznej o grubości 12 cm, z których jedna jest z otworem drzwiowym, druga z otworem okiennym. Tak wykonana zabudowa utworzyła dodatkowe pomieszczenie , spełniające funkcję ganku. Roboty zostały zakończone. Inwestor nie posiadał dokumentów potwierdzających legalność wykonanych robót, na które zdaniem organu I instancji wymagane było zgłoszenie. Ponadto, wykonując zabudowę przestrzeni pod zadaszeniem ścianką z otworem okiennym w odległości mniejszej niż 4 m od strony sąsiedniej działki nr [...], inwestor naruszył przepisy § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, mówiące o zachowaniu odległości zabudowy od granicy z sąsiednimi działkami co najmniej 4 m dla budynków zwróconych w stronę tej granicy ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi. Sygn. akt II SA/Wr 1175/2001 3 Organ I instancji stwierdził ponadto, że wydana decyzja zmierza do określenia dopuszczalności wykonanych robót i doprowadzenie ich do stanu zgodnego z prawem. W odwołaniu od powyższej decyzji F. i J. Z. wnoszą o uchylenie w/w decyzji z uwagi na bezprawne zbudowanie przez sąsiada pomieszczenia o wymiarach 1,8 m x 2,00 m i wys. 2,46 m z oknem od strony ich posesji, w odległości 2,30 m od granicy z ich działką. Wnoszą o wydanie nakazu rozbiórki tego obiektu. Wskazują, że inwestor był zobowiązany przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu rozebrać na całym odcinku przylegającym do ich działki z 6,24 m do 4,0 m. Obecnie odtworzył pomieszczenie, które nie powinno być wykonane z uwagi na jego odległość od granicy działki. Decyzją z dnia [...] Nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i ustalił nowy termin wskazując datę 30 czerwca 2001 r., w pozostałej zaś części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy stwierdził, iż zaskarżona decyzja została wydana w związku z naruszeniem przez inwestora obowiązku zgłoszenia przedmiotowej zabudowy właściwemu organowi, zawartym w art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Słusznie zatem, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji nałożył w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy obowiązek dostarczenia określonych dokumentów celem doprowadzenia wykonanej dobudowy do stanu zgodnego z prawem. Odnośnie wyroku NSA OZ we Wrocławiu z dnia 1 października 1993 r., sygn. akt II SA/Wr/920/93 [...]WINB wskazał, iż z wyroku nie wynika zobowiązanie S. S. do rozbiórki budynku na odcinku przylegającym do granicy działki skarżących z 6,24 do 4,0 m. Powyższy wyrok jest zatem ostatecznym rozstrzygnięciem co do wydanego pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego. Orzeczenie zatem rozbiórki, jakiej domagają się odwołujący jest niedopuszczalne. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego F. i J. Z. wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji jako sprzecznej z prawem, tj. wskazanym wyżej rozporządzeniem MGPiB. Inwestor S. S. w latach poprzednich prowadził budowę budynku gospodarczego z garażem i stolarnią. Budowa ta została zakończona , co potwierdza zaświadczenie Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] Nr [...]. Sygn. akt II SA/Wr 1175/2001 5 Jak wynika z akt sprawy decyzją Nr [...] z dnia [...] Wojewoda W. uchylił decyzję z dnia [...] o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego z garażem w części dotyczącej kondygnacji nadziemnej budynku i orzekł, że nadziemna część budynku może być realizowana w zmniejszonych gabarytach, tj. zgodnie z korektą naniesioną dnia [...] na dokumentacji powykonawczej, a w pozostałej części decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że zmiany wprowadzone decyzją odwoławczą polegają na zmniejszeniu gabarytów części nadziemnej budynku w celu dostosowania przepisanych odległości obiektu w stosunku do zabudowy sąsiedniej, zgodnie z wymogami warunków technicznych. W wyniku tej zmiany szerokość budynku w części przylegającej do działki skarżących została na całym odcinku zmniejszona z 6,24 m do 4,0 m. Powyższa decyzja była przedmiotem badań Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu w sprawie o sygn.akt SA/Wr/920/93. Na podstawie w/w decyzji S. S. wykonał zakres robót nią objętych, co wynika z zaświadczenia o przyjęciu zawiadomienia o zakończeniu budowy z dnia 29 grudnia 1998 r. wydanego przez Burmistrza Miasta i Gminy S. W zaświadczeniu stwierdza się, że w dniu 17 grudnia 1998 r. została zakończona budowa budynku gospodarczego na nieruchomości położonej w S. przy ul. O. [...]. Roboty te zostały wykonane na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 5 września 1988 r. Nr [...] wydanego przez Naczelnika Miasta i Gminy S. Jako załączniki do w/w zaświadczenia wymienione zostały : dziennik budowy, oświadczenie kierownika budowy, protokoły badań i sprawdzeń oraz inwentaryzacja geodezyjna powykonawcza. Z kolei, z protokołu oględzin przedmiotowej dobudowy nowego pomieszczenia spełniającego funkcję ganku z dnia 7 grudnia 2000 r. wynika, że roboty budowlane prowadzone przez inwestorów na nieruchomości nr [...] zostały wykonane w 2000 r., według oceny organów obu instancji, bez wymaganego prawem zgłoszenia a ponadto z naruszeniem przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez nie zachowanie stosownej odległości od granicy z działką sąsiadów. Ustalona odległość od granicy działki ze skarżącymi wynosi 2,30 m. Przy czym organy obu instancji nie wskazują precyzyjnie w treści decyzji, na podstawie którego przepisu Prawa budowlanego ustaliły, iż w niniejszej sprawie wymagane było tylko zgłoszenie a nie pozwolenie na budowę. Ogólnikowe wskazanie art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nie wyjaśnia w ogóle tej kwestii, gdyż przepis ten wskazuje nie jedną ściśle Sygn. akt II SA/Wr 1175/2001 6 określoną przesłankę lecz liczne wymienione przypadki uregulowane w art. 29 ustawy. Wskazać należy, że zgodnie z zasadą zawartą w art. 48 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Istotą tego przepisu jest przywrócenie obiektu do poprzedniego stanu. Przepis art. 48 stanowi podstawę prawną nakazania rozbiórki także części budynku dobudowanej samowolnie poza zakresem pozwolenia na budowę ( patrz wyrok NSA IV S.A. 23/97 z 27.08. 1999 r., wyrok NSA IV S.A. 1625/97 LEX nr 47796). Organy administracyjne orzekające w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 51 nie przeprowadziły analizy i nie wyjaśniły na czym polega w tej konkretnej sprawie tzw. inny przypadek niż określone w przepisie art. 48. Stosując wskazaną podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia i nie uzasadniając wyboru tego trybu postępowania, a więc nie przeprowadzając rozważań prawnych w tym zakresie, organy obu instancji naruszyły tym samym przepis art. 107 § 3 k.p.a. stanowiący o obowiązku zawarcia w decyzji uzasadnienia prawnego, które winno dokładnie wyjaśnić podstawę prawną decyzji z przytoczeniem stosownych przepisów prawa. Zgodnie z zasadą ogólną prawdy obiektywnej zawartą w art. 7 k.p.a. , w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Oznacza to, że organy administracyjne obowiązane są zbadać wyczerpująco wszystkie okoliczności faktyczne związane z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Z tego więc powodu należało, rozważając okoliczności zrealizowanej w 2000 r. dobudowy, odnieść się do kwestii realizacji całej inwestycji, gdyż poprzednie okoliczności związane z tą sprawą dają pełny obraz obecnej dobudowy ganku. Tak więc organy administracyjne nie rozważyły w tym względzie całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie ( art. 77 k.p.a.). Pominięcie oceny określonego dowodu, w tym wypadku akt sprawy związanych z realizacją całej inwestycji, budzi w ocenie Sądu uzasadnione wątpliwości co do trafności oceny innych dowodów, a to z kolei może prowadzić do wadliwej ich oceny. Dlatego też organ obowiązany jest dokładnie przeanalizować cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Szczególnie istotną do wyjaśnienia w sprawie okolicznością jest - przy ponownym rozpatrywaniu sprawy - dlaczego przyjęto tryb legalizacji samowoli budowlanej w sytuacji wyraźnego ustalenia przez organ I instancji naruszenia prawa przez inwestora, co znajduje swoje odzwierciedlenie na stronie drugiej uzasadnienia decyzji organu I instancji. Organ orzekający nie wyjaśnił przy tym Sygn. akt II SA/Wr 1175/2001 7 czy i w jaki sposób, w sytuacji ewidentnego naruszenia § 12 pkt 4 cyt. wyżej rozporządzenia, po wykonaniu nałożonego na inwestora obowiązku sporządzenia i dostarczenia określonych dokumentów będzie możliwe zalegalizowanie dobudowy. Mimo nie wyjaśnienia w prowadzonym postępowaniu administracyjnym wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, organy nadzoru budowlanego wdrożyły procedurę legalizacyjną wydając zaskarżone decyzje w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 i 4 cyt. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowane, które stanowią, że wykonanie nakazanych czynności powinno doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem. Przez stan zgodny z prawem należy rozumieć stan odpowiadający warunkom określonym w pozwoleniu na budowę. Oczywiste jest, że przedłożenie określonej dokumentacji do czego został zobowiązany S. S. nie spowoduje, że przedmiotowy ganek zrealizowany w sposób istotnie odbiegający od warunków zawartych w przepisach cyt. wyżej rozporządzenia będzie odpowiadał tym warunkom, a więc że zaistnieje stan zgodny z prawem. Podzielenie stanowiska zaskarżonej decyzji oznaczałoby, że iż po wykonaniu obowiązków określonych w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i 4, właściwy organ zobowiązany byłby do wydania kolejnej decyzji na podstawie art. 55 ust. 1 pkt 3 ustawy, pomimo, że dobudowana część obiektu nie odpowiadałaby stanowi zgodności z prawem. Tym samym, z uwagi na powyższe uchybienia procesowe oraz naruszenie wskazanych przepisów prawa materialnego należało, w ocenie Sądu, uchylić decyzje obu instancji administracyjnych na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ). Z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 152 cyt. ustawy orzeczono o wstrzymaniu wykonania decyzji. Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 tej ustawy.