II SA/Wr 1183/03
WyrokWSA we Wrocławiu2005-07-14
Skład orzekający: Sędzia NSA Bogumiła Skrzypczak, Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca spełnia warunki do przyznania świadczenia przedemerytalnego zgodnie z przepisami ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu składania wniosku, uwzględniając jej wiek, udokumentowany okres zatrudnienia oraz pracę w warunkach szczególnych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Skarżąca nie spełniła warunków określonych w art. 37 k ust. 1 tej ustawy, dotyczących wieku i wymaganego okresu uprawniającego do emerytury, co było podstawą do odmowy przyznania świadczenia przedemerytalnego. Analiza pracy w warunkach szczególnych i udokumentowanego okresu zatrudnienia była właściwa dla postępowania o zasiłek przedemerytalny, a nie świadczenie przedemerytalne.Stan faktyczny
Skarżąca A. M. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, powołując się na nowelizację przepisów dotyczącą pracy w warunkach szczególnych, swój status osoby bezrobotnej i posiadanie umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Organy obu instancji odmówiły przyznania świadczenia, wskazując na niespełnienie przez skarżącą wymogów wiekowych oraz dotyczących okresu uprawniającego do emerytury, określonych w art. 37 k ustawy o zatrudnieniu. Skarżąca zarzuciła organom nierozpatrzenie wniosku, brak analizy przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach oraz kwestionowała ustalenia dotyczące wieku i okresu zatrudnienia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę jako bezzasadną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogumiła Skrzypczak Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca) Protokolant: Aleksandra Markiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2005 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego oddala skargę.
Przedmiotem skargi A. M. jest decyzja Wojewody D. z dnia [...]r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...]r. nr [...]odmawiającą przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Pismem z dnia [...]r. uzupełnionym w dniu [...]r. A. M. wystąpiła o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego, w związku z nowelizacją ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, którą przewrócono prawo do świadczeń w związku z pracą w warunkach szczególnych. W piśmie wskazała także, iż jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku, posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności na okres od dnia [...]r. do dnia [...]r. (umiarkowany stopień niepełnosprawności) i przez okres 15 lat pracowała w administracji państwowej w wydziałach nadzoru - czyli w warunkach szczególnych.
Organ pierwszej instancji odmówił przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Stwierdził, iż skarżąca nie spełnia warunków określonych w art. 37 k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., Nr 6, poz. 56 ze zm.)- dalej ustawy o zatrudnieniu. Zgodnie z powołanym przepisem świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli:
1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub
2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub
3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub
4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. 2002 r. Nr 9, poz. 85, Nr 127, poz. 1088 i Nr 155, poz. 1287),
Organ odmówił przyznania świadczenia, gdyż stwierdził, że skarżąca udokumentowała jedynie okres uprawniający do emerytury w wymiarze [...] lat [...] miesięcy i [...]dni.
Od decyzji tej A. M. odwołała się wskazując, iż organ odmówił jej przyznania zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego bez przeprowadzenia dokładnie postępowania, bez wskazania, jaką dokumentację winna przedłożyć. Skarżąca stwierdza, iż brak uzasadnienia dla decyzji odmownej. We wniosku wskazała, iż zmieniły się przepisy dotyczące przyznania prawa do świadczeń dla osób pracujących w administracji państwowej i wykonujących pracę w szczególnym charakterze. Z tych względów uważa, że organ winien przeanalizować powołane przepisy. Wskazuje, iż przez ponad 15 lat była zatrudniona w szczególnym charakterze.
W tej sytuacji uważa, że w przypadku przywrócenia uprawnień do zasiłku przedemerytalnego spełniła określone w ustawie warunki, bowiem przepracowała w szczególnych warunkach ponad 15 lat. Status osoby bezrobotnej posiada od 1999 r. oraz posiada okres uprawniający do zasiłku tj. [...] lat w tym ponad 15 lat jako pracownik kontroli i nadzoru. Z tych względów wnosi o rozpatrzenie sprawy na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. i art. 55 ustawy o zatrudnieniu osób w szczególnym charakterze.
Do odwołania dołączyła zaświadczenie z dnia [...]r. wystawione przez PZU Inspektorat w W. poświadczające, iż była zatrudniona w Wydziale Nadzoru Ubezpieczeń i wykonywała czynności o szczególnym charakterze oraz świadectwo pracy wydane przez Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego we W..
Wojewoda D. utrzymał decyzję w mocy i stwierdził, iż przedmiotem rozpoznania jest wniosek A. M. o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, a nie zasiłku przedemerytalnego, jak wskazuje w odwołaniu. Zawarty w odwołaniu wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego przekazano do rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy ponownie powołał art. 37 k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który określa warunki, jakie należy spełnić, aby uzyskać prawo do świadczenia przedemerytalnego. Wskazał, iż skarżąca urodziła się w dniu [...]r., zatem nie osiągnęła wymaganego tym przepisem wieku i udokumentowała okres uprawniający do emerytury jedynie w wymiarze [...] lat i [...] miesięcy i [...] dni, podczas gdy wymagane jest udokumentowanie okresu 30 lat.
Wojewoda wyjaśnił także, iż charakter wykonywanej pracy i powołane w odwołaniu przepisy nie dają podstaw do przyznania świadczenia przedemerytalnego.
W skardze do Naczelnego Sadu Administracyjnego A. M. zarzuca, że organ odwoławczy odmówił przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego bez rozpatrzenia jej wniosku.
Podaje, że wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego złożyła w dniu [...] r. i uzupełniła w dniu [...]r. Prosi o ponowne rozpoznanie wniosku o świadczenie przedemerytalne, bowiem "...na początku roku 2003 istniała możliwość przyznania świadczenia przedemerytalnego dla osób, którym można było przywrócić prawo do zasiłku przedemerytalnego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2001 r. w oparciu o ustawę z dnia 12 stycznia 2002 r. dla osób, którym brakowało lat i spełniały status osoby bezrobotnej i były uprawnione do składania wniosku o przyznanie świadczenia przedemerytalnego na początku 2003 r."
Skarżąca kwestionuje twierdzenie o nie spełnieniu wymogu ukończenia, co najmniej 50 lat - uznaje, bowiem iż przepis mówi o wieku kalendarzowym. Urodziła się w dniu [...]r., zatem w dniu 12 stycznia 2002 r. brakowało do wymaganego wieku [...] dni w tej sytuacji wnosi o uznanie brakujących [...] dni w drodze wyjątku. Kwestionuje także nie spełnienie wymogu udokumentowania okresu uprawniającego do emerytury, gdyż udokumentowała [...] lat pracy w tym 15 lat w warunkach szczególnych. W ocenie skarżącej organ nie dokonał analizy wszystkich faktów i nie wyjaśnił, jakie były w istocie przyczyny odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego ograniczając się do wskazania art. 37 k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i powtórzył argumentacje zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany przepis uzasadnia rozpatrywanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 §1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- dalej w skrócie u.p.s.a.
Skarga nie zasługują na uwzględnienie.
Sąd nie stwierdził, bowiem w przedmiotowej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego mającego wpływ na treść rozstrzygnięcia, ani naruszenia przepisów procedury w stopniu mogącym mieć, wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r. przewidywały dla osób bezrobotnych i spełniających warunki do uzyskania zasiłku dla bezrobotnych dwa rodzaje świadczeń: zasiłek przedemerytalny i świadczenie przedemerytalne. Warunki niezbędne do przyznania zasiłku przedemerytalnego uregulowano w art. 37 j ustawy o zatrudnieniu, warunki niezbędne do przyznania świadczenie przedemerytalnego uregulowano w art. 37 k tej ustawy. W związku ze zmianą przepisów ustawy o zatrudnieniu wprowadzonych ustawą z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz.U. Nr 154 poz. 1793) zlikwidowano zasiłki przedemerytalne (skreślono art. 37j ustawy o zatrudnieniu) jednocześnie od dnia 1 stycznia 2002 r. łagodząc warunki uprawniające do przyznania świadczenia przedemerytalnego. W powołanej wyżej, ustawie zmieniającej w art. 11 zagwarantowano prawo do nabycia zarówno zasiłku przedemerytalnego, jak i świadczenia przedemerytalnego osobom, które przed dniem wejścia w życie zmian do ustawy o zatrudnieniu tj. przed 1 stycznia 2002 r. spełniły warunki do ich nabycia obowiązujące przed 1 stycznia 2002 r. Zastrzeżenia zawarte w art.11 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r., iż do osób posiadających prawo do zasiłku przedemerytalnego stosuje się odpowiednio powołane w nim przepisy w zakresie dotyczącym świadczeń przedemerytalnych nie oznacza, iż osoby, które przed 1 stycznia spełniły warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, po tym dniu nabywają prawo do świadczenia przedemerytalnego, co wskazuje skarżąca zarówno w odwołaniu, jak i w skardze. Z mocy kolejnej zmiany ustawy o zatrudnieniu (wprowadzonej ustawą z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty Dz. U. Nr 6, poz. 65) prawo do zasiłku przedemerytalnego lub swiadczenia przedemerytalnego przyznano także bezrobotnym, którzy do dnia 12 stycznia 2002 r. spełnili warunki do jego nabycia określone w ustawie o zatrudnieniu w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r.
Skarżąca wystąpiła w dniu [...]r. i [...]r. o przyznanie swiadczenia przedemerytalnego, powołując się na zmiany ustawy o zatrudnieniu oraz na swoją 15 letnią pracę w warunkach szczególnych.
Organy obu instancji zasadnie, zatem powołały przepis art. 37 k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który określa warunki, jakie należy spełnić, aby uzyskać prawo do świadczenia przedemerytalnego. Żaden ze wskazanych w tym przepisie warunków nie uzależnia prawa do swiadczenia przedemerytalnego od udokumentowania okresu uprawniającego do emerytury w wymiarze 25 lat i pracy w warunkach szczególnych w wymiarze lat 15. Jest to jeden z warunków uprawniających do zasiłku przedemerytalnego wskazany w art. 37 j ust.1 pkt 2 i ust. 1a ustawy o zatrudnieniu w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r. Szczegółowa analiza przedstawionych przez skarżącą dokumentów winna zatem odbywać się w postępowaniu o nabycie uprawnień do zasiłku przedemerytalnego a nie uprawnień do swiadczenia przedemerytalnego. Organ odwoławczy wniosek o przyznacie zasiłku przedemerytalnego przekazał do rozpoznania organowi pierwszej instancji, co wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. W tym stanie faktycznym należy stwierdzić, iż organy prawidłowo, zgodnie z wnioskiem skarżącej analizowały jej uprawnienia do świadczenia przedemerytalnego. Skarżąca mając udokumentowany okres uprawniający do emerytury w wymiarze [...] lat [...] miesięcy i [...] dni nie spełnia żadnego z warunków wymienionych w art.37k ust 1 pkt 1 - 4 ustawy o zatrudnieniu zarówno w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2002 r. jak i obowiązujących od tego dnia. Odmowa przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego jest uzasadniona.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 upsa, skargę jako bezzasadna oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło