II SA/Wr 119/02
WyrokWSA we Wrocławiu2005-01-11
Skład orzekający: Henryk Ożóg, Lidia Serwiniowska, Andrzej Wawrzyniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierzowi zawodowemu przysługuje zasiłek osiedleniowy w sytuacji, gdy po przeniesieniu służbowym do nowej miejscowości, w której nie otrzymał od razu kwatery, wynajął lokal zastępczy, a następnie został ponownie przeniesiony w obrębie tej samej miejscowości?Ratio decidendi
Zasiłek osiedleniowy przysługuje żołnierzowi zawodowemu, który w związku z przeniesieniem służbowym przesiedlił się na pobyt stały do nowego miejsca pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, nawet jeśli przesiedlenie nastąpiło po pewnym czasie od przeniesienia służbowego, pod warunkiem, że wcześniej takiego zasiłku nie pobrał. Uzależnianie wypłaty zasiłku od ścisłego związku czasowego między przeniesieniem służbowym a przesiedleniem jest niedopuszczalne, ponieważ mogłoby pozbawić żołnierza tego prawa.Stan faktyczny
Skarżący, M.P., żołnierz zawodowy, domagał się przyznania zasiłku osiedleniowego w związku z wynajęciem lokalu zastępczego po przeniesieniu służbowym do Wrocławia. Organy wojskowe odmówiły przyznania zasiłku, uznając, że nie zostały spełnione warunki przepisów, w szczególności dotyczące przesiedlenia się do nowej miejscowości w związku z przeniesieniem służbowym, ponieważ skarżący został przeniesiony między jednostkami wojskowymi znajdującymi się w tym samym mieście. Skarżący argumentował, że wniosek dotyczył pierwszej kwatery zastępczej po powołaniu do służby stałej i nie pobierał wcześniej takiego zasiłku.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję organu odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądzono od Dowódcy Jednostki Wojskowej na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Nie orzeczono w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie: WSA Lidia Serwiniowska NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Protokolant: Anna Rudzińska po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M.P. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku osiedleniowego w wysokości 300 % uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na stanowisku służbowym w nowym miejscu pełnienia służby I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] we W. na rzecz skarżącego kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego; III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej [...] we W., powołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 104 kpa oraz § 26 ust. 1 w związku z § 2 pkt 5 i 6 i § 30 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 kwietnia 2001 r. w sprawie należności żołnierzy za podróże i przeniesienia służbowe (Dz.U. Nr 32, poz.372), nie przyznał skarżącemu M.P. zasiłku osiedleniowego w wysokości 300 % uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na stanowisku służbowym w nowym miejscu pełnienia służby.
W uzasadnieniu organ I instancji podał, że skarżący złożył wniosek o wypłacenie zasiłku osiedleniowego w związku z przyznanym decyzją Dyrektora OT WAM we W. świadczeniem finansowym, umożliwiającym pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego położonego we W. przy ul. B. [...], do którego M. P. przeprowadził się wraz z rodziną w dniu [...]r.
Zdaniem organu I instancji przedmiotowy zasiłek nie przysługuje skarżącemu, albowiem nie zostały spełnione warunki określone w § 26 ust. 1 w związku z § 2 pkt 5 i 6 i § 30 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 kwietnia 2001 r. w sprawie należności żołnierzy za podróże i przeniesienia służbowe, to jest żołnierz nie przesiedlił się na pobyt stały do nowego miejsca pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej w związku z przeniesieniem służbowym. Organ stwierdził, że przeniesienie służbowe nastąpiło z JW [...] W. do JW 3030[...] W. oraz że chociaż skarżący udokumentował zameldowanie się na pobyt czasowy powyżej dwóch miesięcy, to nie przekazał w poprzednim miejscu zamieszkania do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej dotychczas użytkowanej kwatery albo nie uzyskał decyzji o przydzieleniu kwatery zastępczej w przypadku, o którym mowa w art. 52 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (D.U. Nr 86, poz. 433 z późn. zm.).
W odwołaniu wniesionym od tej decyzji M. P. wskazał, że do zawodowej służby wojskowej został powołany [...]r. i po odbyciu stażu podyplomowego [...]r. skierowany został do JW [...] w L. W okresie tym mieszkał u rodziców w B. Po rozwiązaniu JW [...] z dniem [...] r. został przeniesiony do JW [...] we W. i mieszkał w internacie przy ul S. W dniu [...]r. ożenił się. Od [...]r. wynajmował mieszkanie przy ul. C. [...]. Refundacji nie otrzymywał, ponieważ właścicielka robiła trudności z zameldowaniem rodziny. W [...]r. został przeniesiony do JW [...] W. Od [...]r. zamieszkał wraz z rodziną na ul. B. [...] i dopiero wówczas otrzymał zgodę na pokrycie kosztów za wynajem kwatery zastępczej. W [...]r. zwrócił się z wnioskiem do JW [...] o przyznanie zasiłku osiedleniowego, którego nie pobrał ani w JW [...], ani w JW [...]. Jednostka Wojskowa [...] takiego zasiłku mu nie przyznała, uzasadniając tym, że przeniesiony został z JW [...] do JW [...] na terenie jednego miasta i nie rozliczył kwatery w JW [...]. Skarżący nadmienił przy tym, że uzyskał zgodę Dyrektora OT WAM we W. na pokrycie kosztów lokalu zastępczego w dniu [...]r. i udokumentował zameldowanie całej rodziny w tym lokalu od [...]r. Podkreślił, że była to jego pierwsza kwatera zastępcza po powołaniu do służby stałej.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej [...]we W., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 2 ust. 1 i 2 pkt 5 i art. 6 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (t.jedn. Dz.U z 1992 r. Nr 5, poz. 18 z późn. zm.) w związku z § 2 pkt 5, § 26 ust. 1 pkt 1 i § 30 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 kwietnia 2001 r. w sprawie należności żołnierzy za podróże i przeniesienia służbowe oraz § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie określenia organów wojskowych i organów wojskowych wyższego stopnia, właściwych w sprawach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz w ustawie o uposażeniu żołnierzy (Dz.U. Nr 23, poz. 101), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy instancji podał, że "podzielił w całej rozciągłości zasadność uzasadnienia zaskarżonej decyzji w oparciu o ustalone dowody postępowania w tej sprawie" oraz że uznał, iż nie zostały spełnione wymagania powołanych wyżej przepisów, "zwłaszcza co do przeniesienia służbowego oraz zamieszkania odwołującego się wraz z rodziną do innej miejscowości, w związku z wyznaczeniem na nowe miejsce pełnionej służby".
Na powyższą decyzję M. P. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu "złej interpretacji faktów" oraz o "zasądzenie od Jednostki Wojskowej [...] we W. wypłaty zasiłku osiedleniowego w wysokości 300 % uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym" i o zasądzenie od należnej mu "kwoty naliczenia odpowiedniej wysokości odsetek za zwłokę wypłaty od dnia złożenia wniosku, tj. od [...]r.".
W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że pracując w JW [...] w L. i w JW [...] we W. nie posiadał osobnej kwatery stałej lub zastępczej i nie pobierał zasiłku osiedleniowego. Dopiero po przeniesieniu do Jednostki Wojskowej [...] we W. otrzymał decyzję Dyrektora OT WAM we W. na wynajem pierwszego lokalu zastępczego po powołaniu go [...]r. do służby stałej. Skarżący stwierdził, że ponieważ okres przeniesienia z JW [...] do JW [...] zbiega się czasowo z decyzją dotyczącą wynajmu pierwszego lokalu zastępczego, organy obu instancji źle interpretują jego sprawę, której istotą jest wypłata zasiłku osiedleniowego z tytułu najmu pierwszego lokalu zastępczego po powołaniu do służby stałej, a nie wyznaczenie go na nowe stanowisko służbowe, czyli przesiedlenie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Tak więc obecnie właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych (decyzji, postanowień). Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Akt administracyjny jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie aktu administracyjnego, względnie stwierdzenie jego nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie.
Przepis § 26 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 kwietnia 2001 r. w sprawie należności żołnierzy za podróże i przeniesienia służbowe (Dz.U. Nr 32, poz.372) stanowi, iż żołnierzowi zawodowemu, który w związku z przeniesieniem służbowym przesiedlił się na pobyt stały do nowego miejsca pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 2, zasiłek osiedleniowy w wysokości: 1) 300% uposażenia - jeżeli żołnierz przesiedlił się z członkami rodziny, 2) 100% uposażenia - jeżeli żołnierz jest samotny.
W realiach rozpatrywanej sprawy nie można uznać za prawidłowe stanowiska organów wojskowych obu instancji, sprowadzającego się do przyjęcia, że skoro w [...] r. skarżący został przeniesiony z JW [...] do JW [...], a obie te jednostki znajdują się we W., to tym samym nie przysługuje mu przewidziany w przytoczonym wyżej przepisie zasiłek osiedleniowy. Wniosek M. P. o przyznanie zasiłku osiedleniowego nie był bowiem związany z przeniesieniem z JW [...] do JW [...], ale z przesiedleniem się skarżącego i jego rodziny do W.
Istota niniejszej sprawy sprowadza się do tego, czy skarżącemu M. P. przysługuje zasiłek osiedleniowy przewidziany w § 26 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 kwietnia 2001 r. w sprawie należności żołnierzy za podróże i przeniesienia służbowe, w sytuacji, gdy po rozwiązaniu JW [...] w L. z dniem [...]r. został on przeniesiony do JW [...] we W. i mieszkał w internacie, a po zawarciu w dniu [...]r. związku małżeńskiego od [...] r. wynajmował mieszkanie, następnie w [...]r. został przeniesiony do JW [...] również we W., od [...] r. zamieszkał wraz z rodziną w kolejnym wynajętym mieszkaniu, w dniu [...]r. zameldował się wraz z rodziną w tym lokalu na pobyt czasowy powyżej dwóch miesięcy i w dniu [...] r. uzyskał zgodę Dyrektora OT WAM we W. na pokrycie kosztów lokalu zastępczego, po czym w [...]r. zwrócił się z wnioskiem do Dowódcy JW [...] o przyznanie zasiłku osiedleniowego, którego to zasiłku wcześniej nie otrzymał.
Zasiłek osiedleniowy przysługuje żołnierzowi, który po przeniesieniu służbowym do danej miejscowości przesiedlił się na pobyt stały do nowego miejsca pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej także wówczas, gdy to przesiedlenie nastąpiło po upływie kilku lat od przeniesienia służbowego, jeżeli wcześniej zasiłku takiego nie pobrał. Uzależnienie wypłaty zasiłku osiedleniowego od bliskiego związku czasowego przeniesienia służbowego i przesiedlenia nie jest dopuszczalne, gdyż pozbawiałoby prawa do powyższego zasiłku żołnierzy, którzy po przeniesieniu do innego garnizonu nie otrzymaliby już w początkowym okresie kwatery stałej lub zastępczej. Wprowadzając takie uzależnienie wystarczyłoby nie przyznać przeniesionemu żołnierzowi w początkowym okresie kwatery, aby pozbawić go w ogóle zasiłku osiedleniowego związanego z tym przeniesieniem. W ten sposób prawo żołnierza do zasiłku osiedleniowego w praktyce mogłoby stać się jedynie iluzoryczne.
Mając na względzie powyższe uznać należy, że decyzje organów obu instancji naruszyły przywołany wyżej przepis prawa materialnego, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.
Odnosząc się do wynikającego z art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązku orzeczenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany przed uprawomocnieniem się wyroku, stwierdzić trzeba, iż w rozpatrywanej sprawie nie zachodziła potrzeba orzekania w tym przedmiocie, ponieważ zaskarżona decyzja nie dawała skarżącemu żadnych praw, ani nie nakładała na niego żadnych obowiązków. Nie miała zatem cech wykonalności.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło