II SA/Wr 119/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku W. M. przy ul. L. w K. o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty Kamiennogórskiego z dnia [...] 2023 r. nr [...] w sprawie ze skargi W. M. przy ul. L. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji o zezwoleniu na usunięcie 1 sztuki drzewa gatunku jesion postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Starosty Kamiennogórskiego z dnia [...] 2023 r. nr [...]. W. M. przy ul. L. [...] w K. (dalej: strona skarżąca) reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika pismem z dnia 26 stycznia 2023 r. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia [...] 2022 r. (nr [...]) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Starosty Kamiennogórskiego z dnia [...] 2017 r. (nr [...]) o zezwoleniu na usunięcie 1 sztuki drzewa gatunku jesion. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty Kamiennogórskiego z dnia [...] 2023 r. (nr [...]), którą orzeczono o pobraniu od strony skarżącej opłaty w kwocie 121 500,00 zł ustalonej decyzją Starosty Kamiennogórskiego z dnia [...] 2017 r. (nr [...]). W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wskazano, że ewentualna egzekucja opłaty w wysokości 121 500,00 zł może wyrządzić wspólnocie, a w szczególności tworzącym ją właścicielom, znaczną szkodę. Nadto wskazano, że skarżąca wspólnota jest dużą wspólnotą mieszkaniową składającą się z 7 wyodrębnionych lokali, z których 5 stanowi własność osób fizycznych, a 2 stanowią własność Gminy Miejskiej Kamienna Góra. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259) - dalej: p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przyjmuje się, że art. 61 § 3 p.p.s.a. umożliwia sądowi wstrzymanie wykonania nie tylko aktu będącego przedmiotem skargi, lecz również innych aktów podjętych w sprawie. Granicę orzekania przez sąd administracyjny stanowi stosunek administracyjnoprawny wyznaczający przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego i ramy tego postępowania, a więc sprawa administracyjna w znaczeniu materialnym (por. J. P. Tarno, Postępowanie przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 291). Przedmiotem orzekania sądu administracyjnego jest sprawa, której granice wyznacza tożsamość elementów podmiotowych - podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków oraz tożsamość przedmiotowa, a więc tożsamość praw i obowiązków opartych na danej podstawie prawnej i faktycznej (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 27 czerwca 2000 r. sygn. akt FPS 12/99, publ. CBOSA). Materialnoprawne rozumienie pojęcia "sprawy" w zakresie wskazanym w art. 61 § 3 p.p.s.a. powoduje, że wstrzymaniu może podlegać nie tylko zaskarżony akt, ale również akty wydane przez organ pierwszej instancji oraz akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli (por. postanowienie NSA z 18 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2793/13; postanowienie NSA z 23 maja 2014 r. sygn. akt II OSK 2809/13, publ. CBOSA). W ocenie Sądu takie szerokie rozumienie sprawy administracyjnej umożliwia rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty Kamiennogórskiego z dnia [...] 2023 r. (nr [...]), którą orzeczono o pobraniu od strony skarżącej opłaty w kwocie 121 500,00 zł. Rozpatrując wniosek strony w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd związany jest przesłankami ustawowymi, którymi są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te mogą zaistnieć łącznie lub oddzielnie. Omawiany przepis nie nakłada przy tym na stronę obowiązku udowodnienia wyżej wskazanych przesłanek. Wnioskodawca musi jednakże uprawdopodobnić ich zaistnienie. Celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania skargi, w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Przyjmuje się, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 3 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 352/06; postanowienie NSA z 8 sierpnia 2014 r. sygn. akt II OZ 752/14, publ. CBOSA). Z powyższego wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest odstępstwem od zasady, a w konsekwencji tego przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie powinny być interpretowane rozszerzająco. Interpretacja art. 61 § 3 p.p.s.a. nie pozostawia też wątpliwości, że to strona skarżąca zgłaszając wniosek o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności powinna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jej wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu jest zasadne. Analizując pod tym kątem złożony w sprawie wniosek Sąd stwierdził, że podnoszone we wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji argumenty nie wskazują na prawdopodobieństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ani też na prawdopodobieństwo wyrządzenia znacznej szkody. Podkreślić należy, że nie jest taką okolicznością dokonanie wydatkowania środków finansowych celem wykonania decyzji administracyjnej. Skarb Państwa ponosi bowiem odpowiedzialność odszkodowawczą za szkody wyrządzone decyzją niezgodną z prawem. Należy pamiętać, że w art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie do stanu pierwotnego (zob. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, publ. CBOSA). W okolicznościach sprawy strona skarżąca jedynie lakonicznie określiła, że ewentualna egzekucja opłaty w wysokości 121 500,00 zł może wyrządzić wspólnocie, a w szczególności tworzącym ją właścicielom, znaczną szkodę. Strona skarżąca nie powołała i nie uprawdopodobniła jakichkolwiek konkretnych okoliczności (np. sytuacji majątkowej), z powodu których wykonanie decyzji uznać należałoby w rozpatrywanym przypadku za spowodowanie znacznej szkody. Nie można, w szczególności przyjąć, że taką okolicznością jest sam fakt, że skarżąca wspólnota mieszkaniowa składa się z 7 wyodrębnionych lokali, z których 5 stanowi własność osób fizycznych bez jednoczesnego odwołania się do materiałów źródłowych oraz skonkretyzowanych wystarczająco okoliczności obrazujących sytuację faktyczną wnioskodawcy. Sama zaś okoliczność, że przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania jest decyzja, którą orzeczono o pobraniu od strony skarżącej opłaty w kwocie 121 500,00 zł, nie przesądza jeszcze o wystąpieniu przesłanki zagrożenia znaczną szkodą w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Zaznaczyć jednak należy, że odmowa wstrzymania wykonania aktu nie oznacza oceny zasadności skargi. Ewentualna niezgodność decyzji z prawem, która co do zasady będzie przedmiotem oceny Sądu w dalszym toku postępowania, jest kwestią niezależną od ochrony tymczasowej wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając na względzie wszystkie powyższe okoliczności, Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.