II SA/Wr 1190/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz, Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski /sprawozdawca/, Asesor WSA Anna Siedlecka, Protokolant Katarzyna Grott, po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi G. B. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 5 kwietnia 2001r. Nr [...] w przedmiocie obowiązku doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę. Decyzją z dnia 7 lutego 2001r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Złotoryi na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane /Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm./ oraz art. 104 kpa nakazał Panu M. C. – właścicielowi naziemnego silosu na materiały sypkie /zbiornika na zboże BIN/, zlokalizowanego w P. 68, doprowadzić wykonane roboty budowlane polegające na posadowieniu tego zbiornika o wysokości około 7,5 m na stałym fundamencie do stanu zgodnego z przepisami Prawa budowlanego – w terminie do dnia 30 czerwca 2001r. W uzasadnieniu organ ustalił, że podczas wizji lokalnej przeprowadzonej w terenie w dniu 12 października 2000r. i 19 stycznia 2001 r. w sprawie usytuowania zbiorników na zboże BIN i BIN B zlokalizowanych w miejscowości P. 68 na działce 330, obręb P., których właścicielem jest Pan M. C. zam. P. 68 stwierdzono istnienie dwóch silosów na materiały sypkie /BIN i BIN B/ zlokalizowanych przy granicy działki sąsiedniej /oznaczonej nr 331/1/ w odległości ok. 1 -1,5 m. Po przedłożonej inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej wykonanej przez uprawnionego geodetę inż. Stanisława Grygorcewicza w dniu 31.10.2000 r. wynika, iż przedmiotowe silosy zlokalizowane są w odległości od sąsiedniej działki o 3,15 m oraz 3,05 m. Z oględzin zewnętrznych wynikło, iż jeden z silosów BIN został posadowiony wcześniej, według oświadczenia inwestora posadowiono go przed 10-oma laty - w latach 90 -tych, natomiast drugi BIN B został posadowiony w roku 2000 w miesiącu maju na wcześniej wykonanym fundamencie betonowym - w roku 1999. Na podstawie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w sprawie posadowienia zbiornika na materiały sypkie BIN na nieruchomości usytuowanej na działce 330 obręb P. sprawę bezspornego terminu posadowienia zbiornika BIN ustalono na czerwiec 1993 r., a jego wysokość została określona jako 7,5 - 8,0 m. Wszczęte postępowanie wykazało, że zbiorniki BIN oraz BIN B zostały wykonane i zrealizowane w różnych okresach czasowych /1993, 2000/ i do każdego z nich należało stosować odrębne przepisy prawa budowlanego. Zbiornik BIN B jako posadowiony w roku 2000 podlega pod ustawę Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. /DZ. U. Nr 89, poz. 414/, a zbiornik BIN zrealizowany w roku 1993 ustawą z dnia 24 października 1974 r. /Dz. U. Nr 38, poz. 229/ i dlatego każdy z tych zbiorników objęto odrębnym postępowaniem. Na podstawie przepisów Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974r. - art. 40 wynika, iż "W wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami", a w oparciu o art. 103 ust. 2 obowiązującego Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. /Dz. U. Nr 89, poz. 414/, który mówi, iż "Przepisu - art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku, do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe". Na podstawie powyższego na właścicielu spoczywa obowiązek, zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz. U. Nr 38, poz. 229/ wykazanie, że wybudowany obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę oraz uzyskania pozwolenia na użytkowanie. W ustawowo zakreślonym terminie przywołana decyzja została oprotestowana przez Panią G. B., która złożyła odwołanie zawierające wniosek o uchylenie decyzji organu I instancji i wydanie rozstrzygnięcia nakazującego inwestorowi rozbiórkę zbiornika. Decyzją z dnia 5 kwietnia 2001r. Nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził co następuje: Organ odwoławczy nie dostrzegł nieprawidłowości w dyskredytowanej decyzji zarówno pod względem merytorycznego rozstrzygnięcia, jak również co do poprawności zastosowanych przepisów. Zgromadzone dowody wskazują w sposób jednoznaczny na fakt wykonania przedmiotowych robót budowlanych w sposób nielegalny, ponieważ inwestor nie dopełnił obowiązku zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia robót do właściwego organu. Jednakże nie można przychylić się w tym przypadku do żądania odwołującej się, gdyż, jak zostało wykazane w postępowaniu dowodowym, przedmiotowy silos został wzniesiony pod rządami ustawy - Prawo budowlane z 1974r., która to ustawa reguluje sprawę samowoli budowlanych w sposób odmienny, a w szczególności mniej restrykcyjny od obecnie obowiązującej. W związku z tym nakazanie rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu jest przez ustawodawcę ograniczone do ściśle określonych przypadków. W rozpatrywanej sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania sankcji z art. 37 prawa budowlanego z 1974 r., zastosowano w związku z tym przepis art. 40 tejże ustawy, który zobowiązuje inwestora do wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia przedmiotowych robót do stanu zgodnego z prawem. Odnosząc się w tym miejscu do dalszej argumentacji podniesionej w odwołaniu stwierdzono jej bezprzedmiotowość. Strona nie wskazuje na istnienie innych okoliczności, niż te które były badane przez organ w chwili orzekania. Mimo tego należy w tym miejscu zapewnić odwołującą się, że w przypadku zaistnienia jakichkolwiek nieusuwalnych niezgodności przedmiotowej inwestycji z prawem, zostaną zastosowane wobec inwestora inne normy prawa, nie wyłączając nakazu rozbiórki obiektu. W skardze na tę decyzję Pani G. B. zarzuciła tej decyzji brak ustosunkowania się do zarzutów odwołania. Ponadto silos podlega rozbiórce, albowiem posadowiony jest odległości 2,5 m od granic sąsiedniej działki, co narusza przepis art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Na tej podstawie skarżąca wniosła o zmianę tej decyzji przez nakazanie rozbiórki przedmiotowego silosu. Sąd administracyjny zważył co następuje: Z art. 107 § 3 kpa wynika, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne wyjaśniające podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów - prawa. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji organu okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Art. 107 kpa zalicza do części składowych decyzji m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie zatem stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiące dyspozytywną cześć decyzji. Dlatego obowiązkiem każdego organu administracji jest jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej dyspozycji, co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 kpa /zasada udzielania informacji/oraz art. 11 kpa /zasada przekonywania, czyli wyjaśnienia stronie "zasadności przesłanek" rozstrzygnięcia/. Chodzi zatem także o wytłumaczenie się, dlaczego organ administracyjny dany przepis zastosował do konkretnych ustaleń lub dlaczego uznał go za niewłaściwy /por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 1984 r. sygn. akt SA/Po 1122/93, GAP 1986, nr 4, s. 45 oraz wyrok NSA z dnia 30 czerwca. 1983 r. sygn. akt 1 SA 178/83, ONSA, nr 1, poz. 51/. Organ I instancji sprostał tym wymogom. Z kolei na organie II instancji spoczywa obowiązek usunięcia naruszeń prawa popełnionych przez organ I instancji. Zgodnie bowiem z treścią art. 138 kpa organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu decyzji. Brak ustosunkowania się do zarzutów odwołania narusza przepis art. 107 § 3 kpa. Organ odwoławczy zastosował się do tych wymogów i prawidłowo wydał w niniejszej sprawie skarżoną decyzję w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 kpa i swoje stanowisko szczegółowo i przekonywująco uzasadnił. To stanowisko podzielił także Sąd uznając, że treść zarzutów strony skarżącej stanowi, gołosłowną polemikę ze stanowiskiem organu II instancji. W przedmiotowej skardze brak jest zasadniczego argumentu, który nie byłby rozważony przez organ II instancji w skarżonej decyzji. Zasadne stanowisko organów wynika z właściwego zastosowania w tej sprawie przepisu art. 103 Prawa budowlanego z 1994 r. i możliwości przewidzianych w art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Organ może zalegalizować samowolę budowlaną dokonaną przed dniem 1 stycznia 1995 r., jeśli nie zachodzą podstawy do nakazania rozbiórki, przewidziane w art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. Takich podstaw do rozbiórki obecnie organy nie znalazły, wobec czego brak jest podstaw uwzględnienia skargi. Z ustaleń organów obu instancji opartych na inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej sporządzonej przez inż. Stanisława Grygorcewicza z dnia 31 października 2000r. wynika, że sporny silos zlokalizowany jest w odległości od sąsiedniej działki ponad 3 metry. Jednocześnie w aktach znajduje się pismo Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. z dnia 29 grudnia 2000r., którego treść świadczy o bezpodstawnym kwestionowaniu przez skarżącą przebiegu granicy między gruntami. W tej sytuacji uznając skargę jako nietrafną należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/.