II SA/Wr 1197/03

W IMENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie WSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Asesor WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2005 r. sprawy ze skargi B. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymiany prawa jazdy kategorii AB oddala skargę Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy decyzję Starosty Powiatu P. z dnia [...]r. nr [...]o odmowie wymiany Panu B. C. prawa jazdy kategorii AB. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji stwierdził, iż przeprowadzona, na podstawie § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. nr 150, poz. 1680), weryfikacja dokumentów wykazała, iż Sąd Rejonowy w L. orzekł wobec B. C. karę dodatkową w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres [...] lat tj. od [...]r. do [...]r. Ten sam Sąd, postanowieniem z dnia [...]r. zwolnił B. C. z odbywania reszty kary dodatkowej. Zatem łączny okres zatrzymania prawa jazdy przekroczył jeden rok, co oznaczało, w świetle art. 82 ust. 1 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 6 poz. 35 z późn. zm.), iż zwrot zatrzymanego prawa jazdy może nastąpić wyłącznie po zdaniu egzaminu sprawdzającego kwalifikacje. Z analizy zebranych w sprawie dokumentów wynika, że B. C. był pozbawiony prawa jazdy przez okres przekraczający rok i uzyskał jego zwrot z pominięciem egzaminu sprawdzającego kwalifikacje. Brak jest bowiem dokumentu potwierdzającego, że skarżący poddał się i zdał z wynikiem pozytywnym egzamin sprawdzający kwalifikacje. W aktach sprawy brak jest także jakichkolwiek dokumentów potwierdzających fakt odbioru zatrzymanego prawa jazdy jak też skierowania strony na egzamin sprawdzający. W związku z tym organ pierwszej instancji uznał, że weryfikacja dokumentów wypadła negatywnie i odmówił B. C. wydania prawa jazdy kategorii AB. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący stwierdził, że spełnił wszystkie warunki, które były konieczne do zwrotu prawa jazdy po okresie zatrzymania. Po upływie [...]lat nie pamięta jednak gdzie zdawał ponowny egzamin. Zarzuca organowi, że ten zgubił jego dokumenty dotyczące powyższych faktów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., rozpatrując odwołanie B. C., decyzją z dnia [...]r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Powiatu P.. Organ wskazał, iż w świetle art. 150 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 98, poz. 602 z późn. zm.) prawo jazdy i inne dokumenty uprawniające do kierowania pojazdami lub potwierdzające dodatkowe kwalifikacje i wymagania w stosunku do kierujących pojazdami, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują ważność do czasu ich wymiany dokonywanej na koszt osoby uprawnionej w zakresie w jakim zostały wydane. Szczegółowe zasady wymiany dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami zostały określone w § 5 ust. 2 i § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. nr 150, poz. 1680). Analiza treści tych przepisów dowodzi, zdaniem organu, że organy administracji publicznej dokonując wymiany dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami, mają prawo i zarazem obowiązek weryfikacji zgodności posiadanych przez kierowców uprawnień i ograniczeń z danymi ujętymi w prowadzonej ewidencji kierowców. W skardze z dnia [...]r., skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu, B. C. wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji pierwszej instancji. Skarżący zarzucił organowi pierwszej instancji, iż zgubił jego dokumenty dotyczące zdanego w [...] r. egzaminu sprawdzającego kwalifikacje do prowadzenia pojazdów. Twierdzi, że zdał egzamin i na tę okoliczność przedłożył w Urzędzie Miasta i Gminy C. stosowny dokument, na podstawie którego zwrócono mu zatrzymane uprzednio prawo jazdy. Ze względu na znaczny upływ czasu nie pamięta jednak gdzie zdawał ten egzamin. Zdaniem skarżącego prawo nie nakłada na niego obowiązku zapamiętania miejsca zdawania egzaminów. Nadmienił ponadto, że od [...] r., kierując pojazdami mechanicznymi, nie popełnił żadnego wykroczenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze domaga się jej oddalenia popierając argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 20 września 2002, nr 153, poz. 1271 z późń. zm.) – sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowane jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi. Badając pod tym kątem zaskarżone decyzje Sąd nie stwierdził naruszenia prawa stąd skarga jest nieuzasadniona. Podstawą materialnoprawną zaskarżonych decyzji są przepisy art. 100 ust. 1 i art. 150 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 98, poz. 602 z późn. zm.), § 5 i 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. nr 150, poz. 1680) oraz § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany prawa jazdy (Dz. U. nr 69, poz. 640 z późn. zm.). Art. 150 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 98, poz. 602 z późn. zm.) stanowi, iż prawo jazdy i inne dokumenty uprawniające do kierowania pojazdami lub potwierdzające dodatkowe kwalifikacje i wymagania w stosunku do kierujących pojazdami, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują ważność do czasu ich wymiany dokonywanej na koszt osoby uprawnionej w zakresie, na jaki zostały wydane. Mając na względzie konieczność prawidłowego zabezpieczenia prawa jazdy przed podrobieniem, przerobieniem lub kradzieżą, ustawa Prawo o ruchu drogowym w art. 100 ust. 1 pkt 2 (Dz. U. nr 98, poz. 602 z późn. zm.), wskazuje, iż Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych określą, w drodze rozporządzenia, szczegółowe czynności organów w sprawach związanych z wydawaniem dokumentów, cofaniem i przywracaniem uprawnień do kierowania pojazdami oraz wzory dokumentów stosowanych w tych sprawach. W dacie wydania zaskarżonej decyzji, szczegółowe zasady wymiany dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami zostały określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. nr 150, poz. 1680). Przepis § 7 rozporządzenia stanowił, iż w celu wydania prawa jazdy, pozwolenia albo odmowy ich wydania należało m. in. przeprowadzić weryfikację dokumentów obejmującą sprawdzenie zgodności danych z ujętymi w prowadzonej ewidencji kierowców danymi w zakresie posiadanych uprawnień i zakazów oraz orzeczeń lekarskich stwierdzających istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, – jeżeli osoba posiada wydane wcześniej uprawnienie. Natomiast w przypadku negatywnej weryfikacji dokumentów należy, zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 4 lit a rozporządzenia, odmówić wydania prawa jazdy. W świetle § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany prawa jazdy (Dz. U. nr 69, poz. 640 z późn. zm.), organ dokonujący wymiany jest obowiązany do stosowania zasad i trybu postępowania określonego w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 14 grudnia 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami. Przyjęte rozwiązania prawne dają zatem organom wydającym uprawnienia do kierowania pojazdami pełne podstawy do działania w celu kontroli posiadanych przez kierowców uprawnień i ewentualnie eliminacji dokumentów wadliwych prawnie, nawet w sytuacji ich wcześniejszego wydania przez uprawnione organy. Analiza treści powyższych regulacji wskazuje, iż organy administracji publicznej, dokonując wymiany dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami, mają zarówno prawo jak i obowiązek weryfikacji zgodności posiadanych przez kierowców uprawnień i zakazów z danymi ujętymi w prowadzonej ewidencji kierowców. Naczelne zasady postępowania administracyjnego tj. praworządności oraz dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 6 i 7 kpa), nakładają na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym jak i prawnym w celu ustalenia stanu rzeczywistego sprawy. Natomiast w myśl art. 77 § 1 kpa organy administracji państwowej zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Treść tego przepisu należy tłumaczyć w ten sposób, że obowiązek przeprowadzenia wszystkich niezbędnych do wyjaśnienia sprawy dowodów obciąża organ administracji prowadzący postępowanie w sprawie (wyrok NSA z dnia 17 maja 1994 r., SA/Lu 1921/93, niepublikowany). W przedmiotowej sprawie organ wnikliwie rozpatrzył materiał dowodowy. W wyniku weryfikacji dokumentów dokonanej na skutek złożonego wniosku o ustawową wymianę prawa jazdy, Starosta Powiatu P. ustalił, że B. C. był pozbawiony prawa jazdy na okres przekraczający 1 rok. Fakt ten potwierdza wyrok Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] r., utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w L. z dnia [...]r. w zakresie orzeczonej kary dodatkowej zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres [...]lat tj. od dnia [...] r. do dnia [...]r. Postanowieniem z dnia [...]r. Sąd Rejonowy w L. zwolnił stronę z odbywania reszty zasądzonej kary dodatkowej. Nie zmieniło to jednak faktu, że okres zatrzymania prawa jazdy przekroczył jeden rok. Obligowało to zatem skarżącego do poddania się, przed otrzymaniem zwrotu prawa jazdy, sprowadzeniu kwalifikacji fachowych. W świetle art. art. 82 ust. 1 pkt 2 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 6 poz. 35 z późn. zm.), sprawdzeniu kwalifikacji podlegają osoby ubiegające się o zwrot prawa jazdy, którego kierowca był pozbawiony na okres dłuższy niż rok. Także w myśl art. 114 ust. 1 pkt 2 obowiązującej obecnie ustawy z dnia 19 sierpnia 1997 Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 98, poz. 602) kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, która była pozbawiona na okres przekraczający 1 rok. Przepisy te dotyczą sytuacji, w której kierowca bez względu na przyczyny i okoliczności był pozbawiony prawa jazdy na czas dłuższy niż rok. Należy również wskazać, że użyte w cytowanych przepisach sformułowanie "podlegają" oznacza, że decyzje podejmowane w tym zakresie nie zostały pozostawione uznaniu organu orzekającego, lecz mają charakter rozstrzygnięcia związanego (wyrok NSA z dnia 10 listopada 1998 r., II SA 1291/98, Lex nr 41400). Z dokumentów zgromadzonych w sprawie nie wynika, aby obowiązek w ten został wykonany, zaś skarżący odmówił złożenia wyjaśnień dotyczących zdawania egzaminu kwalifikacyjnego. Sąd podziela stanowisko organu, iż fakt błędnego wydania prawa jazdy kategorii AB nie uprawnia skarżącego do uzyskania ponownie tej kategorii. W związku z negatywną weryfikacją dokumentów należało zatem odmówić Panu B. C. wymiany prawa jazdy kategorii AB. Z tego względu należy uznać, ze zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa, skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).