II SA/Wr 120/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA del. do WSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia WSA : Mieczysław Górkiewicz Sędzia NSA del. do WSA Julia Szczygielska /sprawozdawca/ Protokolant: Katarzyna Grott po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2004 r. sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Wojewody D. z dnia 14 grudnia 2000 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zażalenia na postanowienie o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy D. Nr [...] z dnia 10 sierpnia 1999 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. nie orzeka o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji; III. zasądza od Wojewody D. na rzecz B. Z. kwotę 10 zł /dziesięć złotych/ tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi. Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2000 r., Nr [...], wydanym na podstawie art.145 & 1 pkt.1 i 5 i art.149 & 1 i & 2 k.p.a., Wójt Gminy D. wznowił na wniosek W. K. postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną Zarządu Gminy D. Nr [...] z dnia 10 sierpnia 1999r., tj. udzielonego pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dz. nr 35/5 w D. udzielonego B. Z. i W. K. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż Zarząd Gminy D. dnia 10 sierpnia 1999 r. wydał na wniosek B. Z. i W. K., współwłaścicieli działki budowlanej nr 35/5 w D., decyzję Nr [...] zezwalającą na rozbudowę istniejącego na w/w działce budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Decyzja ta została wydana dla 2-ch inwestorów, zgodnie z wnioskiem jak również załączonym wypisem z księgi wieczystej Dnia 22 marca 2000r. W. K. wniósł do tut Urzędu pismo, w którym to oświadcza, że podpis złożony na wniosku o wydanie pozwolenia na budowę nie jest jego i jest sfałszowany przez siostrę. Niniejsze postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do przyczyn wznowienia postępowania oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W związku z tym organ wezwał strony postępowania do złożenia wyjaśnień i przedstawienia organowi istotnych dla sprawy nowych okoliczności lub nowych dowodów, które będą brane pod uwagę w rozstrzygnięciu wznowionego postępowania w terminie 7 dni od daty otrzymania postanowienia. Z powyższym postanowieniem nie zgodziła się B. Z. i wniosła na nie zażalenie do Wojewody D. Zaskarżoną decyzją z dnia 14 grudnia 2000r., wydaną na podstawie art.138 & 1 pkt.3 k.p.a. Wojewoda D. umorzył postępowanie w sprawie zażalenia na opisane wyżej postanowienie Wójta Gminy D. z dnia 7 kwietnia 2000r. o wznowieniu postępowania. Uzasadniając swe rozstrzygnięcie organ stwierdził, że zgodnie z art. 141 § 1 kpa na postanowienie wydane w toku postępowania stronie służy zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Należy zważyć, że na postanowienie o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną - zażalenie nie przysługuje. Strona może jednak zaskarżyć to postanowienie w odwołaniu od decyzji /art. 142 kpa/. Wobec powyższego, postępowanie w niniejszej sprawie jest zdaniem organu bezprzedmiotowe i jako takie - należało je umorzyć. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła B. Z., podnosząc m. innymi, że o możliwości wniesienia zażalenia została pouczona w postanowieniu Wójta Gminy D. z dnia 7 kwietnia 2000r. Nr [...], stąd wykorzystała przysługujące jej prawo. Skarżąca opisując szczegółowo poszczególne etapy przygotowania i prowadzenia robót spornej inwestycji, tj. budynku mieszkalnego położonego w D. na działce nr 35/5, stwierdziła, że jej brat W. K. nie miał żadnych zastrzeżeń, ani też nie budziły jego wątpliwości prace związane ze sporną inwestycją, od 12 lipca 1999r. /złożenie wniosku o wydanie pozwolenia na budowę/, aż do grudnia 1999r. W okresie od grudnia do 22 marca 2000r., kiedy to W. K. wniósł do Urzędu Gminy pierwsze pismo z zastrzeżeniami do wydanego pozwolenia na budowę, brat skarżącej wielokrotnie wysuwał żądania podzielenia domu w pionie, jak też proponował inne rozwiązania, które by go zadowoliły. W konsekwencji skarżąca stwierdziła, że nie ma formalnych podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie wydanej decyzji ostatecznej Nr [...] z dnia 10 sierpnia 1999r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko oraz argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje legalność zaskarżonej decyzji administracyjnej oceniając prawidłowość zastosowania przepisów i ich wykładnię, a więc zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa na tle stanu faktycznego ustalonego w chwili wydania decyzji. Biorąc pod uwagę tak ograniczony zakres kognicji, Sąd rozpatrując niniejszą skargę uprawniony jest jedynie do zbadania, czy zaskarżona decyzja Wojewody D. z dnia 14 grudnia 2000r., Nr [...] umarzająca postępowanie w sprawie zażalenia na postanowienie wznawiające postępowanie zakończone decyzją Wójta Gminy D. Nr [...] z dnia 10 sierpnia 1999r., odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art.145 &1 lub art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/. Wskazać przy tym należy, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm./ - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, co oznacza, że cyt. wyżej ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Rozpatrując zatem stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Wojewody D. z dnia 14 grudnia 2000r. Nr [...] - narusza przepisy prawa w zakresie wskazanym w 145 & 1 pkt.1 lit.c w/w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co powoduje, iż decyzja ta podlega usunięciu z obrotu prawnego. Niewątpliwe jest w sprawie, że postanowienie Wójta Gminy D. z dnia 7 kwietnia 2000r. , Nr [...], wydane w oparciu o przepis art.149 & 1 k.p.a., wszczęło na wniosek W. K. postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zmierzającego do wzruszenia decyzji ostatecznej organu pierwszej instancji z dnia 10 sierpnia 1999r. Nr [...] w przedmiocie udzielenia B. Z. i W. K. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr 35/5 w D. Na postanowienie to B. Z. złożyła zażalenie, zgodnie z zawartym w powyższym postanowieniu pouczeniem . Wskazać należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli wydana ona została w postępowaniu dotkniętym kwalifikowaną wadą wymienioną enumeratywnie w art.145 & 1 k.p.a. Zgodnie zaś z art.147 k.p.a. wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. O wznowieniu postępowania organ orzeka w formie postanowienia /art.149 & 1 k.p.a./, które musi być doręczone stronie w celu umożliwienia jej obrony we wznowionym postępowaniu. Postanowienie to bowiem dopiero otwiera postępowanie, którego przedmiotem jest zbadanie sprawy zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego, z zapewnieniem stronie czynnego udziału - czy występują przyczyny wznowienia postępowania oraz rozstrzygnięcie istoty sprawy administracyjnej /art.149 & 2 k.p.a./. Zgodzić się należy z twierdzeniem organu odwoławczego, że w myśl art.141 & 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to tyle, że prawo wniesienia zażalenia przysługuje tylko na te postanowienia, co do których kodeks postępowania administracyjnego przewiduje wprost ich zaskarżalność w postaci zażalenia. Postanowienia, co do których kodeks postępowania administracyjnego nie przewidział dopuszczalności wniesienia zażalenia, strona może zgodnie z art.142 k.p.a. zaskarżyć tylko łącznie z prawem odwołania od decyzji. Trafne jest także stwierdzenie organu odwoławczego, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują prawa zażalenia na postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Pogląd taki prezentuje m. innymi Zbigniew Janowicz w Komentarzu kodeksu postępowania administracyjnego /Wyd. Prawnicze PWN, W-wa 1991r., str.356/, stwierdzając, że : " Na postanowienie to nie przysługuje ... samoistny środek prawny; nie przewiduje się zażalenia ", jak również znajduje to swoje odzwierciedlenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym przyjęto, iż postanowienie o wznowieniu postępowania nie może być przedmiotem postępowania zażaleniowego /por. wyrok z dnia 26 października 2000r., sygn. akt II SA/Wr 503/2000, niepublik., wyrok z dnia 8 czerwca 2001r., sygn. akt SA 420/01, LEX nr 77650/. Podkreślić w tym miejscu należy, że brak możliwości zaskarżenia postanowienia o wznowieniu postępowania jest podyktowane tym, że w ślad za wznowieniem postępowania winna nastąpić decyzja ustosunkowująca się do decyzji, której dotyczy wznowienie ( art. 151 & 1 k.p.a. ), od której to decyzji strona będzie mogła wnieść odwołanie, w którym zamieściłaby swoje stanowisko dotyczące wznowienia postępowania. Wskazać nadto należy, że zgodnie z art.144 k.p.a. w sprawach nie uregulowanych w rozdziale 11 do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań, co oznacza, że do sprawy wnoszenia i rozpatrywania zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Skoro zatem, jak to już wyżej Sąd zauważył, na postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania nie przysługuje zażalenie, to wniesione przez skarżącą zażalenie na opisane wyżej postanowienie Wójta Gminy D. z dnia 7 kwietnia 2000r. - było niedopuszczalne. Oznacza to tyle, że organ odwoławczy, do którego skarżąca wniosła zażalenie na w/w postanowienie Wójta Gminy D. z dnia 7 kwietnia 2000r., winien był stosując przepis art.134 k.p.a. orzec o niedopuszczalności wniesienia tegoż zażalenia. Wprawdzie przepis art.134 k.p.a. nie określa przesłanek wydania postanowienia o niedopuszczalności odwołania / zażalenia /, lecz przesłanki te wynikają z innych przepisów k.p.a., stanowiących o toku postępowania / por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 1992r., sygn. akt ISA 1318/91, ONSA 3-4, poz.80/. W świetle powyższych ustaleń stwierdzić należy, iż kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Wojewody D. z dnia 14 grudnia 2000r. Nr [...] wykazała, iż niewłaściwe było zastosowanie przez organ odwoławczy przepisu art.138 & 1 pkt.3 k.p.a., a w konsekwencji orzeczenie o umorzeniu postępowania. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny opierając się na przepisie art.145 & 1 pkt.1 lit. c oraz art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt. I i II sentencji. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 200 w/w ustawy.