II SA/Wr 1223/01

WyrokWSA we Wrocławiu2004-03-23

Skład orzekający: sędzia WSA Teresa Cisyk, sędzia NSA Roman Ciąglewicz, asesor sądowy Marta Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wymeldowaniu osoby z miejsca stałego pobytu może zostać wydana bez dokładnego ustalenia stanu faktycznego i wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym kwestii związanych z postępowaniem o podział majątku?
Ratio decidendi
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, odpowiada wymogom prawa. Kolegium słusznie uznało, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) z powodu niepełnego ustalenia stanu faktycznego i niewyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, w tym kwestii związanych z opuszczeniem lokalu i toczącym się postępowaniem o podział majątku.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Burmistrza o wymeldowaniu D. M. wraz z dziećmi z miejsca stałego pobytu, wydanej na podstawie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. D. M. od ośmiu lat mieszkała w innej miejscowości, opuszczając mieszkanie w G. z własnej woli, ale po groźbach byłego męża, J. C. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że nie ustalono stanu faktycznego i nie wyjaśniono istotnych okoliczności, w tym toczącej się sprawy o podział majątku. J. C. złożył skargę do sądu administracyjnego na decyzję Kolegium, kwestionując jej zasadność.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz asesor sądowy Marta Wojciechowska – spr. Protokolant: referent stażysta Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2004 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie obowiązku meldunkowego oddala skargę. Decyzją z [...], nr [...], Burmistrz [...] orzekł o wymeldowaniu D. M. wraz z dziećmi A. Z. i B. Z z miejsca stałego pobytu w G. przy ul. [...]. Decyzja została wydana na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 1984 r. Nr 32, poz. 174 ze zmianami). W uzasadnieniu decyzji Burmistrz stwierdził, że D. M. od ośmiu lat zamieszkuje wraz z dziećmi w innej miejscowości. Mieszkanie w G. opuściła z własnej woli. W mieszkaniu pozostał jej były mąż J. C., który ponosi wszelkie koszty związane z eksploatacją. Sąd orzekając rozwód nie rozstrzygał o uprawnieniach do wynajmowanego mieszkania. Najemcą mieszkania była D. M., a J. C. w decyzji o przyznaniu mieszkania jest uwzględniony jako osoba uprawniona do zamieszkiwania. Burmistrz uznał, że w związku z kilkuletnim zamieszkiwaniem przez D. M. wraz z dziećmi poza G., należy uznać, iż faktycznie jej zamiarem jest stałe zamieszkiwanie w innej miejscowości, niż w tej, w której jest zameldowana na pobyt stały. Od powyższej decyzji D. M. złożyła odwołanie podnosząc, że decyzja przydziału mieszkania jest wydana na jej nazwisko. Nadto wskazuje, że mieszkanie w G. opuściła wraz z dziećmi uciekając pod groźbami i agresją byłego męża. Próbowała powrócić do mieszkania, ale została z niego wyrzucona, a przed sądem toczy się sprawa o podział majątku. Decyzją z [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I-instancji do ponownego rozpoznania. Zdaniem Kolegium zaskarżona decyzja została wydana bez wnikliwego ustalenia stanu faktycznego i bez wyjaśnienia okoliczności sprawy, a więc z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej. Decyzja o wymeldowaniu mogła być wydana po stwierdzeniu spełnienia łącznie przesłanek o jakich mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przepis ten zobowiązywał organy administracji do wydania na wniosek strony lub z urzędu decyzji w sprawie wymeldowania osoby jeżeli: 1. Osoba ta utraciła uprawnienia do przebywania w lokalu i bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego. 2. Osoba ta opuściła bez wymeldowania dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca pobytu nie można ustalić. Kolegium stwierdziło, ze mieszkanie w G. przy ul. [...] zostało przydzielone D. M., która nie utraciła uprawnień do wskazanego lokalu. W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie o tym, że przed Sądem Rejonowym w K. toczy się sprawa o podział majątku między D. M. i J. C. Zdaniem Kolegium należało wyjaśnić kwestie związane z postępowaniem sądowym, czy toczy się i czego dotyczy, czy w mieszkaniu pozostały rzeczy stanowiące wyposażenie mieszkania i należące do D. M. Ustalony przez organ I-instancji stan faktyczny oraz zebrany materiał dowodowy, według Kolegium, nie dawał podstaw do wymeldowania D. M. z dziećmi z miejsca stałego pobytu. Z decyzją tą nie zgodził się J. C. i w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego podniósł, że decyzja ta jest dla niego krzywdząca. W uzasadnieniu skargi J. C. wskazał na nieporozumienia rodzinne oraz stwierdził, że pomimo jego próśb D. M. nie chciała wrócić do mieszkania w G. i nigdy jej nie zależało na tym mieszkaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza skarga w związku z reorganizacją Naczelnego Sądu Administracyjnego, na podstawie art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądu administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności dokonana przez Sąd, zgodnie z art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa. Decyzja wydana była na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (dz. U z 1984 r. Nr 32, poz. 174 ze zmianami). We wskazanym art. 15 ust. 2 ustawodawca dopuścił dwie możliwości wymeldowania osoby z pobytu stałego: 1. osoba utraciła uprawnienia do przebywania w lokalu i bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, 2. osoba opuściła bez wymeldowania dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca pobytu nie można ustalić. W chwili wydania zaskarżonej decyzji organy musiały ocenić wskazane wyżej przesłanki, co w omawianej sprawie oznaczało stwierdzenie czy nastąpiła utrata uprawnień do przebywania w lokalu i opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu. Nadmienić jednak należy, że obecnie w związku z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01, w którym to wyroku Trybunał orzekł, że art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, bezprzedmiotowe stało się w takich sprawach badanie uprawnień do przebywania w lokalu. Konsekwencją orzeczenia niekonstytucyjności przepisu art. 9 ust. 2 wskazanej ustawy, jest także niekonstytucyjność wymogu uprawnień do przebywania w lokalu, wskazana w dyspozycji art. 15 ust. 2, w którym przywołano przepis art. 9 ust. 2 tejże ustawy. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że D. M. wraz z dziećmi wyprowadziła się z mieszkania w G. przy ul. [...] i od kilku lat mieszka w K. Wyprowadzając się z G. zabrała tylko niezbędne rzeczy, pozostawiając wyposażenie mieszkania stanowiące wspólny dorobek w opuszczonym mieszkaniu. Przed Sądem Rejonowym w K. toczy się sprawa dotycząca podziału wspólnego majątku dorobkowego. Przy podejmowaniu decyzji przez organ I-instancji nie wyjaśniono jakie były i są okoliczności opuszczenia mieszkania przez D. M., czy miało ono charakter dobrowolny, jak również nie wyjaśniono kwestii podziału majątku i toczącej się w związku z tym sprawy przed Sądem Rejonowym w K. Słusznie zatem Kolegium uznało, że decyzja Burmistrza została wydana bez dokładnego ustalenia stanu faktycznego i wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a więc z naruszeniem art. 7 kpa. W tym stanie rzeczy zasadniczym było uchylenie przez Kolegium decyzji Burmistrza i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), skargę oddalono.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło