II SA/Wr 1223/02

WyrokWSA we Wrocławiu2005-04-20

Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Sędzia NSA Bogumiła Skrzypczak, Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie, która ukończyła wymagany wiek dopiero po dniu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, mimo spełnienia pozostałych warunków?
Ratio decidendi
Świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy ukończyła wymagany wiek (55 lat dla mężczyzny) oraz posiadała wymagany okres uprawniający do emerytury (35 lat dla mężczyzny). Skoro skarżący ukończył wymagany wiek dopiero po dniu rozwiązania stosunku pracy, nie spełnił kluczowego warunku określonego w art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, co skutkuje oddaleniem skargi.
Stan faktyczny
Skarżący K. Ż. został pozbawiony prawa do świadczenia przedemerytalnego decyzją Starosty Powiatu w D., a następnie decyzją Wojewody D. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. Organy uznały, że skarżący nie spełnił warunku ukończenia 55 lat do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn ekonomicznych. Skarżący wniósł skargę do sądu, podnosząc, że decyzje są krzywdzące i niezrozumiałe, gdyż ukończył wymagany wiek i posiadał odpowiedni staż pracy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Sędziowie: NSA Bogumiła Skrzypczak Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska Protokolant: Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. Ż. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Starosta Powiatu w D., powołując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 37k ust. 1 pkt 2, art. 37l ust. 1 i art. 6 pkt 6 lit. b) ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.) oraz art. 104 kpa, odmówił skarżącemu K. Ż. przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...]r. W uzasadnieniu organ I instancji powołując się na art. 37k ust. 1 pkt 2 i art. 37l ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz na przedłożone dokumenty stwierdził, że pomimo udokumentowania okresu uprawniającego do emerytury wynoszącego [...]lat, [...] miesiąc i [...] dni, spełnienia warunków do uzyskania statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych, świadczenie przedemerytalne nie może być przyznane, bowiem wiek [...] lat skarżący ukończył w dniu [...]r., a nie do dnia rozwiązania stosunku pracy, czyli do [...]r. Odwołując się od tej decyzji K. Ż. wniósł o jej zmianę lub uchylenie i przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Uznając ją za niezrozumiałą i krzywdzącą wskazał, że w dniu [...]r. ukończył [...] lat, przepracował [...] lat i w [...]r. został zwolniony z przyczyn ekonomicznych. Podniósł, iż znajduje się w trudnej sytuacji rodzinnej i finansowej. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Wojewoda D., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, powołując się na art. 37k oraz art. 37l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w związku z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisji dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz.U. Nr 154, poz. 1793) i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że skarżący w dniu rejestracji, to jest [...] r., udokumentował, iż spełnia warunki przewidziane w art. 37j ust. 1 pkt 2 oraz ust. 3-5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i zasadnie przyznano mu z dniem [...] r. prawo do zasiłku przedemerytalnego. Przytoczywszy art. 37l ust. 1 i art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz art. 11 ust. 2 powołanej wyżej ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. Wojewoda stwierdził, że skarżący nie spełnia warunków określonych w pkt 1 i 2 ust. 1 art. 37k, ponieważ urodził się [...]r. i nie osiągnął wymaganego tymi przepisami wieku. Ponadto do dnia rozwiązania stosunku pracy, to jest do [...]r., nie udokumentował wymaganego przepisem art. 37k ust. 3 okresu uprawniającego do emerytury. Do dnia [...]r. skarżący pozostawał w zatrudnieniu przez okres 38 lat, 1 miesiąca i 16 dni. Przed tym dniem nie pobierał zasiłku dla bezrobotnych oraz zasiłku przedemerytalnego. Organ II instancji podniósł, że rozwiązanie stosunku pracy ze skarżącym nie nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 1994 r. Nr 1, poz. 1 z późn. zm.), a także, iż skarżący nie wykonywał pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej, w związku z czym nie ma do niego zastosowania przepis ust. 9 art. 37k. Wskazując na powyższe Wojewoda stwierdził, że w tej sytuacji brak jest podstaw prawnych do przyznania skarżącemu prawa do świadczenia przedemerytalnego. Na powyższą decyzję K. Ż. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący, podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji, oświadczył, iż wydaną decyzję uważa za niezrozumiałą i krzywdzącą. Podniósł, że w dniu [...]r. ukończył [...] lat, przepracował [...] lat i [...] miesiąc, w tym w warunkach szkodliwych [...] lat, z dniem [...]r. został zwolniony z przyczyn ekonomicznych zakładu pracy i znajduje się w trudnej sytuacji rodzinnej oraz finansowej. Podkreślił, że "wiek przedemerytalny" uzyskał z dniem [...]r. Wniósł o wnikliwe rozpatrzenie jego "odwołania". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Tak więc obecnie właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona. Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w czasie wydawania zaskarżonej decyzji. W myśl art. 37k ust. 1 tej ustawy świadczenie przedemerytalne przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 9, osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 1994 r. Nr 1, poz. 1, z 1995 r. Nr 87, poz. 435, z 1996 r. Nr 5, poz. 34, z 1997 r. Nr 28, poz. 153 i Nr 123, poz. 776, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 137, poz. 887 oraz z 2000 r. Nr 48, poz. 550). Stosownie do ust. 9 tego artykułu pracownikowi byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w dniu 7 listopada 2001 r. posiadał status bezrobotnego oraz spełniał łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek - co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna, 2) posiadał okres uprawniający do emerytury - wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, 3) był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej przez okres co najmniej 10 lat, 4) zamieszkiwał w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Zgodnie z art. 37l ust. 1 cytowanej ustawy prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełniła warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Prawo do świadczenia przedemerytalnego ustala się na wniosek tej osoby. Mając na uwadze, że skarżący nie był pracownikiem byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej, przepis ust. 9 art. 37k w rozpatrywanej sprawie nie ma zastosowania. Rozważyć zatem trzeba, czy K. Ż., urodzony w dniu [...]r., i posiadający okres uprawniający do emerytury w wysokości [...] lat, [...] miesiąca i [...] dni, z którym z dniem [...]r. rozwiązano stosunek pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, spełnia warunki określone w ust. 1 tego artykułu. Nie budzi wątpliwości, iż skarżący nie spełnia warunków określonych w art. 37k ust. 1 pkt 1, 3 i 4, bowiem nie osiągnął wieku 63 lat (warunek z pkt 1), ani też nie posiada okresu uprawniającego do emerytury w wymiarze 40 lat (pkt 3) lub 39 lat (pkt 4). Fakt, że skarżący nie posiada okresu uprawniającego do emerytury wynoszącego co najmniej 39 lat, pozwala na pominięcie rozważań, czy w jego przypadku rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, o którym to wymogu jest mowa również w pkt 4 art. 37k ust. 1. Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy skarżący spełnia warunki określone w art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zdaniem skarżącego spełnia on powyższe wymogi, gdyż [...]r. ukończył [...] lat, przepracował ponad [...] lat i został zwolniony z przyczyn dotyczących zakładu pracy. W opinii organów skarżący warunków z art. 37k ust. 1 pkt 2 nie spełnia, ponieważ ukończył [...] lat dopiero w dniu [...]r., a nie do dnia rozwiązania stosunku pracy, to jest do [...]r. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma uzależnienie przez ustawodawcę osiągnięcia wymaganego wieku i okresu uprawniającego do emerytury od spełnienia tych wymogów do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego. Przepis art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu bowiem stanowi, iż świadczenie przedemerytalne przysługuje (...) osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli do dnia rozwiązania stosunku pracy (podkr.WSA) lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn. Ukończenie określonego w art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wieku musi zatem nastąpić do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy. W tym stanie rzeczy organy trafnie uznały, iż skarżący nie spełnia warunków z art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ponieważ ukończył [...] lat dopiero w dniu [...]r., a nie do dnia rozwiązania stosunku pracy, to jest do [...] r. Zauważyć przy tym wypada, że skarżący powyższych warunków nie spełniał również w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy, a zatem przesłanki z art. 37l ust. 1 cytowanej ustawy także nie zostały spełnione. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszyły prawo w stopniu wymagającym usunięcia ich z obrotu prawnego. Podkreślić ponownie należy, iż sąd administracyjny jest właściwy jedynie do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i nie ma prawa oceniania jej pod innymi względami. Dlatego też stwierdzając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującym prawem, bądź też nie narusza prawa w stopniu wymagającym usunięcia jej z obrotu prawnego, nie ma możliwości poddawania jej ocenie pod kątem słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Mając na względzie powyższe - zgodnie z art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło