II SA/Wr 123/02

WyrokWSA we Wrocławiu2005-01-25

Skład orzekający: Henryk Ożóg, Lidia Serwiniowska, Andrzej Wawrzyniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełnia warunek posiadania co najmniej 15 lat wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, co jest niezbędne do przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do ustalenia, iż skarżący przez co najmniej 15 lat stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Sąd podkreślił, że fakt otrzymywania dodatku szkodliwego nie jest tożsamy z pracą w szczególnych warunkach, która wymaga udokumentowania wykonywania jej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy zgodnie z przepisami emerytalnymi.
Stan faktyczny
Skarżący E. L. złożył wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, powołując się na okres pracy w warunkach szczególnie szkodliwych. Starosta odmówił przyznania zasiłku, wskazując na brak udokumentowania 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji. Skarżący złożył skargę do sądu, twierdząc, że przepracował wymagany okres w warunkach szczególnie szkodliwych, co częściowo udokumentował.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie: WSA Lidia Serwiniowska NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Protokolant: Anna Rudzińska po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. L. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Starosta Powiatu w K., przyjmując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 37j ust. 1, art. 37l ust. 1 i art. 6 pkt 6 lit. b) ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.) oraz art. 104 kpa, odmówił skarżącemu E. L. przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w dniu [...]r. skarżący zarejestrował się jako bezrobotny z prawem do zasiłku od dnia [...]r. W dniu [...]r. skarżący złożył wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego z uwagi na wykonywanie pracy w warunkach szczególnie szkodliwych w Zakładzie Produkcyjno-Usługowym Gminy K. w okresie od [...] r. do [...]r. W ocenie organu I instancji wniosek ten nie może zostać uwzględniony, gdyż do uzyskania prawa do zasiłku przedemerytalnego zgodnie z art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu należy posiadać okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przy czym - w myśl art. 37 ust. 1a cytowanej ustawy - okresy wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze uwzględniane są po przedłożeniu odpowiedniej dokumentacji, zgodnie z wymogami określonymi w odrębnych przepisach, bądź na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. Organ I instancji podkreślił następnie, że zgodnie z § 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) pracę można zaliczyć do prac w szczególnych warunkach, jeżeli m.in. jest wymieniona w wyżej wymienionym rozporządzeniu oraz była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Organ podniósł, że powyższe okresy pracy stwierdza zakład pracy (pracodawca) na podstawie posiadanej dokumentacji. Starosta stwierdził, iż z przedłożonych dokumentów wynika, że skarżący na dzień złożenia wniosku (po doliczeniu okresu aktualnie pobieranego zasiłku dla bezrobotnych) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący [...] lat, [...] miesiąc i [...] dni, jednak nie udokumentował posiadania 15-letniego okresu wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Organ podkreślił przy tym, że fakt otrzymywania dodatku za pracę w warunkach szkodliwych nie jest tożsamy z pracą w szczególnych warunkach określoną przepisami rozporządzenia. Wywiódł ponadto, że w wyniku analizy archiwalnych akt osobowych skarżącego (w tym kart wynagrodzeń) z okresu zatrudnienia w PMR i ZUG K. ustalono, iż dodatek szkodliwy (przyznany po raz pierwszy angażem z dnia [...]r. w stawce za godzinę efektywnej pracy) pobrał skarżący w całym okresie zatrudnienia za [...] lat i [...] miesięcy wypłatowych (w ich części - za niepełny wymiar czasu pracy), a zatem skarżący nie spełnia cytowanego wyżej warunku nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego. W złożonym od tej decyzji odwołaniu E. L. oświadczył, że nie jest prawdą, iż przepracował w warunkach szczególnie szkodliwych [...] lat i [...] miesięcy, ponieważ przepracował w tych warunkach [...] lat na hali produkcyjnej, co częściowo udokumentował świadectwami, zaświadczeniami i zeznaniami świadków. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Wojewoda D., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 23, art. 37j ust. 1 i ust. 1a oraz art. 37l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał zebrane w sprawie dowody i powołując się na art. 37j ust. 1 i ust. 1a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu uznał, że skarżący nie spełnia warunku wymaganego dla przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, ponieważ okres uprawniający do zasiłku w przypadku skarżącego wynosi [...] lat, [...] miesiąc i [...] dni, ale nie udokumentował posiadania [...]-letniego okresu wykonywania pracy w warunkach szczególnych. W ocenie organu II instancji postępowanie dowodowe nie potwierdziło faktu, iż skarżący stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace uznane w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, chociaż na podstawie zeznań świadków i akt osobowych skarżącego ustalono, że wykonywał on w PMR i ZUG K. prace w warunkach szkodliwych i uciążliwych dla zdrowia, za co przez okres [...] lat i [...] miesięcy wypłacano mu dodatek szkodliwy. Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji, że fakt otrzymywania dodatku szkodliwego nie jest tożsamy z pracą uznaną w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, bowiem dodatek jest wypłacany jedynie za efektywnie przepracowane godziny, a w rozumieniu przepisów emerytalnych praca, aby była uznana za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, musi być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Na powyższą decyzję E. L. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący oświadczył, że przepracował łącznie [...] lat, [...] miesiąc i [...] dni, w tym [...] lat w PMR K. w warunkach szczególnie szkodliwych dla zdrowia jako tokarz-spawacz. Wykonywał prace spawalnicze oraz prace przy obróbce żeliwa i tekstolitu, za co otrzymywał dodatek szkodliwy. Pracował stale w pełnym wymiarze czasu pracy. Potwierdzają to świadkowie i dokumenty. Ponadto pracował w warunkach szczególnie szkodliwych dla zdrowia w A w K. od [...]r. do [...]r. jako tokarz-spawacz, ale nie posiada na to dowodu. Wniósł o pozytywne rozpatrzenie jego skargi. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Tak więc obecnie właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona. Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w czasie wydawania zaskarżonej decyzji. Stosownie do ust. 1 art. 37j zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli: 1) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub 2) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W rozpatrywanej sprawie nie jest sporne, że skarżący posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący [...] lat, [...] miesiąc i [...]dni. Spór dotyczy tego, czy skarżący przez co najmniej 15 lat stale i w pełnym wymiarze czasu wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Wbrew stanowisku skarżącego zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do ustalenia, że skarżący przez okres co najmniej 15 lat wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. W szczególności ze świadectw pracy nie wynika, aby przez okres taki wykonywał pracę wymienioną w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) albo w załącznikach do tego rozporządzenia w pełnym wymiarze czasu pracy. Również zeznania świadków Z. Z. i S. W. nie dają podstaw do takiego ustalenia, bowiem nie wynika z nich, czy przez podawany przez nich okres skarżący stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w szczególnych warunkach, o jakiej mowa w przepisach emerytalnych. Trafnie przy tym organy administracyjne obu instancji podkreślały, że fakt otrzymywania dodatku szkodliwego nie jest tożsamy z pracą uznaną w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, bowiem dodatek jest wypłacany jedynie za efektywnie przepracowane godziny, a w rozumieniu przepisów emerytalnych praca, aby była uznana za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, musi być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Podkreślić trzeba, że organy administracyjne rozpoznając niniejszą sprawę nie poprzestawały na samej tylko treści świadectw pracy, ale przeprowadziły wyczerpująco postępowanie dowodowe, dopuszczając - stosownie do art. 75 § 1 kpa - również inne dowody, a w szczególności zeznania świadków. Mimo to - jak już wyżej wskazano - zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwolił na nie budzące wątpliwości ustalenie, że w spornym okresie skarżący wykonywał pracę w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Zauważyć wypada, że sam skarżący przyznał w odwołaniu, iż fakt przepracowania [...] lat w warunkach szkodliwych udokumentował świadectwami, zaświadczeniami i zeznaniami świadków tylko "częściowo". Tymczasem, aby można było przyznać skarżącemu prawo do zasiłku przedemerytalnego, konieczne było jednoznaczne udokumentowanie nie tylko, że skarżący przez okres co najmniej [...] lat wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, ale także - jak wyżej podkreślano - iż pracę tę wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszyły prawo w stopniu wymagającym usunięcia ich z obrotu prawnego. Podkreślić ponownie należy, iż sąd administracyjny jest właściwy jedynie do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i nie ma prawa oceniania jej pod innymi względami. Dlatego też stwierdzając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującym prawem, bądź też nie narusza prawa w stopniu wymagającym usunięcia jej z obrotu prawnego, nie ma możliwości poddawania jej ocenie pod kątem słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Mając na względzie powyższe - zgodnie z art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło