II SA/Wr 123/15

WyrokWSA we Wrocławiu2015-07-21

Skład orzekający: Anna Siedlecka, Halina Kremis, Zygmunt Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia, pomimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego uznającego przepisy dotyczące sztywnego wymiaru kary za niezgodne z Konstytucją?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo zastosowały obowiązujące przepisy, mimo ich niezgodności z Konstytucją, ponieważ wyrok Trybunału Konstytucyjnego odroczył utratę mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów. W okresie orzekania przez organy i sąd, przepisy te nadal obowiązywały, a organy nie miały podstaw prawnych do odstąpienia od ich stosowania ani do miarkowania kary. Odpowiedzialność za usunięcie drzew bez zezwolenia ma charakter obiektywny i nie zależy od winy sprawcy.
Stan faktyczny
Spółka G. sp. z o.o. sp.k. usunęła cztery drzewa gatunku topola bez wymaganego zezwolenia. Wójt Gminy wymierzył spółce administracyjną karę pieniężną, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący niezgodności przepisów o karach pieniężnych z Konstytucją.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędziowie Sędzia NSA Halina Kremis (sprawozdawca) Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Boaro po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 lipca 2015 r. sprawy ze skargi G. sp. z o.o. sp. k. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 4 sztuk drzew z gatunku topola mieszaniec międzygatunkowy oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. – po rozpatrzeniu odwołania G. sp. z o.o. sp.k. (zwanej dalej spółką) z siedzibą w Ł. od decyzji Wójta Gminy w Ż. z [...] r. (nr [...]) wymierzającej spółce administracyjną karę pieniężną w wysokości 191 651,70 zł za usunięcie bez tej wymaganego zezwolenia czterech drzew z gatunku topola mieszaniec międzygatunkowy, rosnących na terenie działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr 95, obręb D., gmina Ż. – utrzymało w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej k.p.a.). W postępowaniu wyjaśniającym ustalono, że właścicielem działki nr 95 była Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna "B." w Cz., spółce zaś przysługiwało prawo dzierżawy tej nieruchomości (umowa dzierżawy między spółdzielnią a spółką). Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdził, że podmiotem, któremu przypisuje się usunięcie drzew bez zezwolenia, jest spółka (okoliczności tej strona nie kwestionowała). Kolegium stwierdziło, że spółka, jako posiadacz działki, prawidłowo została uznana za sprawcę usunięcia drzew, co znajduje odzwierciedlenie w oględzinach terenu (6 i 12 grudnia 2013 r.) oraz opinii biegłego z zakresu dendrologii. Organ drugiej instancji nie doszukał się podstaw do kwestionowania tego dokumentu. Uznał go za wiarygodny i wystarczający, albowiem biegły wskazał okoliczności, które wziął pod uwagę przy dokonywaniu ustaleń, i jakie okoliczności doprowadziły go do sformułowanych wniosków. Dane przyjęte przez organ pierwszej instancji, tj. wiek i gatunek usuniętych drzew nie budzą wątpliwości, zatem zarzuty zawarte w odwołaniu, dotyczące opinii dendrologicznej, nie mogą być uwzględnione. Skoro usunięte drzewa były w wieku powyżej dziesięciu lat, organ był zobowiązany do naliczenia administracyjnej kary pieniężnej za ich usunięcie. W sprawie nie wystąpiły także inne przesłanki określone art. 83 ust. 6 u.o.p., zwalniające posiadacza nieruchomości od obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew. Jeżeli chodzi o sposób obliczania kary i administracyjnej, kolegium wyjaśniło, że według art. 89 ust. 1 u.o.p., administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1, ustala się w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek, o których mowa w art. 85 ust. 4-6 u.o.p. Z art. 85 wynika, że pomiarów właściwy organ dokonuje na wysokości 130 cm. Jeżeli ustalenie obwodu lub gatunku zniszczonego lub usuniętego bez zezwolenia drzewa jest niemożliwe, z powodu wykarczowania pnia i braku kłody, dane do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się na podstawie informacji zebranych w toku postępowania administracyjnego, powiększając ją o 50 % (art. 89 ust. 2 u.o.p.). Gdy zaś ustalenie obwodu zniszczonego lub usuniętego bez zezwolenia drzewa jest niemożliwe z powodu braku kłody, do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się przyjmując najmniejszy promień pnia i pomniejszając wyliczony obwód od 10 % (z art. 89 ust. 3 u.o.p.). W ocenie kolegium przy braku możliwości dokonania w dniu 6 grudnia 2013 r. pomiarów usuniętych drzew na wysokości 130 cm organ pierwszej instancji zasadnie przyjął do obliczenia administracyjnej kary pieniężnej pomiary drzew podane we wniosku spółki z 31 października 2013 r., w którym spółka zwróciła się o zgodę na ich usunięcie. Należy zauważyć, że są to pomiary podawane przez stronę, a zatem organ pierwszej instancji przyjął je za najbardziej wiarygodne informacje podane przez spółkę, tj. obwody pni czterech drzew z gatunku topola mieszaniec międzygatunkowy, mierzone na wysokości 130 cm wynoszą 190 cm, 268 cm, 240 cm i 240 cm. Prawidłowo zdaniem kolegium zastosowano do obliczania kary administracyjnej regulacje zawarte w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228, poz. 2306) oraz w obwieszczeniu Ministra Środowiska z 25 września 2012 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz stawek kar za zniszczenie zieleni na rok 2013 (M.P. z 2012 r., poz. 747). Kolegium nie dopatrzyło się nieprawidłowości w sposobie obliczenia kary pieniężnej przez organ pierwszej instancji. Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii miarkowania administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia, Kolegium podniosło, że w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 1 lipca 2014 r. (6/12) przepisy art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 u.o.p., przez to że przewidują obowiązek nałożenia przez właściwy organ samorządu terytorialnego administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez męża bez wymaganego zezwolenia lub zniszczenie przez posiadacza nieruchomości drzewa lub krzewu, w sztywno określonej wysokości, bez względu na okoliczności tego czynu, są niezgodne z art. 64 ust. 1 i 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Trybunał orzekł jednocześnie, że przepisy te tracą swoją moc z upływem osiemnastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw, dając tym samym czas ustawodawcy na dostosowanie prawa w tym zakresie, co w konsekwencji powoduje, że nadal nie ma przepisów pozwalających na rozstrzygnięcie zgodnie z wolą spółki. Odroczenie wejścia w życie zakwestionowanych uregulowań spowodowało, że na dzień orzekania w niniejszej sprawie omówione przepisy nadal obowiązują. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu spółka wniosła o: • uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, • zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zarzucając zaskarżonej decyzji: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego: • art. 88 ust. 1 pkt 2 oraz art. 89 ust. 1 u.o.p. w zw. z art. 64 ust. 1 i 3 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także w zw. z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 1 lipca 2014 r. (SK 6/2012) – poprzez uznanie, że w rozpoznawanej sprawie w nie zachodziły podstawy do miarkowania nałożonej kary pieniężnej; 2. naruszenie przepisów prawa procesowego: • art. 89 ust. 1-3 u.o.p. – przez przyjęcie za miarodajne obwodów pni z wniosku spółki o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew złożonego w sytuacji możliwości dostępu do pni i karczy usuniętych drzew i dokonania na tej podstawie własnych pomiarów obwodu pnia; • art. 138 § 2 w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. i art. 89 ust. 1 u.o.p. – poprzez utrzymanie w mocy decyzji z 2 października 2014 r. w sytuacji, gdy nie wskazano w niej w metody ustalenia wielkości drzew dla wyliczenia nałożonych kar pieniężnych, a także nie uzasadniono wyboru metody; • art. 80 k.p.a. – poprzez brak dokonania oceny opinii dendrologicznej u sporządzonej na potrzeby postępowania; • art. 138 § 2 w zw. art. 79 § 1 i 2 k.p.a. – poprzez utrzymanie w mocy decyzji z 2 października 2014 r. w sytuacji braku skutecznego zawiadomienia spółki o oględzinach dokonanych przez organ pierwszej instancji, a w konsekwencji nieuczestniczenia spółki w tych czynnościach; • art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z § 2 ust. 2 pkt 4 lit. b), c), d) oraz ust. 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia w oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew – poprzez nieuchylenie decyzji z [...] r. w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja została wydana na podstawie protokołu, który wbrew dyspozycji wskazanego przepisu nie zawierał wskazania obwodu pnia, daty oraz przyczyny ich usunięcia, co mogło mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia na podstawie wadliwego protokołu; • art. 138 § 2 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 88 ust. 1 pkt 2 w oraz art. 89 ust. 1 u.o.p. w zw. z art. 64 ust. 1 i 3 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji – poprzez utrzymanie w mocy decyzji z [...] r. w sytuacji nieprzeprowadzenia dowodów i poczynienia ustaleń w sferze okoliczności przemawiających za miarkowaniem kary pieniężnej, wskutek czego doszło do naruszenia art. 7 k.p.a. – poprzez brak podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Spółka wniosła także o wstrzymanie wykonania decyzji wójta gminy Ż. z [...] r. Zdaniem strony skarżącej organy dopuściły się szeregu nieprawidłowości w zakresie ustalania obwodu pni ściętych drzew, co ma bezpośrednie przełożenie na prawidłowość wyliczenia kary pieniężnej. Ponadto uzasadnienie decyzji w nie wyjaśnia w jaki sposób i przy zastosowaniu którego przepisu ustawy w o ochronie przyrody wymiary te zostały wyliczone, a także zaistnienie jakich okoliczności faktycznych uzasadniało ustalenie obwodu pni w wybrany przez organ sposób. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie dokonał oceny opinii dendrologicznej sporządzonej na potrzeby postępowania, a tym samym naruszył art. 80 k.p.a. Ocena taka była wskazana, w szczególności z uwagi na fakt, że podanie przez biegłego, iż została zastosowana tzw. bezpośrednia metoda określania wieku drzew, nie może być uznane za pełne wyjaśnienie co do zastosowanej metody ustalenia wieku drzew. Organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 138 § 2 w zw. z art. 79 § 1 i 2 k.p.a. – przez utrzymanie w mocy decyzji w sytuacji braku skutecznego zawiadomienia przez organ administracji spółki jako strony postępowania o oględzinach i brak udziału w oględzinach dokonanych przez organ. Skutkowało to wadliwością w pozyskaniu kluczowych dowodów. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy oględziny nie zostały ponowione, a tym samym wadliwość w tym zakresie nie została usunięta. Organ odwoławczy zignorował fakt, że protokół sporządzony w sprawie nie spełnią wymagań przewidzianych przepisami prawa. Według § 2 w ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z 22 września 2004 r., administracyjną karę pieniężną nakłada się po stwierdzeniu usunięcia drzewa lub krzewu bez wymaganego w zezwolenia lub po zniszczeniu terenów zieleni, zadrzewień lub krzewu oraz po przeprowadzeniu oględzin, z których sporządza się protokół. Z kolei § 2 ust. 2 pkt 4 czterej lit. b), c), d) rozporządzenia stanowi, że protokół zawierać musi ustalenia dotyczące obwodu pnia drzewa oraz daty i przyczyny ich usunięcia. Wszystkie wskazane w § 2 ust. 2 rozporządzenia wymagania protokołu są jego elementami konstrukcyjnymi i koniecznymi, zatem brak zamieszczenia w protokole którejkolwiek z wymaganych informacji dyskwalifikuje protokół jako podstawę wydania decyzji o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej. Organ odwoławczy naruszył także art. 88 ust. 1 pkt 2 w oraz art. 89 ust. 1 u.o.p w zw. z art. 64 ust. 1 i 3 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji, a także wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 1 lipca 2014 r. (SK 6/2012), uznając że w związku z odroczeniem wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego brak jest aktualnie przepisów pozwalających na miarkowanie nałożonej na spółkę kary pieniężnej. Stanowisko kolegium jest nieprawidłowe, gdyż – jak stanowi art. 8 ust. 2 Konstytucji – przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej. Z przepisu tego wyprowadza się m.in. w obowiązek podmiotów stosujących prawo, w razie stwierdzenia sprzeczności ustawy z Konstytucją, nadania, o ile to możliwe, danemu przepisowi zgodnego z literą ustawy zasadniczej sensu. W takim przypadku dokonuje się wykładni przepisu, aby był on zgodny z Konstytucją. Organ odwoławczy powinien zbadać, czy organ pierwszej instancji podjął wszelkie czynności zmierzające do wyjaśnienia sprawy, czy w sprawie wystąpiły okoliczności uzasadniające nałożenie kary pieniężnej w mniejszej wysokości, niż to wynika z art. 89 u.o.p. Organ pierwszej instancji arbitralnie, bez przeprowadzenia dowodów na okoliczność, że kara pieniężna należna jest pełnej wysokości, gdyż posiadacz nieruchomości był w pełni świadom konieczności uzyskania zezwolenia, a wycinka drzew nie była podyktowana zagrożeniem życia i zdrowia ludzkiego lub ochrony majątku. Zdaniem spółki zasadnym byłoby w obecnym stanie prawnym zbadanie stanu wyciętych drzew, gdyż w toku postępowania spółka podnosiła, że stan dwóch z czterech wyciętych drzew w nie rokował szans na ich przeżycie z przyczyn niezależnych od właściciela oraz posiadacza nieruchomości, albowiem drzewa te miały obcięte konary i były spróchniałe, wewnątrz nich zaś nich mieściły się gniazda szerszeni. Organ jednak odmówił dopuszczenia dowodu z opinii biegłego dendrologa na tę okoliczność, a dowodu tego nie przeprowadził także przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Organy obu instancji nie dokonały oceny zasadności obniżenia kary pieniężnej przy uwzględnieniu innych okoliczności, które podnoszone były przez spółkę w toku postępowania. Organ odwoławczy powinien był wziąć pod uwagę, że we wszczętym z wniosku spółki postepowaniu o zezwolenie na wycięcie drzew ówczesny właściciel nieruchomości przeciągał postępowania, a nieusunięcie drzew narażało spółkę na poniesienie znacznej szkody majątkowej, która powstałaby wskutek opóźnienia w realizacji inwestycji Bioelektrownia D.. Wszystkie wycięte drzewa były topolami o obwodzie pnia powyżej 100 cm, mierzonego na wysokości 130 cm, nienależącymi do gatunków rodzimych i, zgodnie z wielokrotnie powtarzaną deklaracją spółki oraz decyzją środowiskową wydaną przez Wójta gminy Ż. – miały zostać zastąpione w najbliższym sezonie wegetacyjnymi drzewami innych gatunków. Jeżeli zatem istniała przesłanka do zwolnienia spółki z obowiązku uiszczenia opłat za wycięcie drzew, tym bardziej w świetle okoliczności sprawy, a także mając na względzie interes społeczny, wystąpiły podstawy do obniżenia kary pieniężnej nałożonej na spółkę. W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Oceniając zaskarżoną decyzję według kryterium zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd nie stwierdził dostatecznych podstaw proceduralnych czy też materialnoprawnych do zakwestionowania legalności podjętego rozstrzygnięcia. W postępowaniu wyjaśniającym organy administracji publicznej ustaliły, że skarżąca spółka usunęła bez zezwolenia 4 drzewa z gatunku topola mieszaniec międzygatunkowy, rosnące na działce ewidencyjnej nr 95 (obręb D., gmina Ż.), stanowiącej własność Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "B." w Cz.. Spółkę i spółdzielnię łączył stosunek dzierżawy, na podstawie którego spółka miała uprawnienie do władania nieruchomością (posiadacz zależny) w granicach podmiotowego prawa dzierżawy. Przyporządkowując tak odtworzony stan faktyczny do norm prawnych obowiązujących w systemie prawa polskiego (subsumpcja), organy sięgnęły po ustawę z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 627 ze zm.), wszak zakresem przedmiotowym tego aktu objęto także zadrzewienia (art. 2 ust. 1 pkt 9 u.o.p.). Szczególny charakter unormowań ze sfery ochrony przyrody skłania ku refleksji, że odstępstwo od zasady szerokiej ochrony środowiska przyrodniczego, a więc wyjątek umożliwiający usunięcie jej elementu, w tym drzewa, nakazuje nie tylko rzetelną kontrolę takich zdarzeń przez kompetentne organy, ale i restrykcyjną wykładnię zarówno przepisów regulujących udzielanie zezwoleń na usunięcie drzew, jak i przewidujących administracyjne kary pieniężne za bezprawną, a więc bez stosownego pozwolenia, ingerencję w drzewostan. Ponieważ przy wydaniu zaskarżonej decyzji organy powołały się na normy obejmujące kary pieniężne za usunięcie drzew bez zezwolenia, przeto kontrola legalności kwestionowanego aktu wymagała zbadania, czy w rozpoznawanym przypadku wystąpiły ustawowe, materialnoprawne przesłanki zastosowania wspomnianej wcześniej sankcji względem strony skarżącej. Stosownie do dyspozycji art. 88 ust. 1 pkt 2 u.o.p. usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia zostało obwarowane administracyjną karą pieniężną, którą – w formie decyzji administracyjnej – wymierza wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Dowody zgromadzone w aktach administracyjnych potwierdzają, że po pierwsze, zarówno spółka (jako dzierżawca spornej nieruchomości), jak i wydzierżawiająca spółdzielnia (będąca właścicielem tej rzeczy), nie legitymowały się stosownym zezwoleniem na usunięcie 4 drzew objętych postępowaniem. Po drugie, potwierdzenie w materiale dowodowym znajduje przypisanie spółce sprawstwa za wycięcie tychże drzew. Po trzecie, czyn strony skarżącej nosi znamiona bezprawności, wszak odpowiedzialność za usunięcie drzew bez zezwolenia ma charakter obiektywny i niezależny od indywidualnego nastawienia sprawcy do czynu (wina), jak to się dzieje w stosunkach karnoprawnych. Odpowiedzialność przybierająca postać administracyjnej kary pieniężnej nie ma też charakteru odszkodowawczego, nie jest bowiem zależna ani od powstania szkody, ani od uwzględnienia wartości przyrodniczej usuniętego drzewa. Administracyjna kara pieniężna odzwierciedla odpowiedzialność za delikt administracyjny, polegający na działaniu bez zezwolenia. Wystąpienie przesłanek – stypizowanego w art. 88 ust. 1 pkt 2 u.o.p. – deliktu administracyjnego obliguje organ administracji publicznej do wydania decyzji nakładającej na sprawcę usunięcia drzewa administracyjną karę pieniężną, przy czym obowiązujące unormowania nie przewidują możliwości odstąpienia od zastosowania takiej sankcji, ani też do jej miarkowania. Decyzja w tym zakresie ma charakter związany, wykluczający jakąkolwiek uznaniowość organu w sprawie. Nie sposób też odwoływać się tu do zasad współżycia społecznego (art. 5 Kodeksu cywilnego – nadużycie prawa podmiotowego), albowiem ta klauzula generalna ma zastosowanie do stosunków cywilnoprawnych, nie zaś administracyjnoprawnych, chyba że względem tych ostatnich istnieje wyraźne odesłanie do tychże zasad. Unormowanie zawarte w art. 88 ust. 1 pkt u.o.p. nie przewiduje także możliwości odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej ze względu na motywy działania sprawcy usunięcia drzewa lub krzewu. Skoro przepis ten ma charakter kategoryczny, przeto w każdym przypadku ujawnienia faktu usunięcia drzewa lub krzewu bez zezwolenia (art. 83 u.o.p.), powinno nastąpić wymierzenie kary pieniężnej. Fakt, że wycięte drzewo było chore i groziło zawaleniem, podobnie jak drzewo, które wcześniej już zwaliło się na nieruchomość, nie ma i nie może mieć znaczenia w sprawie kary za usunięcie drzewa bez zezwolenia. Okoliczność, że drzewo zagraża bezpieczeństwu ludzi lub mienia w obiektach budowlanych może mieć znaczenie jedynie w sytuacji wydawania zezwolenia na usunięcie takiego drzewa, ponieważ – stosownie do dyspozycji art. 86 ust. 1 pkt 4 u.o.p. – w takim przypadku za usunięcie drzewa nie pobiera się opłat określonych w art. 84 i 86 u.o.p. Regulacja ta nie ma jednak żadnego zastosowania do sytuacji usunięcia drzewa bez zezwolenia. Poczynione wywody wskazują na poprawną subsumpcję stanu faktycznego w kontekście regulacji zawartej w art. 88 ust. 1 pkt 2 u.o.p., co wykluczyło zastosowanie przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ w sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Podobną ocenę można sformułować względem prowadzonego przez organy postępowania administracyjnego, gdyż postępowanie sądowe nie dało dostatecznych podstaw do postawienia organom zarzutu naruszenia przepisów proceduralnych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy [art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi]. Odnosząc się do stanowiska strony skarżącej, należy zauważyć, że nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego: art. 88 ust. 1 pkt 2 oraz art. 64 ust. 1 i 3 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także w zw. z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 1 lipca 2014 r. (SK 6/2012) – poprzez uznanie, że w rozpoznawanej sprawie w nie zachodziły podstawy do miarkowania nałożonej kary pieniężnej. W badanym przypadku zarzut sprzeniewierzenia się regulacji zawartej w art. 88 ust. 1 pkt 2 u.o.p. jest gołosłowny, skoro organy niedwuznacznie wykazały wystąpienie po stronie spółki przesłanek odpowiedzialności przejawiającej się administracyjną karą pieniężną (brak decyzji zezwalającej spółce na usunięcie 4 drzew objętych postępowaniem; przypisanie spółce sprawstwa w postaci wycięcia tychże drzew; bezprawność działania spółki), spółka zaś nie podjęła nawet próby podważenia ustaleń organów. Uwagi te odnoszą się w pełni do art. 89 ust. 1 u.o.p., który – wbrew zapatrywaniu spółki – został poprawnie zastosowany w korelacji z terminem bezprawnego wycięcia 4 drzew. Gdyby właśnie w takiej sytuacji organy nie wydały spornej, związanej decyzji, dopuściłby się rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). W przypadku wydania zaskarżonej decyzji nie można organom administracji skutecznie zarzucić naruszenia art. 64 ust. 1 i 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Mimo że Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 u.o.p., przez to, że przewidują obowiązek nałożenia przez właściwy organ samorządu terytorialnego administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia lub zniszczenie przez posiadacza nieruchomości drzewa lub krzewu, w sztywno określonej wysokości, bez względu na okoliczności tego czynu, są niezgodne z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, to jednak przedłużył moc obowiązującą kontrolowanych przepisów, wszak traciły one tę moc z upływem 18 (osiemnastu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. W takiej sytuacji organy władzy publicznej, działające na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji), nie mogły odmówić zastosowania obowiązującego wówczas prawa. W ówczesnym stanie prawnym nie obowiązywały unormowania, które – jak sugeruje strona skarżąca – umożliwiałyby miarkowanie kar pieniężnych. Wbrew stronie skarżącej, nie narusza art. 89 ust. 1-3 u.o.p. fakt, że niektóre parametry wyciętych drzew ustalone podczas oględzin i ujęte w ekspertyzie dendrologicznej (na podstawie pni i karczy) pokrywają się z wnioskiem spółki o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew. Istnieje wszak duże prawdopodobieństwo, że cięcie drzew odbywało się na poziomie zamierzonym przez spółkę, co nie dyskwalifikuje ustaleń organów w tym zakresie. Jeżeli przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ pierwszej instancji wypełnił nałożone nań obowiązki, organ odwoławczy nie miał podstaw prawnych by wbrew sugestiom spółki stosować art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ w zaskarżonej decyzji wskazano dostatecznie jasno kryteria pomiaru drzew i związanych z tym wysokości kar pieniężnych. Nadto organ wyjaśnił z jakiej przyczyny dla wyliczenia kary przyjął dane odnośnie do obwodu pni ściętych drzew zgodnie z opinią biegłego dendrologa, a w powołanym w skardze wyroku sąd wyraźnie wskazał na konieczność dokonania ustaleń w tym zakresie w ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ pierwszej instancji. Sąd nie dostrzegł także zarzucanego przez stronę skarżącą naruszenia art. 80 k.p.a., ponieważ przy ocenie zebranych dowodów (w tym opinii dendrologicznej) organy nie przekroczyły granic zakreślonych w tym przepisie. Nie znajduje podstaw w aktach sprawy twierdzenie spółki o naruszeniu przez organy art. 79 § 1 i 2 k.p.a. wskutek niezawiadomienia strony o oględzinach dokonanych przez organ pierwszej instancji, albowiem przeczy temu notatka służbowa z dnia 10 grudnia 2013 r. (k. 22 akt adm.), z której wynika i której treści strona skarżąca nie kwestionuje, że A.Sz. zapoznał się z protokołem oględzin z dnia 6 grudnia 2013 r. I zawartości protokołu nie kwestionował. Nadto z pełnomocnictwa (k. 28 wynika, ze A.Sz. posiadał pełnomocnictwo do występowania w postepowaniach administracyjnych w imieniu skarżącej spółki już od 18 sierpnia 2012 r. Zostało to także potwierdzone przez V-ce prezesa spółki w piśmie k. 32 W ocenie sądu kwestionowany przez stronę protokół spełnia niezbędne minimum i jako taki nie może być wyeliminowany ze zbioru legalnych dowodów, jeżeli uzupełniają go inne dowody przeprowadzone w sprawie (np. badanie terenu, opinia biegłego). Z tych względów – stosownie do dyspozycji art. 151 ppsa – orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło