II SA/Wr 123/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Palus Asesor WSA Wojciech Śnieżyński – spr. po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 lipca 2018 r. sprawy ze skargi M. D. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] grudnia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę w całości. Postanowieniem z [...].07.2017 r. PINB dla miasta [...] nałożył na M.D. (dalej także powoływana jako: strona, wnioskodawczyni lub skarżąca) grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku. Przesyłka zawierająca to postanowienie nie została odebrana przez stronę w miejscu zamieszkania w związku z czym dnia [...].07.2017 r. została złożona w placówce pocztowej na okres 14 dni. W tym terminie adresatka nie odebrała postanowienia w związku z czym dnia [...].07.2017 r. została przesyłka zwrócona do nadawcy i uznana za doręczoną na podstawie art 44 k.p.a. Pismem datowanym na dzień [...].09.2017 r., które wpłynęło do PINB dla miasta [...] dnia [...].09.2017 r. strona wniosła zażalenie na postanowienie z [...].07.2017 r. Postanowieniem z dnia [...].10.2017 r. DWINB we [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia tego zażalenia. Wywiedziona na to rozstrzygnięcie skarga została oddalona nieprawomocnym wyrokiem WSA we Wrocławiu z dnia 07.02.2018 r., sygn. akt II SA/Wr 812/17. Z kolei pismem z dnia [...].10.2017 r. strona zwróciła się z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z [...].07.2017 r. Wyjaśniła, że o uchybieniu tego terminu dowiedziała się dopiero z postanowienia z [...].10.2017 r. Wskazała, że doręczenie przesyłki z postanowieniem z [...].07.2017 r. było dotknięte wadliwością ze strony Poczty Polskiej, co potwierdzają informacje z monitoringu przesyłek Poczty Polskiej. W jej ocenie nie jest prawdziwa informacja o tym, że pierwsze awizowanie przez listonosza miało mieć miejsce [...].07.2017 r. o godzinie 19:43, ponieważ listonosz przychodzi w godzinach między 12,00 a 14,00 w dni robocze, a nie popołudniu lub wieczorem. Nie zgadza się również data nadania przesyłki, ponieważ operator podaje jako datę nadania: [...].07.2017 r., godz. 11:16, [...], natomiast na kopercie dotyczącej przesyłki rejestrowej o nr [...] jest datownik: [...].07.2017, [...]. Niemożliwe jest w takim układzie czasowym, aby dręczenie było dokonane [...].07.2017 r. Najwcześniej byłoby to możliwe [...].07.2017r. W związku z tym cały proces doręczenia był nieprawidłowy, co nie jest winną skarżącej, a skoro przyjmuje się, że termin upłynął, to uzasadniony jest wniosek o jego przywrócenie. Ponadto wnioskodawczyni zauważyła, że skoro organ I instancji ponownie przesłał do niej postanowienie z [...].07.2017 r., nadając przesyłkę zawierającą to postanowienie w dniu [...].09.2017 r., to najwyraźniej przyjął, że procedura doręczenia w lipcu 2017 r. była wadliwa i z tego powodu ją powtórzył. Postanowieniem z [...].12.2017 r., wydanym na podstawie art. 58 § 2 i art. 59 § 2 k.p.a., DWINB odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. DWIMB wskazał, że jednym z wymogów dotyczących przywrócenia terminu jest dopełnienie wraz z wnioskiem czynności, dla której ustanowiony był przywracalny termin. W tej sprawie miałoby to być zażalenie na postanowienie z [...].07.2017 r. Organ uznał, że wnioskodawczyni nie dopełniła tej czynności przy złożeniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Wskazał, że takie samo zażalenie zostało wniesione i już rozpatrzone przez organ postanowieniem z [...].10.2017 r., którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. DWINB stwierdził również, że zażalenie strony, po którym stwierdził, że uchybiła terminowi do jego wniesienia, wpłynęło do PINB w dniu [...].09.2017 r. Taka data wskazuje, że już wcześniej wnioskodawczyni wiedziała o rozstrzygnięciu z [...].07.2017 r. Ponadto DWINB przyjął, że skoro strona we wniosku o przywrócenie terminu przyznała, że powtórnie przesłaną przesyłkę zawierającą postanowienie z dnia [...].07.2017 r. odebrała w dniu [...].09.2017 r., to powyższe wskazuje, że jeżeli nawet brać pod uwagę przyczynę nie doręczenia za pierwszym razem rozstrzygnięcia jako uzasadnioną przyczynę uchybienia terminowi, to wnioskująca winna dokonać czynności polegającej na złożeniu wniosku do przywrócenia terminu przynajmniej do [...].09.2017 r. Przedmiotowy wniosek wpłynął natomiast w dniu [...].10.2017 r. W związku z powyższym minął ustawowy 7 dniowy termin na dokonanie czynności wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Nadto organ ocenił, że złożony wniosek nie uprawdopodabnia przesłanki, że uchybienie terminowi na wniesienie zażalenia nastąpiło bez winy osoby, która składa podanie. Wnioskodawczyni nie popiera swoich rozważań związanych z doręczeniem przesyłki żadnymi dowodami, w sytuacji gdy ciężar obalenia domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego, jakim jest pocztowy dowód doręczenia, spoczywa na osobie zainteresowanej przywróceniem terminu i obaleniem wskazanego domniemania. Skargę na powyższe postanowienie złożyła M. D. wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła DWINB naruszenie: 1). art 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez uchybienie obowiązkowi zawieszenia postępowania z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd administracyjny na skutek wniesionej za pośrednictwem organu skargi (sprawa zarejestrowana pod sygn. II SA/Wr 812/17); 2). art. 58 § 2 zd. 2 k.p.a. przez przyjęcie, że strona nie dopełniła czynności, dla której określony był termin, pomimo że do wniosku o przywrócenie terminu załączone było zażalenie z [...].09.2017 r.; 3). art. 58 § 2 zd. 1 k.p.a. przez przyjęcie, że ustała przyczyna uchybienia terminu "przynajmniej do dnia [...] września 2017 r."; 4). art. 7 k.p.a. przez brak podjęcia jakichkolwiek działań niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego zarysowanego we wniosku i weryfikacji twierdzeń, w tym błędów Poczty Polskiej, za które skarżąca winy nie ponosi. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że rozstrzygnięcie sądu administracyjnego na skutek wniesionej skargi na postanowienie organu stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia (sygn. akt II SA/Wr 812/17) jest zagadnieniem mającym wstępny charakter dla postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Stwierdzenie przez sąd administracyjny, że w istocie nie doszło do uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, czynić będzie bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia i implikować obowiązek umorzenia postępowania i odpowiedniego zastosowania przez organ art. 105 § 1 k.p.a. Organ ma z urzędu wiedzę o toczącym się postępowaniu sadowoadministracyjnym skoro w dniu [...].12.2017 sporządził odpowiedź na skargę i wraz z nią i aktami sprawy przedłożył skargę sądowi administracyjnemu. Z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wynikał proceduralny obowiązek zawieszenia postępowania wobec zaistnienia opisanej sytuacji. Uzasadniając drugi z zarzutów skargi jej autor wskazał, że do wniosku o przywrócenie terminu załączone było zażalenie (z [...].09.2017) i bez znaczenia jest identyczność treści z zażaleniem datowanym na [...].09.2017. Formalnie strona dopełniła czynności, w rozumieniu przyjętym w art. 58 § 2 zd. 2 k.p.a. i ocena organu w tej kwestii jest błędna w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia. Według skarżącej, skoro organ "bierze pod uwagę przyczynę nie doręczenia za pierwszym razem rozstrzygnięcia PINB d. m. [...], jako uzasadnioną" [s, 2 uzasadnienia in fine], to oznacza bezskuteczność doręczenia i to że bieg terminu do zażalenia w ogóle się nie rozpoczął. Wyklucza to retorykę przypisywania stronie "uchybienia terminu". Termin nie rozpoczął biegu, a tym bardziej bieg terminu nie upłynął. Wiedzę o uchybieniu terminu strona powzięła nie z racji doręczenia jej przez PINB przesyłki [...].09.2017, ale z racji doręczenia jej ostatecznego postanowienia organu odwoławczego jakim było postanowienie o stwierdzeniu uchybienia takiemu terminowi. W tym kontekście wniosek złożony [...].10.2017 r. mieści się "w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu", o którym mowa w art. 58 § 2 zd. 1 k.p.a., a organ błędnie zastosował ten przepis. Według pełnomocnika, obowiązek dokładnego wyjaśnienia i weryfikacji twierdzeń strony zawartych we wniosku ciąży na organie a nie na stronie. Strona ma obowiązek jedynie uprawdopodobnić brak winy z jej strony, a nie udowodnić brak winy. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując w niniejszej sprawie kontroli legalności zaskarżonego przez M. D. postanowienia, Sąd ocenił, że organ administracyjny nie naruszył przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stanowiący podstawę zaskarżonego postanowienia art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) przewiduje, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przepis § 2 tego artykułu stanowi, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Z kolei art. 59 § 2 k.p.a. przewiduje, że o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Na podstawie cytowanych przepisów DWINB odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB dla miasta [...] z [...].07.2017 r. W ocenie Sądu, organ administracyjny stwierdzając w niniejszej sprawie, że nie znajduje podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, pomimo zasadności części zarzutów skargi, prawidłowo, co do zasady, rozstrzygnął o odmowie przywrócenia terminu. Z akt niniejszej sprawy wynika, że przesyłka zawierająca postanowienie PINB z [...].07.2017 r., była dwukrotnie awizowana: w dniu [...].07.2017 r. i w dniu [...].07.2017 r., a następnie jako niepodjęta w terminie została zwrócona do PINB (w dniu [...].07.2017 r.). Jest rzeczą bezsporną również to, że pomimo przyjęcia, że doręczenie postanowienia z [...].07.2017 r. nastąpiło ze skutkiem wynikającym z art. 44 § 4 k.p.a., PINB ponownie nadał do strony przesyłkę zawierającą awizowane postanowienie, którą strona odebrała [...].09.2017 r., aby następnie złożyć zażalenie z [...].09.2017. W takich okolicznościach sprawy DWINB postanowieniem z [...].10.2017r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W reakcji na doręczenie tego postanowienia skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z [...].07.2017 r. W tym zakresie Sąd, nie podziela stanowiska zaskarżonego organu dotyczącego uchybienia siedmiodniowego terminu do złożenia takiego wniosku. Dopiero bowiem lektura postanowienia z [...].10.2017 r. uświadomiła stronie, że nastąpiło zastosowanie wobec niej fikcji prawnej doręczenia postanowienia z [...].07.2017 r. i wynikający z tego faktu upływu terminu na złożenie zażalenia. Nie znajduje również uzasadnienia w przepisach prawa pogląd wyrażony przez DWINB o tym, że nie czyni zadość wymogowi formalnemu wniosku o przywrócenie terminu w postaci dokonania uchybionej czynności, działanie strony polegające na przedłożeniu zażalenia, które w swojej treści odpowiada zażaleniu, które organ już rozpoznał, w tym przypadku stwierdził uchybienie terminu do jego złożenia. Mając to na uwadze, za uzasadnione uznać należało te zarzut skargi, które dotyczyły dopełnienia przez skarżącą czynności, dla której określony był termin, w sytuacji gdy do wniosku o przywrócenie terminu załączyła zażalenie sygnowane datą [...].09.2017r. Także podzielić należy stanowisko skarżącej dotyczące sposobu liczenia początku biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Wobec powyższego skarżąca spełniła trzy z czterech przywidzianych w art. 58 § 1 i 2 k.p.a. przesłanek przewrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, tj.: złożyła wniosek o przywrócenie terminu, dochowała (nieprzywracalnego) terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, dopełniła również wraz z wnioskiem tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin. Skarżąca nie spełniła natomiast czwartej przesłanki, którą jest brak winy w uchybieniu terminowi. Osoba zainteresowana ma bowiem uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała ona przez cały czas – aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W niniejsze sprawie na takie okoliczności skarżąca się nie powołała. Co więcej, przedstawiona w skardze argumentacja zmierza do wykazania tego, że skarżąca nie uchybiała terminowi, ponieważ nie doszło do skutecznego doręczenia postanowienia z [...].07.2017 r., a w związku z tym - termin do złożenia zażalenia nie zaczął biec. Argumentacja skarżącej jest w tym zakresie niekonsekwentna. Z jednej strony wnosi o przywrócenie uchybionemu terminowi do wniesienia zażalenia, jednocześnie utrzymując, że nie uchybiła takiemu terminowi. Skoro skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu, prawidłowe okazało się w tym zakresie stanowisko DWINB. Na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie nie mają wpływu pozostałe zarzuty zawarte w skardze, które dotyczyły naruszenia art. 7 i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Przyjdzie w tym zakresie stwierdzić, że jeżeli skarżąca kwestionuje prawidłowość doręczenia postanowienia z [...].07.2017 r., to właściwą do tego drogą jest zaskarżenie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Wniesienie natomiast wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia stanowić powinno konsekwencję akceptacji ze strony skarżącej faktu uchybienia terminu przy jednoczesnym uprawdopodobnieniu braku winy w takim zachowaniu. Ocena spełnienia przesłanek przywrócenia terminu stanowi więc odrębny przedmiot rozstrzygnięcia od oceny terminowości wniesienia zażalenia. Kwestie te są weryfikowane w odrębnych postępowaniach. Gdyby zatem skarżąca wraz z pierwszym zażaleniem na postanowienie z [...].07.2017 r. równocześnie złożyła wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia, to niewątpliwie obowiązkiem organu byłoby wstrzymanie się ze stwierdzeniem nieterminowości zażalenia, aż do czasu rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. W niniejszej sprawie tak się niestało. Skarżąca najpierw złożyła zażalenia, które organ ocenił jako spóźnione. Po wydaniu postanowienia w tym przedmiocie, skarżąca wniosła o przywrócenie terminu wraz z kolejnym zażaleniem, jednocześnie kwestionując przed sądem administracyjnym postanowienie z [...].10.2017 r. W takich realiach procesowych nic nie stoi na przeszkodzie, aby w sytuacji korzystnego dla skarżącej zakończenia postępowania prowadzonego pod sygn. akt II SA/Wr 812/17, mogło nastąpić zniesienie skutków procesowych procedowania w sprawie wniosku o przywrócenie terminu. Oceniając zarzut braku zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie przez organ administracji do czasu zakończenia postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 812/17, należy także wskazać, że stwierdzenie uchybienia terminu nie stanowi przeszkody procesowej dla organu w korzystnym dla strony rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu. Gdyby taka sytuacja zaistniała, wówczas obowiązkiem organu byłoby nadać bieg zażaleniu złożonemu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. W przekonaniu Sądu, powoływany w trzecim z zarzutów skargi fragment uzasadnienia DWINB nie zawiera kategorycznego stwierdzenia lecz stanowi przykład rozważań prowadzonych przez ten organ w zakresie różnych opcji procesowych, które możliwe są w niniejszej sprawie, w tym wypadku wynikających z powtórnego przesłania do skarżącej postanowienia z [...].07.2017 r. Zauważyć w tym miejscu należy jednak, że autor skargi wprost wskazuje, że początku siedmiodniowego terminu na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu nie wiąże z faktem powtórnego doręczenia przesyłki zawierającej postanowienie z [...].07.2017 r. lecz faktem doręczenia postanowienia z [...].10.2017 r. Mając powyższe na uwadze, sąd skargę oddalił, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.). Na podstawie art. 119 pkt 3 tej ustawy skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.