II SA/Wr 125/05

Sygnatura akt II SA/Wr 125/05 W Y R O K W I M I E N I U R Z E C Z Y P O S P O L I T EJ P O L S K I E J Dnia 26 maja 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: SNSA Halina Kremis (sprawozdawca) Sędziowie: NSA Andrzej Wawrzyniak As. WSA Alicja Palus Protokolant: apl. prok. Wojciech T. Turlej po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 26 maja 2006 r. sprawy ze skargi A. i J. Ł. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 20 grudnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia przewodów kominowych w budynku przy ul. C. w J. G. do odpowiedniego stanu technicznego oddala skargę. U Z A S A D N I N I E W dniu 2 kwietnia 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie administracyjne z urzędu w sprawie stanu technicznego przewodów kominowych w budynku usytuowanym przy ul. C. [...] w J. G. W trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego do organu pierwszej instancji dostarczono opinie kominiarskie wykonane przez Zakład Kominiarski B s. c. oraz przez Kominiarską Spółdzielnię Pracy C, w których stwierdzono liczne wady i usterki przewodów kominowych uniemożliwiających ich bezpieczna eksploatacyjną. Na podstawie przedstawionych opinii kominiarskich Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w dniu 25 października 2004 r. decyzję nr [...] nakazującą J. i A. Ł., A. G., oraz ZGL D z siedzibą w J. G. przy Pl. P. [...], usunięcie w terminie do dnia 30 listopada 2004 r. nieprawidłowości wyszczególnionych w protokołach kontroli przewodów kominowych, t.j.: I. komin z trzema przewodami, 1. przewód kominowy nr 1 i nr 3 uszczelnić wkładami żaroodpornymi, 2. w pomieszczeniu parteru w którym podłączony jest piec c.o. do przewodu kominowego nr 1 wykonać wentylację wywiewną wykorzystując przewód kominowy nr 2, 3. uszczelnić przewód kominowy nr 2, 4. odłączyć okap mechaniczny od przewodu kominowego nr 2 i zamontować kratkę wentylacyjną bez żaluzji 14/21 cm, 5. W pomieszczeniu piwnicy przynależnym do mieszkania nr 1 założyć 2 sztuki drzwiczek spadowych. II. Komin z dwoma przewodami 1 przewód kominowy nr 1 odsmołować lub zabezpieczyć w inny sposób (wkład kominowy) przed niebezpieczeństwem pożaru; 2 w pomieszczeniu komórki przynależnej do lokalu nr 4, w którym znajduje się piec c.o., wykonać wentylację wywiewną; 3. przewód kominowy nr 2 uszczelnić stosując wkłady żaroodporne. W rozstrzygnięciu wskazano ponadto, aby po wykonaniu zaleceń sporządzić protokół kominiarski stwierdzający prawidłowe funkcjonowanie przewodów kominowych i wentylacyjnych oraz przedłożyć go przed organem pierwszej instancji. W podstawie prawnej decyzji organ przywołał art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego (t. j. Dz. U. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). Decyzja ta, w terminie przewidzianym na skuteczne wniesienie środka zaskarżenia, została oprotestowana przez A. i J. Ł., którzy wnoszą o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia, oraz przez Zakład Gospodarki Lokalowej D, z siedzibą w J. G. przy Pl. P. [...], wnioskujący o przedłużenie terminu do wykonania nałożonych obowiązków. Decyzją Nr [...] z dnia 20 grudnia 2004 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, w związku z odwołaniem A. i J. Ł., oraz Zakładu Gospodarki Lokalowej D z siedzibą w J. G. przy Pl. P. [...], od opisanej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków, wyznaczył nowy termin do dnia 28 lutego 2005 r., w pozostałej części utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję. Na uzasadnienie organ odwoławczy wskazał, że nie znalazł podstaw do uchylenia kwestionowanej decyzji, bowiem nie dostrzegł nieprawidłowości dyskredytowanej decyzji zarówno pod względem merytorycznego rozstrzygnięcia, jak również co do poprawności zastosowanych przepisów. Jedynie z uwagi na upływ terminu wyznaczonego w orzeczeniu, konieczne było jego przesunięcie, celem umożliwienia adresatom wykonania obowiązku. Zgodnie z założeniami przepisów zawartych w rozdziale 6 ustawy Prawo budowlane, obiekty budowlane winny być utrzymywane zgodnie z przeznaczeniem, wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywane w należytym stanie technicznym. Za właściwe utrzymanie obiektów budowlanych ustawa uznaje ich użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywanie w należytym stanie technicznym i estetycznym. Użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem oznacza użytkowanie w sposób określony w pozwoleniu na budowę i w zatwierdzonym projekcie budowlanym, który powinien zawierać również podstawowe wymagania zakresu ochrony środowiska, określone w przepisach techniczno-budowlanych oraz przepisach ochrony środowiska. Przez "należyty stan techniczny" należy rozumieć stan pełnej sprawności obiektu budowlanego lub jego części, nie posiadającego jakichkolwiek uszkodzeń, zwłaszcza takich, które mogą powodować niebezpieczeństwo przy użytkowaniu obiektu lub jego części. W celu skorygowania stwierdzonych nieprawidłowości i w zakresie utrzymania obiektów budowlanych, w zależności od ustalonych potrzeb, organ nadzoru budowlanego może nakazać wykonanie stosownych robót budowlanych, mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu, wyposażenie obiektu w urządzenia techniczne, dokonanie okresowej kontroli lub rozbiórkę obiektu. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązków. Obowiązki w tym zakresie spoczywają na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego. Organ stwierdza, iż argumenty podniesione przez stronę w odwołaniu nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie. Zarzut popełnienia błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji jest bezzasadny, ponieważ organ administracyjny wydał oprotestowane rozstrzygnięcie na podstawie dwóch niezależnych opinii kominiarskich, sporządzonych przez różnych mistrzów kominiarskich z odrębnych firm. Nadto podkreślenia wymaga, iż w trakcie postępowania wyjaśniającego nie zachodziła potrzeba przeprowadzania dodatkowych oględzin kominów przez organ nadzoru budowlanego ani rozprawy administracyjnej, gdyż potwierdzony w protokołach stan faktyczny nie budził wątpliwości, co uprawniało organ pierwszej instancji do podjęcia oprotestowanego rozstrzygnięcia. Ponadto Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego działa w granicach swoich kompetencji określonych 83 ustawy Prawo budowlane, a sprawa z zakresu udzielenia zgody na prowadzenie remontu oraz jego koszty nie należą już do jego właściwości, wobec czego nie mają wpływu na wydane rozstrzygnięcie organu administracyjnego. Reasumując organ drugiej instancji stwierdza, iż zaskarżona decyzja nosi wszelkie cechy zgodności z prawem. Jedynie z uwagi na upływ terminu wyznaczonego w skarżonej decyzji uznał za konieczne dokonanie weryfikacji orzeczenia we wskazanym zakresie. Na ostateczną decyzję skargę do sądu administracyjnego złożyli A. i J. L. W skardze wnieśli o uchylenie skarżonej decyzji za zasądzeniem na ich rzecz kosztów postępowania. Zdaniem strony orzeczenie organów nadzoru budowlanego prowadzi w istocie do zmiany sposobu korzystania z rzeczy wspólnej do czego wyłącznie właściwy jest sąd powszechny. Skarżący zarzucają także, iż organy nie dokonały dostatecznych ustaleń w zakresie stosunków własnościowych w spornej nieruchomości, co nie pozwala na precyzyjne określenie, kto ma dokonać wymaganych decyzją robót budowlanych. Zdaniem strony, oba zapadłe w toku postępowania orzeczenia naruszają art. 7, 8, 9, 11 i 107 § 1 i 3 kpa. Nadto decyzja organu drugiej instancji narusza także art. 128 kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem skarżący (jako odwołujący się od decyzji organu pierwszej instancji) nie mieli obowiązku wskazania wszystkich zarzutów, natomiast organ miał obowiązek dokonać całościowej analizy okoliczności sprawy i wydanej przez organ pierwszej instancji decyzji. W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zwartą w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W rozpoznawanej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.). W myśl art. 61 tej ustawy, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2. Zgodnie z unormowaniem zawartym w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7. Artykuł 62 ust. 1 tej ustawy stanowi, że obiekty powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę: 1) okresowej kontroli, co najmniej raz w roku, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego: a) elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu, b) instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska, c) instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych); 2) okresowej kontroli, co najmniej raz na 5 lat, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia; kontrolą tą powinno być objęte również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów. Przepis ust. 3 art. 62 ustawy – Prawo budowlane stanowi, iż właściwy organ – w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska – nakazuje przeprowadzenie kontroli w terminie, o którym mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazywano, że adresatem decyzji przewidzianych w rozdziale 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, a zatem również podjętych na podstawie art. 62 ust. 3 tej ustawy, może być wyłącznie właściciel lub zarządca obiektów budowlanych (por. np. wyrok NSA z dnia 21 października 1999 r. sygn. akt IV SA 1597/97 - LEX nr 47802). W rozpatrywanej sprawie obowiązki nałożone decyzją wydaną na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego polegały na wykonaniu szeregu czynności zmierzających do doprowadzenia przewodów kominowych w budynku przy ul. C. [...] w J. G. do odpowiedniego stanu technicznego. Nie kwestionując konieczności usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości strona skarżąca wywodziła, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w istocie zmierza do ingerencji w użytkowanie w części wspólnych budynku poszczególnych właścicieli lokali znajdujących się w przedmiotowym budynku. W niniejszej sprawie stronie skarżącej i innym właścicielom poszczególnych lokali, a także zarządcy nieruchomości, nakazano wykonać szereg czynności prowadzących do uszczelnienia, wykonania prawidłowej wentylacji i zabezpieczenia przed pożarem przewodów kominowych w budynku. Bezpośrednim celem wykonania nakazanych czynności jest doprowadzenie do właściwego stanu technicznego kominów budynku usytuowanego w J. G. przy u. C. [...], w terminie wskazanym w decyzji organu drugiej instancji. Ostatecznie zaś organowi chodzi o takie korzystanie z przewodów kominowych w budynku, aby nie zagrażało ono życiu i zdrowiu mieszkańców. W końcowej decyzji organ pierwszej instancji zaznaczył, iż po wykonaniu nakazanych czynności należy sporządzić protokół kominiarski potwierdzających doprowadzenie przewodów kominowych do właściwego stanu technicznego, to jest takiego, który uwzględnia wytyczne zawarte w protokołach kominiarskich. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonych decyzji nie wykazała, by decyzje te naruszały prawo i to w stopniu wymagającym usunięcia jej z obrotu prawnego. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze można dodać, iż nie dopatrzył się Sąd w wydawaniu skarżonych decyzji uchybień procesowych w zakresie wskazanym w uzasadnieniu skargi. Zdaniem sądu w postępowaniu organów nadzoru budowlanego trudno dopatrzyć się naruszenia zasad postępowania administracyjnego, zaś uzasadnienia orzeczeń spełniają normy kodeksowe, w tym art. 107 kpa. Dodać jeszcze można, iż jak wskazano wcześniej, naruszenie procedury administracyjnej może doprowadzić do uchylenia skarżonej decyzji jedynie wówczas, gdyby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeśli chodzi o zarzut ingerencji organu w zasady podziału do korzystania z elementów wspólnych budynku stron, to zaskarżone orzeczenie taką wadą (zdaniem sądu) także nie jest obciążone. Organ nadzoru budowlanego, mając na względzie stwierdzone odpowiednimi specjalistycznymi orzeczeniami niebezpieczeństwo dla mieszkańców z korzystania w dotychczasowy sposób z istniejących w budynku przewodów kominowych i chcąc zapobiec temu niebezpieczeństwu, podjął kroki, do których obliguje go ustawa, zakończone ostateczną decyzją nakładającą obowiązki. Nie jest rzeczą organu ani orzekanie w sprawie ponoszenia kosztów wykonania obowiązków, ani dokonywanie podziału do korzystania części wspólnych budynku, do czego istotnie w braku zgody współwłaścicieli uprawniony jest wyłącznie sąd powszechny. W sprawie można jeszcze dodać, iż jak wynika z akt administracyjnych organ prowadził postępowanie w szerokim zakresie, dysponował dwoma orzeczeniami kominiarskimi, przeprowadził dowód z zebrania wspólnoty mieszkaniowej nieruchomości z dnia 2 października 2003 r. z udziałem pełnomocnika skarżących G. S. (córki), T. Z. – przedstawiciela Zakładu Kominiarskiego B. Z., i uwzględnił jej sugestie, zawarte w tym protokole odnośnie do sposobu rozwiązania problemu stanu technicznego przewodów kominowych nieruchomości. Mając na względzie przywołane okoliczności – zgodnie z art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.