II SA/Wr 1253/01

4 II SA/Wr 1253/2001 Wyrok W Imieniu Rzeczpospolitej Polskiej Dnia 10 lutego 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: S.NSA del. do WSA Jolanta Sikorska Sędziowie: S. NSA del. do WSA Andrzej Wawrzyniak S. NSA del. do WSA Bogumiła Skrzypczak (sprawozdawca) Protokolant: apl. prok. Anna Szymanik po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2004 roku sprawy ze skargi E. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu mechanicznego; 1. u c h y l a zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] r. (Nr [...]); 2. z a s ą d z a od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. na rzecz skarżącego kwotę 20 zł (słownie: dwadzieścia złotych) tytułem kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym; 3. nie orzeka o wykonalności decyzji. Uzasadnienie. Decyzją z dnia [...] roku, wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta w J. G., organ I instancji, zarejestrował samochód osobowy marki Seat będący własnością E. Z. i wydał dowód rejestracyjny Nr [...], tablice rejestracyjne Nr [...] i kartę pojazdu Nr [...]. Właściciel pojazdu w tym samym dniu potwierdził odbiór tych dowodów i złożył oświadczenie o zapoznaniu się z treścią decyzji. Pismem z dnia [...] roku E. Z. zwrócił się o uzasadnienie przyczyn odmowy zarejestrowania samochodu jako samochodu ciężarowego i twierdził, że w sprawie rejestracji samochodu zgłosił się do organu po raz pierwszy w dniu [...]roku, jednakże w tym dniu Kierownik Wydziału Komunikacji wydał ustną decyzję, w której odmówił zarejestrowania samochodu ciężarowego, chociaż wnioskodawca przedłożył wszystkie dokumenty potrzebne do wydania decyzji tej treści. W odpowiedzi na to pismo organ I instancji pismem z dnia [...]roku (Nr [...]) poinformował, że żadna decyzja ustna w sprawie rejestracji samochodu ciężarowego nie była wydawana, a jedynie po stawieniu się wnioskodawcy w miesiącu marcu poinformowano go, że przedstawione dokumenty budzą wątpliwość dotyczącą tego, czy poprzednia rejestracja samochodu dokonana przez Urząd Gminy w G. - jako samochodu ciężarowego – była prawidłowa. Dopiero ponowne stawienie się wnioskodawcy w dniu [...] roku i przedłożenie dowodów wskazujących na to, że chodzi o samochód osobowy spowodowało wydanie decyzji z dnia [...] r. o czasowej rejestracji samochodu, jako samochodu osobowego. Po sprawdzeniu w Urzędzie Gminy w G., że przedstawione przez wnioskodawcę dowody odpowiadają prawdzie organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] w sprawie stałej rejestracji pojazdu, jako samochodu osobowego. E. Z. pismem z dnia [...] roku nazwanym odwołaniem wnosił o wzruszenie ustnej decyzji z dnia [...] roku odmawiającej rejestracji samochodu ciężarowego oraz decyzji organu I instancji z dnia [...] roku, którą według niego również odmówiono zarejestrowania samochodu Seat jako samochodu ciężarowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. decyzją z dnia [...] roku (Nr [...]) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...]r. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał motywy przemawiające za tym, że zarejestrowanie samochodu jako osobowego nie narusza prawa. Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że żadne postępowanie dotyczące zarejestrowania przedmiotowego pojazdu jako samochodu ciężarowego nie zostało zainicjowane przez wnioskodawcę. Z pism przedłożonych organowi I instancji wynika, że postępowanie toczyło się w sprawie rejestracji samochodu osobowego. Organ odwoławczy uznał zatem, że pisma wnioskodawcy z dnia [...]roku i z dnia [...] r. stanowią odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] roku dotyczącej stałej rejestracji pojazdu jako samochodu osobowego. Dostrzegając jednak, że odwołanie zostało wniesione z przekroczeniem terminu organ odwoławczy w motywach swojej decyzji wskazał, że decyzja organu I instancji z dnia [...] roku nie zawierała pouczenia o sposobie i terminie jej zaskarżenia. Brak pouczenia – zgodnie z art. 112 kpa – nie może stronie szkodzić. W związku z tym organ odwoławczy postanowił wniesione odwołanie rozpoznać merytorycznie. E. Z. wniósł na tę decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze podniósł takie same zarzuty, jakie zgłaszał we wcześniejszych pismach wnoszonych w tej sprawie. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i również powołał się na swoje poprzednie argumenty. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zmn.) do rozpoznania skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku – właściwy obecnie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność z prawem materialnym zaskarżonych aktów administracyjnych, a także badanie zgodności tych aktów pod względem formalnym, a więc badanie, czy w postępowaniu administracyjnym nie nastąpiło takie naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, które miało wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie organ odwoławczy naruszył przepisy o postępowaniu administracyjnym w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Przede wszystkim organ odwoławczy rozpoznał pismo z dnia [...]roku jako odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] roku, pomimo tego, że ewentualne odwołanie zostało wniesione po upływie terminu do zaskarżenia decyzji I instancji. Pominął organ odwoławczy fakt, że wnioskodawca nie zgłaszał wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a związku z tym istnieje przypuszczenie, że decyzja organu I instancji stała się ostateczna. Nie można bowiem podzielić poglądu wyrażonego w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, że brak pouczenia o sposobie i terminie odwołania się od decyzji I instancji automatycznie otwiera drogę do rozpoznania spóźnionego odwołania. Podstaw do takiego wnioskowania nie można też wyprowadzić z powołanego przez organ przepisu art. 112 kpa. Wprawdzie przepis ten stwierdza, że błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania nie może stronie szkodzić, jednakże nie oznacza to, że brak takiego pouczenia przekreśla zasadę trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej i niweluje terminy zastrzeżone do wniesienia odwołania. Błędne pouczenie może być jedynie przesłanką do uwzględnienia ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (por. postanowienie NSA z dnia 27 października 1998 r. III S.A. 638/97 – LEX 43739, z dnia 1 lipca 1998 r. III S.A. 230/97 – LEX 38205, wyrok NSA z dnia 27 lutego 1998 r. IV S.A. 792/96 i inne). Postępowanie o przywrócenie terminu jest jednak wszczynane na wniosek strony. Brak takiego wniosku nie daje organowi prawa do zastępowania w tym zakresie strony odwołującej się. W związku z tym w niniejszej sprawie nie było podstaw do merytorycznego rozpoznania odwołania. Nade wszystko jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że organ w ogóle nie miał podstaw do przyjęcia, że pismo z dnia [...] roku stanowi odwołanie od decyzji z dnia [...]roku. Z treści tego pisma nie wynika, aby kwestionowano w nim taką decyzję. Autor tego pisma wyraźnie odnosi się do ustnej decyzji z [...]r. oraz do pisma organu z dnia [...]roku. Jeżeli zatem organ odwoławczy stwierdził, że pismo skarżącego wniesione zostało z przekroczeniem terminu do zaskarżenia decyzji wydanych w sprawie rejestracji samochodu, a równocześnie brak było wniosku o przywrócenie terminu, przy czym pismo to nie odnosi się do istniejących w obrocie prawnym decyzji – rzeczą organu było w pierwszej kolejności ustalenie jaki był zamiar osoby wnoszącej to pismo. W szczególności organ winien był zwrócić się do strony o wyjaśnienie w jaki sposób pismo to powinno być potraktowane, z jednoczesnym pouczeniem, że minęły już wszelkie terminy do wniesienia odwołania od jakiejkolwiek decyzji wydanej w tej sprawie. Organ powinien także ustalić, czy pismo skarżącego nie miało charakteru wniosku o uchylenie funkcjonujących nadzwyczajnym trybie decyzji funkcjonujących w obrocie prawnym, względnie też, czy nie stanowiło ono skargi na bezczynność organu w związku z działaniami podjętymi w miesiącu [...]r., kiedy to według wnioskodawcy miał on żądać wydania decyzji o rejestracji samochodu ciężarowego. Bez wyjaśnienia zamiaru strony i charakteru pisma skarżącego dnia [...] roku organ nie miał podstaw do rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności nie miał podstaw do uznania, że pismo to stanowi odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] roku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy wezwie skarżącego do jednoznacznego oświadczenia się jak należy rozumieć treść tego pisma i jaki w rzeczywistości zawiera ono wniosek. Dalszy tok postępowania będzie więc zależny od wypowiedzi skarżącego. W dotychczasowym postępowaniu organ odwoławczy przedwcześnie wydał swoją decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w związku z tym stwierdza, że organ administracyjny naruszył przepisy o postępowaniu administracyjnym w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Zgodnie więc z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zmn.) zaistniały przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji. Uchylając zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zobowiązany – zgodnie z art. 200 cyt. ustawy - zasądzić na rzecz skarżącego koszty postępowania. W tej sprawie poniesione przez skarżącego koszty były ograniczone jedynie do wpisu od skargi. Zgodnie z art. 152 cyt. ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest także zobowiązany orzec w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany przed uprawomocnieniem się wyroku. W tej jednak sprawie nie zachodziła potrzeba orzeczenia w tym przedmiocie, gdyż decyzja, którą organ odwoławczy potraktował jako decyzję I instancji poddawaną kontroli – jest w rzeczywistości decyzją ostateczną. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.