II SA/Wr 126/12
PostanowienieWSA we Wrocławiu2012-03-01
Skład orzekający: Wiesław Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę obowiązek sądu administracyjnego do udzielania wskazówek procesowych stronom oraz wszechstronnego badania sprawy z urzędu?Ratio decidendi
Sąd administracyjny pierwszej instancji może odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jeśli uzna, że nie zachodzi wyjątkowy przypadek. Wynika to z faktu, że sąd ten ma obowiązek udzielać stronom nieposiadającym profesjonalnego pełnomocnika wskazówek procesowych oraz pouczać o skutkach prawnych czynności, a także z urzędu badać zgodność z prawem zaskarżonego aktu, niezależnie od zarzutów strony.Stan faktyczny
Skarżący E. Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wskazał, że jest osobą starszą, utrzymuje się z niskiej emerytury, a jego żona również otrzymuje niską emeryturę. Przedstawił wysokie koszty leczenia, utrzymania domu i samochodu. Sąd uwzględnił wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ale odmówił ustanowienia pełnomocnika z urzędu.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienia pełnomocnika z urzędu).Pełny tekst orzeczenia
Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia .... w przedmiocie wymierzenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
We wniosku złożonym w dniu 25 stycznia 2012 r. na urzędowym formularzu skarżący wystąpił o zwolnienie go z kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata wskazując w uzasadnieniu, iż jest osobą 72-letnią, utrzymuje się z emerytury w wysokości 1.692,18 złotych. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, której emerytura wynosi 1.051,21 złotych. Oświadczył, że oboje cierpią na liczne schorzenia. Z załączonych do wniosku rachunków wynika, że ich wydatki kształtują się następująco: koszty leczenia i rehabilitacji - 600 zł; opłata za energię elektryczną (za 2 m-ce)- 162,35 zł; za gaz – 509, 63 zł; za wodę i ścieki (za 2 m-ce)- 153, 91 zł; za wywóz śmieci (za 6 m-cy)- 204 zł; za telefon- 59, 70 zł, koszt ubezpieczenie samochodu- 666, 66 zł, podatek od nieruchomości (rocznie)- 177 zł. Dodał, że posiada mieszkanie o pow. 132 m2.
Uwzględniając wskazane we wniosku okoliczności uznać należy, iż zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Ustosunkowując się z kolei do wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu podkreślić należy, iż ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 u.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżącego zarzutów czy braku jego zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżący nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadane pod względem jego zgodności z prawem (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 1134/04).
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 245 § 2 i 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło