II SA/Wr 1266/01
WyrokWSA we Wrocławiu2004-05-05
Skład orzekający: Tadeusz Kuczyński, Jolanta Sikorska, Bogumiła Skrzypczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo rozpoznał wniosek o rozszerzenie uprawnień kombatanckich, uwzględniając część dowodów i odrzucając inne, a także czy prawidłowo ocenił służbę w Obronie Narodowej jako niebędącą służbą wojskową?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności w części, w której organ "potwierdził" uprawnienia już przyznane ostateczną decyzją, naruszając zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Ponadto, organ naruszył przepisy o postępowaniu administracyjnym, w szczególności art. 107 § 3 kpa i art. 77 § 1 kpa, poprzez niepełne uzasadnienie odmowy uznania uprawnień kombatanckich z tytułu służby w organizacjach podziemnych i Obronie Narodowej, nie oceniając całości materiału dowodowego i nie wyjaśniając przyczyn odrzucenia części dowodów. W związku z tym, zaskarżona decyzja w części oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji w całości podlegają uchyleniu.Stan faktyczny
Skarżący, S. P., posiadający uprawnienia kombatanckie, złożył wniosek o ich rozszerzenie z tytułu służby w Obronie Narodowej oraz w organizacjach podziemnych (ZWZ i AK). Organ I instancji odmówił rozszerzenia uprawnień. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, organ II instancji uchylił własną decyzję, potwierdził uprawnienia z tytułu służby w AK, ale odmówił rozszerzenia z tytułu udziału w wojnie obronnej i pozostałej działalności podziemnej. Skarżący złożył skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o kombatantach i postępowania administracyjnego, w tym nieustosunkowanie się do wszystkich dowodów. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono nieważność punktu 2) zaskarżonej decyzji. 2. Uchylono zaskarżoną decyzję w punktach 1) i 4) oraz w całości poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. 3. Zasądzono od organu na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem kosztów postępowania. 4. Nie orzeczono o wykonalności zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
4 II SA/Wr 1266/2001 Wyrok W Imieniu Rzeczypospolitej Polskiej Dnia 5 maja 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: S. NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie: S. NSA Jolanta Sikorska S. NSA Bogumiła Skrzypczak (sprawozdawca) Protokolant: Agnieszka Figura po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2004 roku sprawy ze skargi S. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie rozszerzenia uprawnień kombatanckich; 1. stwierdza n i e w a ż n o ś ć punktu 2) zaskarżonej decyzji; 2. u c h y l a zaskarżoną decyzję w punkcie 1) i 4) i w całości poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]roku (Nr [...]); 3. z a s ą d z a od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10 zł (słownie: dziesięć złotych) tytułem kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym; 4. n i e o r z e k a czy zaskarżona decyzja może być wykonana.
Uzasadnienie.
S. P., posiadający uprawnienia kombatanckie z tytułu służby w Wojsku Polskim w okresie od [...] r. do dnia [...] roku, zgłosił wniosek o rozszerzenie tych uprawnień z tytułu pełnienia służby w Obronie Narodowej w okresie od [...] do [...] r. oraz z tytułu służby w organizacjach podziemnych (ZWZ i AK) w okresie od [...] r. do [...] roku.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] roku (Nr [...]) odmówił rozszerzenia uprawnień kombatanckich o wymienione okresy i stwierdził, że S. P. nie spełnia warunków określonych w art. 21 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zmn.).
S. P. zgłosił wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, w którym zarzucił, że w okresie przedwojennym, poprzedzającym wybuch wojny należał do harcerstwa, a w chwili wybuchu wojny, jako junak zgłosił się dobrowolnie do pełnienia służby w Obronie Narodowej. Do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy dołączył legitymację i fotografie mające świadczyć o przynależności do ZHP. Zarzucił też, że różne osoby objęte tymi fotografiami również walczyły w organizacjach wojskowych i podziemnych. Niezależnie od tego zarzucił, że zarówno fakt pełnienia służby w Obronie Narodowej, jak i jego działalność podziemną potwierdzili świadkowie.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]r. (Nr [...]) - wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art.138 § 1 pkt. 1 kpa oraz art.22 ust. l ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tj. Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz.950 z późn. zm.) - uchylił własną decyzję z dnia [...]r. (Nr [...]) i potwierdził uprawnienia kombatanckie przyznane decyzją z dnia [...]r. (Nr [...]) z tytułu służby w Wojsku Polskim w okresie od [...]r. do [...]r., rozszerzył uprawnienia kombatanckie - na podstawie art. 1 ust. 2 pkt. 3 ustawy - z tytułu służby w Armii Krajowej w okresie od [...] r. do [...]r. i odmówił rozszerzenia uprawnień kombatanckich wynikających z art. 1 ust. 2 pkt. 1
ustawy z tytułu udziału w wojnie obronnej we [...]r. oraz w pozostałym okresie walki podziemnej w okresie okupacji.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że biorąc pod uwagę dokumenty załączone do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Kierownik Urzędu rozszerzył uprawnienia kombatanckie o służbę w Armii Krajowej w okresie od [...]r. do [...]r. Okres działalności wnioskodawcy w AK ustalono na podstawie dokumentów potwierdzających służbę w tej organizacji oraz zeznań świadków: T. K. i J. D. Jednocześnie Kierownik Urzędu odmówił rozszerzenia uprawnień kombatanckich z tytułu udziału w wojnie obronnej we [...]r., gdyż wnioskodawca nie pełnił służby w Wojsku Polskim w tym okresie.
Decyzja ta została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W skardze S. P. zarzucił naruszenie art. 1 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zmn.), naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, na skutek nie ustosunkowania się przez organ do wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie. Jednocześnie skarżący wnosił o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu pełnienia służby w oddziałach Obrony Narodowej w okresie od [...]roku oraz z tytułu działalności konspiracyjnej w okresie od [...] r. do [...] roku.
Skarżący twierdził, że oddziały Obrony Narodowej wchodziły w skład Wojska Polskiego w [...] roku, gdyż z chwilą wybuchu wojny żołnierzom tym powierzano zadania z zakresu ochrony ważnych obiektów i szlaków komunikacyjnych. W związku z tym zdaniem skarżącego, błędny jest pogląd wyrażony w decyzji, że nie pełnił on służby w Wojsku Polskim w tym okresie.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i powołał się na swoją wcześniejszą argumentację.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zmn.) do rozpoznania skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przed dniem 1 stycznia 2004 roku - właściwy obecnie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność z prawem materialnym zaskarżonych aktów administracyjnych, a także badanie zgodności tych aktów pod względem formalnym, a więc badanie, czy w postępowaniu administracyjnym nie nastąpiło takie naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, które miało wpływ na wynik sprawy, względnie kwalifikowane naruszenie prawa decydującego o nieważności decyzji.
1. W niniejszej sprawie część decyzji organu ponownie rozpoznającego sprawę dotknięta jest wadą nieważności.
Z treści punktu 1) decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wynika, że organ "potwierdził" kombatanckie uprawnienia skarżącego przyznane decyzją z dnia [...]r. (Nr [...]) z tytułu służby w Wojsku Polskim w okresie od [...]r. do [...]r. Kodeks postępowania administracyjnego nie zna instytucji "potwierdzenia" uprawnień przyznanych inną decyzją. Już więc ta okoliczność wskazuje na wady tej decyzji.
Niezależnie jednak od tego decyzja z dnia [...] r. (Nr [...]) funkcjonuje nadal w obrocie prawnym i jest decyzją ostateczną, przyznająca skarżącemu określone uprawnienia. Organ rozpoznający niniejszą sprawę nie mógł zatem wypowiadać się, co do uprawnień przyznanych skarżącemu decyzją z dnia [...]r. Wydając decyzję w tym przedmiocie organ naruszył zasadę trwałości decyzji ostatecznych i orzekł w sprawie rozstrzygniętej już inną decyzją.
Dlatego zaskarżona decyzja w punkcie pierwszym jest nieważna, jako dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt. 3 Kpa.
Stąd też Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.2) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) orzekł, jak w punkcie 1. sentencji wyroku.
2. Zaskarżona decyzja w punktach 1 i 4 również narusza przepisy o postępowaniu administracyjnym w stopniu wpływającym na wynik sprawy.
Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że organ rozpoznający sprawę ponownie rozszerzył uprawnienia skarżącego w tytułu służby w Armii Krajowej w okresie od [...]r. do [...]r. i odmówił rozszerzenia uprawnień kombatanckich wynikających z art. 1 ust. 2 pkt. 1 ustawy z tytułu udziału w wojnie obronnej we [...]r. oraz w pozostałym okresie walki podziemnej w okresie okupacji. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że uznanie działalności skarżącego w organizacjach podziemnych nastąpiło w oparciu o dowody znajdujące się w aktach i zeznania świadków: T. K. i J. D.
Z decyzji tej jednak nie można wywnioskować, z jakich powodów organ odmówił uznania kombatanckich uprawnień skarżącego za wcześniejszy okres uczestnictwa w walce w ramach organizacji podziemnych. Zarówno bowiem św. K., jak też świadkowie B. W. i A. P. w swoich zeznaniach wskazywali na fakt udziału skarżącego w organizacjach podziemnych w okresie wcześniejszym. Organ administracyjny jest więc niekonsekwentny. Skoro fakt walki podziemnej skarżącego wyprowadza - między innymi - z zeznań św. K., zeznania te winien ocenić w całości. Biorąc przy tym pod uwagę okoliczność, że również inni świadkowie okoliczności te potwierdzali, organ miał obowiązek szczegółowo uzasadnić swoje stanowisko i jednoznacznie wykazać, z jakiego powodu akceptuje jedynie część zeznań świadka T. K., a także z jakich powodów odmawia wiary zeznaniom innych świadków.
Podkreślić bowiem należy, że stosownie do art. 107 § 3 kpa uzasadnienie decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiary. Jednocześnie zgodnie z art. 77 § 1 i 80 Kpa organ ocenia sprawę na podstawie całości materiału sprawy. Nie może więc część dowodów pominąć milczeniem i z całego materiału wybrać tylko te dowody, które potwierdzają jedną koncepcję, jeżeli równocześnie nie dokonuje oceny pozostałych dowodów.
Niezależnie od powyższego z decyzji nie wynika, z jakich powodów organ odmówił uznania uprawnień kombatanckich za okres pełnienia przez skarżącego służby w Obronie Narodowej. Organ stwierdził jedynie, że w okresie wskazanym przez stronę, tj. od [...] roku do [...]r., skarżący nie służył w Wojsku Polskim.
Wniosek skarżącego o rozszerzenie uprawnień oparty był między innymi na twierdzeniu, że uczestniczył w wojnie obronnej w roku [...], jako junak Obrony Narodowej. Rzeczą organu było wskazanie, z jakich powodów służbę w Obronie Narodowej nie uznaje za służbę wojskową, w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt. 1 lub pkt. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 19991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zmn.). Obowiązku tego organ jednak nie wykonał.
W rezultacie zaskarżona decyzja w tej części również jest niezgodna z art. 107 § 3 kpa.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w związku z tym stwierdza, że organ administracyjny naruszył przepisy o postępowaniu administracyjnym w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Zgodnie więc z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zmn.) zaistniały przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji w części, zaś decyzji I instancji w całości.
Uchylając zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zobowiązany - zgodnie z art. 200 cyt. ustawy zasądzić na rzecz skarżącego koszty postępowania. W tej sprawie poniesione przez skarżącego koszty były ograniczone jedynie do wpisu od skargi.
Zgodnie z art. 152 cyt. ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest także zobowiązany orzec, w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany przed uprawomocnieniem się wyroku. W tej jednak sprawie nie zachodziła potrzeba orzeczenia w tym przedmiocie, gdyż zaskarżona decyzja w części zaskarżonej, a decyzja I instancji w całości - nie tworzyły po stronie skarżącego żadnych uprawnień.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło