II SA/Wr 1282/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie sędzia WSA Teresa Cisyk-spr. asesor sądowy Elżbieta Naumowicz Protokolant ref. staż. Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi F. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę oddala skargę. Starosta Powiatu [...], decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 105§2 kpa, umorzył postępowanie w sprawie uchylenia decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia 27 sierpnia 1998r., udzielającej pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazu i przebudowę wentylacji grawitacyjnej w budynku mieszkalnym w B. przy ul. [...] .W uzasadnieniu stwierdził, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na wniosek F. K. Jednakże wnioskodawczyni, pismem z dnia 1 lutego 2001r. oświadczyła, że cofa swoje żądanie o uchylenie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B.. Skoro strona, przestała być zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy (bezprzedmiotowość subiektywna), czemu dała wyraz wycofując swoje żądanie, zatem umorzono wszczęte postępowanie administracyjne. Od powyższej decyzji, F. K. wniosła odwołanie z dnia 22 lutego 2001r., cytując zaskarżoną decyzję, bez podawania motywów. Wojewoda [...], decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że F. K., pismem z dnia 9 grudnia 2000r. (uzupełnionym pismem z dnia 27 sierpnia 2000r.) wystąpiła z prośbą o "uchylenie decyzji z dnia 27.08.1998r. w sprawie wydania pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazu i przebudowę wentylacji grawitacyjnej w budynku mieszkalnym w B. przy ul. [...] ze względu na utratę mocy prawnej". Organ I instancji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania, po czym otrzymał od wnioskodawczyni pismo informujące, że wycofuje swoje żądanie w sprawie uchylenia decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia 27.08.1998r. Wojewoda uznał działanie organu I instancji jako słuszne. Niemniej, z uwagi na złożone odwołanie przez F. K., oraz składane skargi w sprawie, kierowane bezpośrednio do Wojewody, z których jednoznacznie wynika, że wnioskodawczyni zmieniła zdanie i domaga się rozpoznania jej wniosku o uchylenie w/w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego, uznano za konieczne rozpoznanie sprawy. Dlatego, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, organ odwoławczy uznał się za zobowiązany do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania do rozpoznania sprawy w jej całokształcie przez organ I instancji. W skardze na powyższą decyzję, oraz w kolejnych wystąpieniach kierowanych do sądu administracyjnego, F. K. w sposób obszerny, wyraziła swoje niezadowolenie z prowadzonego postępowania administracyjnego, w sprawie dochodzenia poprawności realizacji pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazu i przebudowę wentylacji grawitacyjnej w budynku mieszkalnym w B. przy ul. [...], udzielonego przez Kierownika Urzędu Rejonowego w B. Opisała swoje interwencje w tej sprawie, przywołując prowadzoną z różnymi organami korespondencję, przedkładając kserokopie dokumentów. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, przywołując motywy uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy odnotować, że skoro skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., to w oparciu o art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny. Na zasadzie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzygają spory kompetencyjne i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa wyżej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym, podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, w tym z przepisami postępowania administracyjnego. Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowego jest zaskarżona decyzja, podjęta w trybie art. 138 § 2 kpa, którą Wojewoda [...] uchylił decyzję umarzającą postępowanie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji (art.138 § 2), różni się od typowej decyzji kasacyjnej tym, że może być zastosowana wtedy, gdy organ odwoławczy stwierdzi istnienie podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy. W związku z powyższym, przesłanką wydania decyzji w trybie art. 138 § 2 kpa, jest zakres czynności postępowania wyjaśniającego, a mianowicie: " w całości lub w znacznej części". Mając na uwadze, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne (art. 15 kpa), czyli polegające na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy, to w sytuacji, gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, organ II instancji musiałby je przeprowadzić, a to nie mieści się w jego kompetencjach. Organ odwoławczy może, przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe (art. 136). Oceniając zaskarżoną decyzję, należało zważyć czy nie była ona podjęta w innej, niż wyżej wskazana sytuacji. Organ pierwszej instancji w wyniku złożonego przez skarżącą wniosku, o uchylenie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia 27 sierpnia 1998r., a następnie wycofaniu tegoż wniosku, bez prowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie, podjął decyzję o umorzeniu postępowaniu. Jednakże po tym rozstrzygnięciu, skarżąca poprzez wniesienie odwołania, wyraziła wolę rozpatrzenia jej wniosku w sprawie uchylenia decyzji z 27 sierpnia 1998r. Skoro postępowanie z wniosku skarżącej dotyczyło decyzji ostatecznej, bez wskazania oczekiwanego trybu, to mając na uwadze zasadę trwałości ostatecznych decyzji z art. 16 § 1 kpa, organ odwoławczy wskazał, że należy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, gdyż takiego w ogóle nie było przed wniesieniem odwołania, z uwagi na wycofanie wniosku przez F. K.. Oprócz postępowania wyjaśniającego w całości, Wojewoda [...] wskazał, iż koniecznym jest podjęcia przez organ I instancji czynności procesowych, zmierzających do uzupełnienia wniosku skarżącej, poprzez określenie, jakiego oczekuje postępowania nadzwyczajnego, w celu uchylenia przywołanej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B.. Organ odwoławczy nie może, bowiem przesądzać o treści rozstrzygnięcia sprawy przez nakazanie organowi I instancji załatwienia jej w sposób pozytywny lub negatywny dla strony tegoż postępowania. W przypadku decyzji kasacyjnej z art. 138 § 2 kpa, o treści rozstrzygnięcia może decydować wyłącznie organ I instancji, gdyż po przekazaniu do ponownego rozpoznania obowiązany jest ją ponownie rozpoznać i rozpatrzyć. Przywołane okoliczności przez organ odwoławczy, dały mu podstawę do wydania decyzji kasacyjnej z art. 138 § 2 kpa. Ten rodzaj decyzji organu odwoławczego jest dopuszczony wyjątkowo, stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. Odnosząc powyższe do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że organ odwoławczy wskazał, w jakim zakresie powinno być przeprowadzone postępowanie wyjaśniające i jakich nadto czynności procesowych winien dokonać organ pierwszej instancji rozpoznając wniosek F. K. o uchylenie decyzji, z dnia 27 sierpnia 1998r. W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zatem skarga nie mogła być uwzględniona. Z tych też względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji wyroku.