II SA/Wr 1289/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie: NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska Protokolant: Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zmiany wysokości renty socjalnej oddala skargę. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Dyrektor Ośrodka Pomocy w K., podając jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 163 kpa oraz art. 27a ust. 4a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (t.jedn. Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.) i powołując się na upoważnienie Rady Miejskiej w K. wynikające z uchwały Nr [...]z dnia [...]r., ustalił zmianę wysokości renty socjalnej przyznanej skarżącej H. G. decyzją z dnia [...]r. Nr [...]z kwoty [...] zł na kwotę [...]zł miesięcznie począwszy od [...]r. na stałe. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż zgodnie z obowiązującym od 1 stycznia 2002 r. przepisem art. 27a ust. 4a ustawy o pomocy społecznej w przypadku zbiegu uprawnień do renty rodzinnej i renty socjalnej kwota renty socjalnej ulega takiemu obniżeniu, aby łączna kwota świadczenia do wypłaty nie przekraczała 200 % renty socjalnej. Kwota obniżonej renty nie może być niższa niż 50 zł miesięcznie. jeżeli kwota renty rodzinnej przekracza 200 % renty socjalnej, renta socjalna nie przysługuje. Podnosząc, że renta socjalna jest wypłacana w kwocie [...] zł oraz że renta rodzinna netto wynosi [...]zł netto organ podał, iż różnica pomiędzy podwójną wysokością renty socjalnej a wysokością renty rodzinnej wynosi [...]zł. W odwołaniu wniesionym od tej decyzji podniesiono, że H. G. jest osobą upośledzoną umysłowo i obniżenie wysokości renty socjalnej jest dla niej bardzo krzywdzące. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 27a ust. 4a, art. 43 ust. 2a i art. 55 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołując się na art. 43 ust. 2a ustawy o pomocy społecznej wywiódł, że w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka uzasadniająca zmianę decyzji, bowiem art. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej, ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wprowadzono zmiany w art. 27a i po ust. 4 dodano ust. 4a, zgodnie z którym w przypadku zbiegu uprawnień do renty rodzinnej i renty socjalnej kwota renty socjalnej ulega takiemu obniżeniu, aby łączna kwota świadczeń do wypłaty nie przekraczała 200% renty socjalnej. Kwota obniżonej renty socjalnej nie może być niższa niż 50 zł miesięcznie. Jeżeli kwota renty rodzinnej przekracza 200% renty socjalnej, renta socjalna nie przysługuje. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że z akt sprawy wynika, iż H.G. pobiera rentę rodzinną w wysokości [...]zł netto oraz rentę socjalną w wysokości [...] zł. Wskazując, iż 200 % renty socjalnej to [...] zł, organ II instancji stwierdził, że po odjęciu od tej sumy kwoty renty rodzinnej wysokość renty socjalnej zgodnie z cytowanym wyżej przepisem wynosi [...]zł. Na powyższą decyzję H. G. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżąca, reprezentowana przez będącą jej opiekunem prawnym J. W.-T., uznała podjętą decyzję za krzywdzącą. Jej zdaniem zmiany do ustawy o pomocy społecznej nie mogły mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż renta socjalna została przyznana skarżącej na stałe ostateczną decyzją Dyrektora Ośrodka Pomocy w K. z dnia [...]r. na podstawie orzeczenia Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia w K. z dnia [...]r. w miejsce pobieranego uprzednio od [...] r. zasiłku stałego, a wysokość przyznanego świadczenia była waloryzowana raz w roku. W skardze podkreślono, iż renta rodzinna została przyznana skarżącej z dniem [...]r. również na stałe – po tragicznej śmierci jej ojca, który utonął w czasie powodzi w [...] r. i wskazano, że matka skarżącej jest inwalidką I grupy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Tak więc obecnie właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona. Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (t.jedn. Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w czasie wydawania zaskarżonej decyzji. W myśl art. 27a ust. 4a tej ustawy w przypadku zbiegu uprawnień do renty rodzinnej i renty socjalnej kwota renty socjalnej ulega takiemu obniżeniu, aby łączna kwota świadczeń do wypłaty nie przekraczała 200% renty socjalnej. Kwota obniżonej renty socjalnej nie może być niższa niż 50 zł miesięcznie. Jeżeli kwota renty rodzinnej przekracza 200% renty socjalnej, renta socjalna nie przysługuje. Zgodnie z art. 43 ust. 2a ustawy o pomocy społecznej właściwy organ zmienia lub uchyla decyzję administracyjną na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa lub jeżeli nastąpiły zmiany w sytuacji dochodowej lub osobistej osób otrzymujących świadczenia, a także może zmienić lub uchylić decyzję administracyjną na niekorzyść strony, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w ust. 4 i 5 oraz w art. 6 i art. 34 ust. 4a. Zmiana decyzji na korzyść strony nie wymaga jej zgody. Powyższe przepisy w sposób jednoznaczny regulują sytuację zachodzącą w niniejszej sprawie, a ich kategoryczne brzmienie ("kwota renty socjalnej ulega takiemu obniżeniu..."; "właściwy organ zmienia lub uchyla decyzję administracyjną na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa..." – podkr.WSA) nie pozwala zarówno organom administracyjnym, jak i sądowi administracyjnemu, na jakąkolwiek dowolność, uznaniowość oraz na jakiekolwiek odstępstwa od tych unormowań, choćby nawet odstępstwa takie z punktu widzenia zasad słuszności i sprawiedliwości społecznej były jak najbardziej uzasadnione i celowe. W rozpatrywanej sprawie do wydania kwestionowanych przez skarżącą decyzji doszło wskutek zmiany przepisów prawa, spowodowanej wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej, ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 154, poz. 1792). Stosownie do jej art. 1 pkt 6 lit. b) i c), nowelizujących przepisy ustawy o pomocy społecznej, organ pomocy społecznej został zobligowany do nowego wyliczenia wysokości przysługującej skarżącej renty socjalnej. Unormowanie zawarte w art. 43 ust. 2a ustawy o pomocy społecznej nie tylko pozwala, ale jednocześnie nakazuje właściwemu organowi dokonać zmiany lub uchylenia decyzji administracyjnej na niekorzyść strony – i to bez jej zgody – w przypadku zmiany przepisów prawa. Tak więc podnoszona w skardze argumentacja odwołująca się do niemożności zmiany wysokości renty socjalnej przyznanej skarżącej, w świetle tego unormowania nie może zostać uwzględniona. Skoro zatem dokonane przez organy administracyjne wyliczenia wysokości 200% renty socjalnej i różnicy pomiędzy tą kwotą a kwotą renty rodzinnej są prawidłowe, to brak jest uzasadnionych prawnie podstaw do skutecznego zakwestionowania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz do uznania, że decyzje te naruszyły prawo i to w stopniu wymagającym usunięcia ich z obrotu prawnego. Podkreślić ponownie należy, iż sąd administracyjny jest właściwy jedynie do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i nie ma prawa oceniania jej pod innymi względami. Dlatego też stwierdzając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującym prawem, bądź też nie narusza prawa w stopniu wymagającym usunięcia jej z obrotu prawnego, nie ma możliwości poddawania jej ocenie pod kątem słuszności, czy sprawiedliwości społecznej i z tych względów nie może jej kwestionować. Nie może też stosować rozwiązań nie przewidzianych przez obowiązujące przepisy prawa. Mając na względzie powyższe – zgodnie z art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.