II SA/Wr 1295/02

WyrokWSA we Wrocławiu2005-03-11

Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres pracy w zakładzie karnym, za który pracownik otrzymywał wynagrodzenie niższe od minimalnego, może być zaliczony do okresu pracy wymaganego do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych, zgodnie z przepisami ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu?
Ratio decidendi
Okres pracy w zakładzie karnym, za który pracownik otrzymywał wynagrodzenie niższe od obowiązującego minimalnego wynagrodzenia, nie może być zaliczony do okresu pracy wymaganego do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Wynika to z jednoznacznego brzmienia przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, które wymagały, aby podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwotę co najmniej najniższego wynagrodzenia.
Stan faktyczny
Skarżący B. K. został uznany za osobę bezrobotną, ale odmówiono mu prawa do zasiłku. Organ I instancji wskazał, że skarżący pracował w zakładzie karnym za wynagrodzenie niższe od minimalnego, co uniemożliwia zaliczenie tego okresu do stażu wymaganego do zasiłku. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, podając, że skarżący nie spełniał wymogów dotyczących wysokości wynagrodzenia w okresie pracy w zakładzie karnym. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące sposobu naliczania okresu pracy, swojej trudnej sytuacji życiowej i zdrowotnej oraz zapewnienia ze strony zakładu karnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. K. na decyzję Wojewody D. z dnia 10 maja 2002 r. Nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę. Decyzją z dnia 23 kwietnia 2002 r. Nr [...] Starosta Powiatu w Z. Ś. na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 23 ust. 1 i 2 lit. e), art. 23 ust. 4 i art. 6 pkt 6 lit. a) i b) ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.) oraz art. 104 kpa uznał skarżącego B. K. z dniem 11 marca 2002 r. za osobę bezrobotną i odmówił przyznania mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 11 marca 2002 r. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że w dniu 11 marca 2002 r. skarżący zgłosił się do Powiatowego Urzędu Pracy w Z. Ś. i na podstawie przedstawionych dokumentów został zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Organ wskazał, iż w okresie od 24 marca 1999 r. do 4 marca 2002 r. skarżący przebywał w Zakładzie Karnym w W. i z akt sprawy wynika, że podczas pobytu w zakładzie karnym pracował w okresie od 7 grudnia 1999 r. do 7 czerwca 2000 r. Przed pobytem w Zakładzie Karnym skarżący był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku w okresie od 29 stycznia 1998 r. do 24 września 1998 r. W dniu 25 września 1998 r. został wykreślony z ewidencji bezrobotnych z powodu braku gotowości do podjęcia pracy. Następnie w okresie od 1 października 1998 r. do 31 marca 1999 r. był zatrudniony w ZRB A, w pełnym wymiarze czasu pracy, w charakterze pomocnika murarza. Przytoczywszy treść art. 23 ust. 1 i 2 lit. e) oraz art. 23 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu Starosta stwierdził, że skarżący "nie spełnia art. 23 ust. 1 i 2 lit. "e" oraz art. 23 ust. 4 dlatego należało orzec jak w sentencji". W odwołaniu wniesionym od tej decyzji B. K. wywodził, iż zgodnie z wykładnią NSA oraz Krajowego Urzędu Pracy na podstawie art. 23 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu powinny być zaliczone wszystkie okresy wykonywanej pracy bez względu na wysokość uzyskiwanego wynagrodzenia. Zakwestionował też, że został wykreślony z ewidencji bezrobotnych z powodu braku gotowości do podjęcia pracy. Powołał się ponadto na swoją trudną sytuację życiową podając, iż jest cukrzykiem insulinozależnym, wymagającym odpowiedniej diety i lekarstw. Decyzją z dnia 10 maja 2002 r. Nr [...] Wojewoda D., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, powołując się na art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 23 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że na podstawie akt ustalono, iż B. K. zgłosił się do Powiatowego Urzędu Pracy w Z. Ś. 29 stycznia 1998 r. po okresie pozostawania w stosunku pracy od 13 marca 1989 r. do 31 lipca 1989 r. i decyzją z dnia 3 lutego 1998 r. został uznany za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku od dnia 30 stycznia 1998 r. Z dniem 25 września 1998 r. został pozbawiony statusu osoby bezrobotnej, ponieważ nie zgłosił się w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w ciągu 5 dni o uzasadnionej przyczynie nieobecności. W dniu 11 marca 2002 r. ponownie zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. Ś. po opuszczeniu zakładu karnego, w którym przebywał od 24 marca 1999 r. do 4 marca 2002 r. i oświadczył, że wykonywał pracę m.in. od 7 grudnia 1999 r. do 7 czerwca 2000 r. Przedstawił orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, świadectwo ukończenia szkoły podstawowej, zaświadczenie o wykonywaniu pracy podczas odbywania kary pozbawienia wolności, świadectwa pracy, zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z Zakładu Karnego w K. za okres od 7 grudnia 1999 r. do 7 czerwca 2000 r. oraz świadectwo zwolnienia z dnia 4 marca 2002 r. Organ II instancji wskazał następnie, iż pismem z dnia 17 kwietnia 2002 r. Dyrektor Zakładu Karnego w W. poinformował, że skarżący nie był zarobkowo zatrudniony w tym zakładzie, a w zaświadczeniu Zakładu Karnego w K. podano, iż w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności B. K. osiągał zarobki brutto: w grudniu 1999 r. - 554,80 zł, w styczniu 2000 r. - 518,16 zł, w lutym 2000 r. - 487,68 zł, w marcu 2000 r. - 632,46 zł, w kwietniu 2000 r. - 600,48 zł, w maju 2000 r. - 541,28 zł oraz w czerwcu 2000 r. - 159,20 zł. Powołując się na treść art. 23 ust. 1 i 2 lit. e) oraz art. 23 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu Wojewoda stwierdził, iż skarżący był co prawda łącznie zatrudniony w okresie 18 miesięcy przed ostatnim pozbawieniem wolności przez okres 365 dni, ale nie posiada wymaganego wymienionymi przepisami okresu uprawniającego do nabycia prawa do zasiłku, ponieważ do tego okresu nie można skarżącemu zaliczyć okresu pracy w Zakładzie Karnym w K., bo wynagrodzenie, jakie osiągał, było niższe od obowiązującego wówczas najniższego wynagrodzenia, to jest od grudnia 1999 r. do lutego 2000 r. od kwoty 670 zł, a od marca 2000 r. do czerwca 2000 r. od kwoty 700 zł. Organ odwoławczy podał następnie, iż wyjaśnienia Krajowego Urzędu Pracy, na które powoływał się skarżący, dotyczyły brzmienia art. 23 ust. 4 sprzed nowelizacji, natomiast trudna sytuacja skarżącego (stan jego zdrowia i brak środków finansowych) nie daje podstaw do zmiany decyzji i przyznania prawa do zasiłku. Na powyższą decyzję B. K. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący ponowił argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji i oświadczył, że Zakład Karny w K. jako pracodawca zapewniał go, iż przepracowany czas będzie mu gwarantował nabycie prawa do zasiłku dla bezrobotnych po opuszczeniu zakładu karnego. Stwierdził, że czuje się z tego powodu oszukany przez Zakład Karny. Podniósł, iż będąc osobą samotną i poważnie chorą pozostał bez środków do życia. Zarzucił, że okres wykonywanej przez niego pracy miał miejsce przed nowelizacją art. 23 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, o której to nowelizacji nie było mu nic wiadomo. Wniósł o sprawiedliwy werdykt w tej sprawie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Tak więc obecnie właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych (decyzji, postanowień). Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Akt administracyjny jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie aktu administracyjnego, względnie stwierdzenie jego nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w czasie wydawania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 23 ust. 1 i 2 lit. e) tej ustawy prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 27, jeżeli nie ma dla niego propozycji odpowiedniego zatrudnienia, skierowania do prac interwencyjnych, robót publicznych lub na utworzone dodatkowe miejsce pracy oraz w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni wykonywał pracę w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności, jeżeli podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej najniższego wynagrodzenia (podkr.WSA). W myśl art. 23 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnym zwolnionym z zakładów karnych i aresztów śledczych, zarejestrowanym w okresie 30 dni od dnia zwolnienia, jeżeli suma okresów, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i w ust. 2, przypadających w okresie 18 miesięcy przed ostatnim pozbawieniem wolności, oraz wykonywania pracy w okresie pozbawienia wolności wynosiła co najmniej 365 dni, jeżeli podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota w wysokości co najmniej najniższego wynagrodzenia (podkr.WSA). W przypadku pozbawienia wolności w okresie pobierania zasiłku, po zwolnieniu z zakładu karnego lub aresztu śledczego przysługuje prawo do zasiłku na okres skrócony o okres pobierania zasiłku przed pozbawieniem wolności i w trakcie przerw w odbywaniu kary. Skoro zatem w czasie pracy wykonywanej w Zakładzie Karnym w K. skarżący otrzymywał wynagrodzenie niższe od obowiązującego wówczas najniższego wynagrodzenia, to jest od grudnia 1999 r. do lutego 2000 r. od kwoty 670 zł (Dz.U. z 1999 r. Nr 91, poz. 1037), zaś od marca 2000 r. do czerwca 2000 r. od kwoty 700 zł (Dz.U. z 2000 r. Nr 13, poz. 174), a więc podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota w wysokości niższej od najniższego wynagrodzenia, to konsekwencją powyższego jest niemożność zaliczenia tego okresu wykonywanej pracy do okresu uprawniającego do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych, co wynika z jednoznacznego w tym zakresie brzmienia przytoczonych wyżej, a obowiązujących w czasie wydawania zaskarżonej decyzji przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Odnosząc się do podnoszonej w skardze argumentacji stwierdzić trzeba, iż takie okoliczności, jak stan zdrowia skarżącego, jego trudna sytuacja materialna i życiowa, zapewnienia pracodawcy, że przepracowany czas będzie mu gwarantował nabycie prawa do zasiłku dla bezrobotnych po opuszczeniu zakładu karnego, interpretacja przepisów dokonywana przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz Krajowy Urząd Pracy w odniesieniu do wcześniej obowiązującego ich brzmienia, czy też brak wiedzy o dokonanej nowelizacji przepisów, nie dają podstaw do skutecznego zakwestionowania zgodności z prawem ocenianych decyzji i nie pozwalają na przyznanie skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Brak jest bowiem podstaw prawnych do uwzględnienia takich okoliczności. Zaznaczyć przy tym trzeba, iż dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy istotne znaczenie ma stan prawny obowiązujący w czasie wydawania zaskarżonej decyzji, a nie w czasie wykonywania pracy przez skarżącego. Podkreślić ponownie należy, iż Sąd Administracyjny jest właściwy jedynie do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i nie ma prawa oceniania jej pod innymi względami. Dlatego też stwierdzając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującym prawem, nie ma możliwości poddawania jej ocenie pod kątem słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszyły prawo i to w zakresie wymagającym usunięcia ich z obrotu prawnego. Mając na względzie powyższe - zgodnie z art. 151 w związku z art. 119 pkt 2 i art. 120 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło