II SA/Wr 130/01

Sygn. akt 3 II SA/Wr 130/2001 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 lutego 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk Protokolant: Katarzyna Dziok po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi E. C. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. Oddział w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję organu I instancji z dnia [...] nr [...]; II. odstępuje od orzeczenia o wykonaniu zaskarżonej decyzji. III. D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, którą nie stwierdzono u skarżącej choroby zawodowej w postaci choroby zawodowej narządu głosu. W uzasadnieniu wskazano, iż skarżąca w okresie od 1959 do 1972 r. pracowała w Szkole Podstawowej w B. jako nauczyciel, w okresie od 1972 do 1975 r. jako wychowawca w świetlicy dziecięcej, a w latach 1975 do 1995 ponownie w Szkole Podstawowej jako nauczyciel biologii, środowiska, plastyki i wychowawca w świetlicy. Od 1 listopada 1995r. przeszła na emeryturę, jednocześnie pracując na ½ etatu. W całym okresie zatrudnienia skarżąca narażona była na nadmierny wysiłek głosowy. W dniu 16 lutego 2000 r. skarżąca odbyła badania specjalistyczne laryngologiczne oraz konsultację foniatryczną w W. Ośrodku Medycyny Pracy. Nie stwierdzono u niej choroby zawodowej. Rozpoznano natomiast przewlekłe przerostowe zapalenie krtani i gardła. Z powyższym orzeczeniem skarżąca nie zgodziła się i złożyła wniosek o ponowne przebadanie w Instytucie Medycyny Pracy w S. Orzeczeniem z dnia 3 października 2000 r. Instytut orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu. Jako rozpoznanie wskazał przewlekły, prosty nieżyt błony śluzowej gardła i krtani, podając jednocześnie, iż stwierdzone zmiany chorobowe w obrębie narządu głosu nie są charakterystyczne dla organicznej patologii związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym. W odwołaniu od tej decyzji skarżąca zarzuciła, że jednostka chorobowa stwierdzona podczas badania wykonanego w W. ujęta jest w wykazie chorób zawodowych. Stwierdzono także podczas tych badań niedowłady strun głosowych, zgrubienie strun, ich przekrwienie oraz niedomykanie się w czasie fonacji. Zdaniem skarżącej daje to podstawę do stwierdzenia choroby zawodowej. Organ odwoławczy powołując treść obu powołanych wyżej rozpoznań, wydanych przez placówki służby zdrowia upoważnione do orzekania w sprawach chorób zawodowych, stwierdził, iż podane przez nie rozpoznania, a mianowicie zmiany zapalne w obrębie gardła i krtani nie są charakterystyczne dla patologii zawodowej i nie widnieją w obowiązującym wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia Sygn. akt 3 II SA/Wr 130/2001 3 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do zmiany kwestionowanej w odwołaniu decyzji organu I instancji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca domagała się ponownego rozpatrzenia jej wniosku. Przywołała załączoną do akt dokumentację lekarską i wydane w sprawie orzeczenia. W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej wyżej ustawy kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem badając decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Według § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) " Za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy". Z powyższego uregulowania wynika zatem, że stwierdzenie choroby zawodowej jest uzależnione od łącznego wystąpienia dwóch przesłanek: po pierwsze musi to być rodzaj choroby, który mieści się w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do powołanego wyżej rozporządzenia, po drugie choroba zawodowa została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, przy czym przy ocenie działania czynnika szkodliwego należy uwzględnić okoliczności wymienione w § 1 ust. 2 tego rozporządzenia. Rozpatrując skargę trzeba przede wszystkim zauważyć, że stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Zaskarżona decyzja wskazanym wymaganiom nie odpowiada, gdyż uzasadnienie charakteryzuje lakoniczność jej pisemnych motywów. Sygn. akt 3 II SA/Wr 130/2001 4 Warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organy inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest uprzednie jej lekarskie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze, co w sposób oczywisty wynika z powołanego wyżej rozporządzenia. Z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 i 77 § 1 kpa wynika z kolei obowiązek organu podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W niniejszej sprawie W. Ośrodek Medycyny Pracy w orzeczeniu z dnia 10 marca 2000 r. stwierdził, iż skarżąca cierpi na przewlekłe przerostowe zapalenie krtani i gardła. Nie uznał jednak tej jednostki chorobowej za chorobę zawodową podając w uzasadnieniu, iż "zmiany w narządzie głosu typu zapalenia nie mają związku przyczynowego z wykonywanym zawodem nauczycielki, co potwierdza konsultacja foniatryczna". W aktach sprawy brak jednak jakiegokolwiek śladu takiej konsultacji. Opiniujący również w sprawie Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w orzeczeniu z dnia 3 października 2000 r. stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu, wskazując w uzasadnieniu, że "stwierdzone zmiany chorobowe w obrębie narządu głosu nie są charakterystyczne dla organicznej patologii związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym". Z treści tego orzeczenia wynika, iż stwierdzono u skarżącej przewlekły, prosty nieżyt błony śluzowej gardła i krtani. Zgodnie z pkt 7 wykazu chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. chorobą zawodową są przewlekłe choroby narządu głosu związane z nadmiernym wysiłkiem głosowym (guzki śpiewacza, niedowłady strun głosowych, zmiany przerostowe). Stwierdzone więc przez W. Ośrodek Medycyny Pracy w orzeczeniu z dnia 10 marca 2000 r. zmiany przerostowe mieszczą się w wymienionych enumeratywnie w pkt 7 wykazu schorzeniach narządu głosu. Należy zauważyć, iż w punkcie tym nie ma żadnego odniesienia do zmian typu "zapalenia", co w sposób nieuprawniony uczynił W. Ośrodek Medycyny Pracy. Opiniujący w sprawie Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu do tej kwestii nie odniósł się w ogóle. Pominięto także wynik badana przeprowadzony w dniu 26 lutego 2000 r. w Centrum Endoskopii Laryngologicznej. Z motywów zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, iż decyzję oparto na podstawie orzeczenia lekarskiego, o którym mowa w § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983r. Tego rodzaju orzeczenia lekarskie mają bez wątpienia walor opinii biegłych, wymienionych w art. 84 K.p.a., stanowiąc dowód w rozumieniu art. 75 K.p.a. Dowód ten, jak każdy inny dowód w sprawie, podlega ocenie organu orzekającego, stosownie do art. 80 § 1 K.p.a., a zatem przedmiotowa opinia musi być sporządzona w sposób zrozumiały dla stron, Sygn. akt 3 II SA/Wr 130/2001 5 organów oraz Sądu. Winna być nadto jednoznaczna w swej treści i nie budzić wątpliwości, by mogła być uznana za miarodajną w sprawie. Takich wymogów nie spełniają załączone do akt sprawy orzeczenia lekarskie. W pierwszym rzędzie należy zauważyć, iż nie są one zbieżne w przedmiocie rozpoznania. Rozbieżności tej nie wyjaśnia orzeczenie lekarskie sporządzone przez Instytut w Sosnowcu, a autorytatywne stwierdzenie, że stwierdzone u skarżącej schorzenie narządu głosu nie daje podstaw do rozpoznania choroby zawodowej nie poddaje się kontroli Sądu. Okoliczność ta obligowała organy orzekające w sprawie do wyjaśnienia tych kwestii. Bezkrytyczne odniesienie się przez organ do przedłożonych w sprawie opinii stanowi naruszenie zasad postępowania, o których była mowa na wstępie uzasadnienia. Z tych względów na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Ze względu na treść zaskarżonej decyzji nie tworzącej praw i obowiązków, Sąd odstąpił od orzeczenia na podstawie art. 152 powołanej ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi.