II SA/Wr 1306/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Asesor sądowy Elżbieta Naumowicz (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Jolanta Hadała po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę o d d a l a s k a r g ę Przedmiotem skargi L. K. jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...], nr [...], oparta o przepis art. 138 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymująca w mocy decyzję Starosty Brzeskiego z dnia [...], nr [...], umarzającą postępowanie w sprawie udzielenia L. K. pozwolenia na budowę wewnętrznych schodów stalowych w lokalu mieszkalnym położonym w B., [...], celem połączenia tego mieszkania z pomieszczeniem na poddaszu. W uzasadnieniu wskazano, że wobec uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 24 marca 1999 r. decyzji Wojewody [...] z dnia 29 sierpnia 1997 r. utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie pozwolenia na budowę schodów wewnętrznych w budynku w B., [...], wydaną na rzecz L. K., do rozpatrzenia pozostał złożony w tym zakresie wniosek L. K. z dnia 2 lipca 1997 r. Poza tym podano, że w wyniku przeprowadzonych oględzin ustalono, iż roboty budowlane zostały już wykonane przez inwestora, co potwierdza również treść odwołania. Z tego względu wystąpiły przesłanki zawarte w art. 105 § 1 K.p.a., dotyczącego bezprzedmiotowości postępowania, co uzasadnia jego umorzenie. Wyjaśniono, że pozwolenie na budowę jest udzielane przed wykonaniem robót i upoważnia do ich rozpoczęcia i prowadzenia. W skardze na powyższą decyzję L. K. przedstawiła dotychczasowe postępowanie w sprawie i podniosła, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego należało złożony wniosek o pozwolenie na budowę rozstrzygnąć pozytywnie lub negatywnie. Wywodziła, że nie było podstaw do umorzenia postępowania, które nie jest bezprzedmiotowe, a to z uwagi na fakt, że schody zostały wybudowane w oparciu o wydaną decyzję o pozwoleniu na budowę, uzasadniającą scalenie mieszkania z pokojem na poddaszu, a o zakończeniu robót zawiadomiła Urząd Rejonowy w B. w dniu 14 października 1997 r. Schody zostały wybudowane przed uchyleniem przez NSA decyzji obydwu instancji w przedmiocie pozwolenia na budowę, a lokale scalone na podstawie prawomocnej decyzji Wojewody [...] z dnia 29 sierpnia 1997 r., stąd nie może być mowy o samowoli budowlanej. Podniosła, że w razie usunięcia przyczyn, dla których NSA uchylił pozwolenie budowlane, schody należałoby zdemontować i zamurować otwór w stropie, a to w celu uzyskania pozwolenia na budowę, a po jego uzyskaniu ponownie wybudować schody po ponownym wykonaniu otworu w stropie. Podała poza tym, że przesłanką do pozostawienia obiektu jest fakt, że scalone mieszkanie komunalne nr a, jak i mieszkanie nr b, którego jest najemcą, zostały docieplone, a nadto, że płaci czynsz oraz ponosi koszty ogrzewania zarówno za mieszkanie, którego jest najemcą, jak i za scalony lokal nr a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację podawaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 9 sierpnia 2002 r. skarżąca podała, że nie występowała o umorzenie postępowania i umorzenie jest sprzeczne z jej interesem, a scalenie zostało dokonane na jej koszt zgodnie z prawem i nie było samowolą budowlaną. Wskazała na postępowania toczące się przed sądami cywilnymi, podnosząc, że dotychczas - bez umowy najmu - płaci czynsz nie za jedno ale za dwa scalone mieszkania komunalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że stosownie do treści art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z zasady, iż sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna prawem, wynika konsekwencja co do tego, iż sąd ten rozważa prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji, jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji, badając prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Badając sprawę z tego punktu widzenia przyjąć należało, iż skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa (zarówno procesowego, jak i materialnego). Z uwagi na fakt, iż w sprawie przez skarżącą jest podnoszonych i powtarzanych wiele argumentów, sprecyzować trzeba zakres weryfikacji sądowej w niniejszej sprawie i w związku z tym podkreślić, iż kontrolą tą objęta jest decyzja w przedmiocie umorzenia postępowania wszczętego na wniosek skarżącej w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę wewnętrznych schodów stalowych w budynku w B., [...], celem połączenia tego mieszkania z pokojem na poddaszu. Z tego względu przedmiotem rozstrzygania nie mogą być te zarzuty skarżącej, które odnosiły się do określenia statusu prawnego pomieszczenia na poddaszu, a nadto docieplenia przez skarżącą mieszkań nr b i nr a oraz opłat ponoszonych tytułem czynszu i ogrzewania. W niniejszej sprawie doszło do uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 marca 1999 r., sygn. akt II SA/Wr 1365/97 ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia 29 sierpnia 1997 r., utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia 15 lipca 1997 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej L. K. pozwolenie na budowę wewnętrznych schodów stalowych w celu scalenia mieszkania z pokojem na poddaszu, w wyniku czego otwarte zostało postępowanie wszczęte wnioskiem złożonym przez skarżącą w Urzędzie Rejonowym w B. w dniu 2 lipca 1997 r. o zatwierdzenie projektu technicznego i wydanie pozwolenia na budowę wewnętrznych schodów stalowych w celu scalenia mieszkania jej mieszkania z pokojem na poddaszu. Postępowanie to należało zakończyć merytorycznym rozpatrzeniem złożonego wniosku. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji, jak również decyzji organu pierwszej instancji, stanowi przepis art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., obligujący organ administracji państwowej do wydania decyzji o umorzeniu postępowania "gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe". W przedmiotowej sprawie okoliczność, że roboty budowlane, których dotyczy wniosek będący przedmiotem postępowania przed organami architektoniczno-budowlanymi, zostały już wykonane, jest bezsporna. Została bowiem stwierdzona w drodze oględzin przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji w dniu 28 marca 2002 r. z udziałem L. K., co udokumentowano w znajdującym się w aktach sprawy protokole podpisanym przez skarżącą. Nadto fakt wykonania schodów nie jest przez L. K. kwestionowany ani w odwołaniu ani w skardze, w której skarżąca podkreśla, że o zakończeniu budowy zawiadomiła w dniu 14 października 1997 r., co zresztą znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym zawartym w aktach sprawy. Zauważyć również należy, że w dniu 12 września 1999 r. zostało przesłane przez skarżącą do organu zawiadomienie o rozpoczęciu budowy schodów. Obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę określony został w art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.), zgodnie z którym roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowane było konsekwentnie słuszne stanowisko, iż decyzja o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych może dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych. Z tego względu wykonanie przez inwestora robót budowlanych przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę powoduje bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem o pozwolenie na budowę i postępowanie to powinno ulec umorzeniu, gdyż w tej sytuacji prowadzenie postępowania o pozwolenie na budowę staje się zbędne (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2000 r., sygn. akt IV SA 1164/98, System Informacji Prawnej LEX nr 53387, z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt IV SA 1750/96, System Informacji Prawnej LEX nr 43777). W tym świetle należy przyjąć, że bezprzedmiotowość postępowania ma charakter obiektywny, stąd umorzenie postępowania w razie wykonania robót budowlanych jest obowiązkiem organu administracji i nie jest uzależnione od wniosku ani interesu strony. Z tego względu w rozpoznawanej sprawie nie mogło dojść do merytorycznego rozpatrzenia wniosku skarżącej przez organy administracji, a jedynie do zakończenia postępowania z przyczyn formalnoprawnych. Strona skarżąca wyciąga błędne wnioski z treści zaskarżonej decyzji, dotyczącej umorzenia postępowania, bowiem zawarte w niej rozstrzygnięcie w żadnym stopniu nie przesądza o tym, że roboty budowlane zostały wykonane bez pozwolenia, a nadto że konsekwencją uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 marca 1999 r. decyzji udzielających pozwolenia na budowę, w szczególności ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia 29 sierpnia 1999 r., będzie rozbiórka schodów i zamurowanie otworu w stropie. Nie może bowiem być mowy o budowie bez pozwolenia i o naruszeniu w tym zakresie przepisów prawa budowlanego, jeśli inwestor na etapie realizacji inwestycji legitymował się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. W przedmiotowej sprawie zauważyć poza tym należy, że organ odwoławczy naruszył art. 136 K.p.a., gdyż przed rozpatrzeniem odwołania zwrócił akta sprawy organowi pierwszej instancji celem przeprowadzenia oględzin, podając, że dowodem na wykonanie robót jest wyłącznie oświadczenie inwestora, podczas gdy był uprawniony do przeprowadzenia postępowania uzupełniającego we własnym zakresie. W ocenie Sądu to naruszenie przepisów postępowania nie mogło mieć jednak istotnego wpływu na wynik sprawy. Z przedstawionych wyżej przyczyn nie można postawić uzasadnionego zarzutu, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 105 K.p.a., co prowadzi do konstatacji, iż organy obu instancji działały w świetle wymienionego przepisu legalnie. Nie doszło również do naruszenia przepisów procedury w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę należało oddalić.