II SA/Wr 1309/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: SNSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: NSA Julia Szczygielska NSA Halina Kremis (sprawozdawca) Protokolant: Katarzyna Grott po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi K. i P. B. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki garażu zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości W. oddala skargę. Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] . (nr [...]), wydaną na podstawie art. 51 ust. 2 w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) i art. 104 kpa, nakazano K. i P. B. rozbiórkę będącego w budowie garażu zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości W. Na uzasadnienie organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na wniosek J. C. wszczął postępowanie w sprawie budowy garażu na działce nr [...] w miejscowości W. Czynności przeprowadzone przez służby nadzoru budowlanego wykazały, iż inwestor przystąpił do robót budowlanych związanych z realizacją garażu bez stosownego pozwolenia na budowę. Faktem jest, iż decyzją nr [...] zatwierdzono projekt budowlany obejmujący budowę garażu i wydano pozwolenie na budowę, lecz inwestor przystąpił do robót budowlanych gdy pozwolenie na budowę wygasło. Przyczyną wygaśnięcia okazał się upływ dwuletniego terminu od chwili wydania pozwolenia na budowę do rozpoczęcia robót budowlanych. W związku z ustalonym stanem faktycznym organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego w dniu [...] wydał postanowienie nr [...], którym wstrzymał roboty budowlane. Następnie w dniu [...] wydał także merytoryczne rozstrzygniecie w postaci decyzji nr [...] nakazującej inwestorowi wykonanie, w wyznaczonym terminie, określonych czynności w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Zarówno postanowienie jak i decyzja zostały oprotestowane i stały się przedmiotem weryfikacji dokonanej przez organ odwoławczy. Odnośnie do postanowienia D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie odwoławcze. Decyzja nr [...] została utrzymana w mocy decyzją nr [...] z dnia [...] Żadne z rozstrzygnięć organu drugiej instancji nie zostało zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w związku z czym w obrocie prawnym znajdują się akty administracyjne ostateczne w znaczeniu formalnym i materialnym. W dniu [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nr [...], którą nakazał K. B. rozbiórkę będącego w budowie garażu zlokalizowanego na działce nr [...] w W. W ustawowo zakreślonym terminie odwołanie od wyżej opisanej decyzji wnieśli K. i P. B. Decyzją [...], (Nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania K. i P. B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na uzasadnienie organ odwoławczy wskazał, że w rozpoznawanej sprawie zachodzą okoliczności pozwalające na stwierdzenie, iż proces inwestycyjny prowadzony był z naruszeniem obowiązujących norm prawnych. Inwestorzy przystąpili do realizacji garażu bez pozwolenia na budowę. Taki bowiem skutek prawny ma wygaśnięcie pozwolenia na budowę, które inwestorowi zostało wydane, a który nie dotrzymał zakreślonego w nim terminu rozpoczęcia robót budowlanych. Pomimo stwierdzonych nieprawidłowości, postępowanie prowadzone przez właściwe organy administracyjne ukierunkowane było na usankcjonowanie wykonanych robót, jednakże pod warunkiem dostosowania się inwestora do nałożonych nań obowiązków. Taki bowiem charakter miała decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...], utrzymana w mocy przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Małżonkowie B. nie podjęli czynności, o których mowa w decyzji nr [...], i nie przedłożyli wyszczególnionych tam dokumentów. W związku z powyższym organ administracyjny zobligowany był przeprowadzić dalsze postępowanie w trybie art. 51 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. w myśl którego ,,w razie niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt 2, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części". Na koniec organ dodaje, że analiza materiału dowodowego pozwala na stwierdzenie, iż organ pierwszej instancji wydając zaskarżoną decyzję nie uchybił obowiązującym normatywom i właściwie dokonał kwalifikacji prawnej stanu faktycznego. Z tej też przyczyny nie dostrzeżono okoliczności przemawiających za możliwością zmiany lub uchylenia decyzji. Odnośnie do argumentacji zawartej w odwołaniu stwierdzono, iż jest ona bezprzedmiotowa i jako taka nie ma wpływu na treść ostatecznego rozstrzygnięcia. Na ostateczną decyzję skargę do sądu administracyjnego złożyli K. i P. B. W skardze podnieśli, że od wielu lat starali się o pozwolenie na budowę i nie mogą "się go doczekać" z uwagi na negatywną postawę Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Nadto skarżący sformułowali zarzuty dotyczące nieruchomości budynkowej sąsiada J. C. Skarżący wnieśli o uchylenie zakwestionowanej decyzji. W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga jest chybiona. Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Według art. 1 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270), w tym także na decyzje wydane na podstawie norm prawa budowlanego. Z taką kontrolą mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Jak wynika z dołączonych do odpowiedzi na skargę akt administracyjnych, orzekając w sprawie kompetentny organ nadzoru budowlanego, prawidłowo zastosował prawo materialne, a to art. 51 ust 2 Prawa budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. decyzją nr [...], przywołując w podstawie prawnej art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego, nakazał inwestorom doprowadzić wykonane prace budowlane do stanu zgodnego z prawem, poprzez sporządzenie inwentaryzacji geodezyjnej usytuowania garażu na działce, inwentaryzacji budowlanej obiektu wraz z ekspertyzą techniczną, projektu robót koniecznych do zakończenia budowy (vide k. 41 akt adm.). Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją organu odwoławczego i tym samym uzyskała przymiot ostateczności. W tym miejscu można wskazać, że w świetle art. 51 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydawania decyzji ostatecznej – w razie zaistnienia sytuacji faktycznej, takiej jaka zaistniała w kontrolowanym postępowaniu – kompetentny organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części albo nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określającą termin wykonania tych czynności. Z przytoczonego artykułu wynika, że organ mógł zastosować wobec inwestora sankcję bardzo restrykcyjną (natychmiastową rozbiórkę obiektu) lub umożliwić inwestorowi legalizację budowy, nakładając w tym celu na niego niezbędne dla tej legalizacji obowiązki. Akta administracyjne w sposób jednoznaczny wskazują, że organ (wydając decyzję nr [...]) umożliwił stronie doprowadzenie do legalizacji budowy garażu. Z akt tych nie wynika jednak, aby inwestor wykonał nałożone na niego ostateczną decyzją obowiązki. Wprawdzie skarżący na rozprawie przed sądem do protokołu stwierdził, że obowiązki nałożone decyzją zostały wykonane, jednakże w aktach administracyjnych brak na to dowodu. Przeciwnie, w aktach tych (k. 17) znajduje się kopia pisma strony, skierowanego do Wojewody D., z którego zdaje się wynikać, że już [...] skarżący uważał, że nie ma żadnych podstaw do tego, aby żądać od niego dodatkowych dokumentów, skoro wszystko już złożył w Urzędzie Gminy, czyli w organie architektoniczno-budowlanym, kompetentnym do wydawania pozwoleń na budowę. Nadto w piśmie z dnia [...], skierowanym do Prokuratora Prokuratury Okręgowej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że do daty pisma strona nie wykonała nałożonego obowiązku (k. 16). Ponieważ obowiązek nie został wykonany, organ był zobowiązany wydać decyzję w trybie art. 51 ust. 2, czyli w tym przypadku, rozbiórkę obiektu. Wskazany przepis stanowił jednoznacznie, że "w razie niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt 2, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części. W konsekwencji zakwestionowanym decyzjom nie sposób skutecznie postawić zarzutu braku legalności. Reasumując, prawidłowe zastosowanie prawa materialnego, z poprawnym wykorzystaniem procedury administracyjnej powoduje, że skarga podlega oddaleniu, po myśli art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.