II SA/Wr 131/09

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu 18 maja 2009 r. skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzi z pełnoletnim synem, a łączny ich dochód wynosi 3.292, 06 zł. Dodała, że posiada mieszkanie o pow. 42, 30 m2. W odpowiedzi na wezwanie Sądu o sprecyzowanie i udokumentowanie przez skarżącą swojej sytuacji finansowej i majątkowej, wnioskodawczyni załączyła jedynie tzw. "odcinki" swojej emerytury i zeznanie podatkowe syna za rok 2008, z których wynika, że ww. dochód jest dochodem netto. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu wnioskodawczyni nie wykazała bowiem, iż konieczność poniesienia przez nią wpisu sądowego od skargi (jedynego na tym etapie kosztu sądowego) mogłoby spowodować uszczerbek utrzymania koniecznego dla niej i jej syna. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W ocenie Sądu wnioskodawczyni nie wyjaśniła i nie udokumentowała kilku istotnych okoliczności, które mogą kształtować jego sytuację finansową np. nie przedłożyła aktualnego zaświadczenia o wysokości dochodu uzyskiwanego przez jej syna; nie wyjaśniła czy ma zdolność kredytową i czy jej rodzina korzysta ze wsparcia finansowego osób trzecich lub opieki społecznej; nie określiła i nie udokumentowała wysokości swoich niezbędnych miesięcznych wydatków; oraz nie wskazała wartości posiadanych składników majątkowych. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Podnoszone przez skarżącą we wniosku argumenty dotyczące zawinionego działania organów administracyjnych w niniejszej sprawie nie stanowią przesłanki, którą można byłoby uwzględniać w postępowaniu w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Podstawową regułą procesową przyjętą przez ustawodawcę jest zasada, iż koszty sądowe ponosi ten, kto inicjuje dane postępowanie sądowe i jedynie dla osób, które ze względu na swoje ubóstwo nie byłyby w stanie takich kosztów ponieść, przewidziano wyjątkowo instytucję prawa pomocy. A zatem jedynym kryterium przyznania prawa pomocy jest stwierdzenie u wnioskodawcy trudnej sytuacji materialnej. A w niniejszej sprawie taka ocena była znacząco utrudniona z uwagi na nie przedstawienie przez skarżącą swojej sytuacji finansowej i majątkowej. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.