II SA/Wr 132/01
WyrokWSA we Wrocławiu2004-02-12
Skład orzekający: Barbara Adamiak, Anna Moskała, Bogumiła Kalinowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można odmówić wymeldowania osoby, która opuściła lokal mieszkalny i nie przebywa w nim od ponad sześciu miesięcy, jeśli nie można ustalić jej nowego miejsca pobytu, mimo że posiada tytuł prawny do lokalu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że w przypadku opuszczenia lokalu mieszkalnego i braku przebywania w nim od ponad sześciu miesięcy, wymeldowanie jest możliwe, nawet jeśli osoba posiada tytuł prawny do lokalu. Kluczowe jest, że osoba dobrowolnie opuściła lokal i nie przebywa w nim od ponad sześciu miesięcy, a jej nowe miejsce pobytu nie może zostać ustalone. Sąd powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który zmienił znaczenie przesłanki utraty uprawnień do lokalu.Stan faktyczny
Skarżąca D. W. wniosła o wymeldowanie męża W. W. z lokalu mieszkalnego, twierdząc, że nie przebywa on w nim od ponad sześciu miesięcy. Organ I instancji odmówił wymeldowania, wskazując, że mąż posiada tytuł prawny do lokalu i jego miejsce pobytu jest znane. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy tę decyzję, argumentując, że nie można wymeldować osoby, która nie utraciła uprawnień do lokalu, ani gdy jej nowe miejsce pobytu jest znane. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, twierdząc, że spełnione są przesłanki do wymeldowania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżącej kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Odstąpiono od orzekania o wykonaniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
sygn. akt 3 II SA/Wr 132/2001 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 lutego 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie: Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Asesor WSA Bogumiła Kalinowska Protokolant: Iwona Procajło po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję organu I instancji nr [...] z dnia [...]r.; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżącej kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. odstępuje od orzekania o wykonaniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
sygn. akt 3 II SkiWr 132/2001 2
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., działając w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 1984r. Nr 32, poz. 174 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, którą odmówiono wymeldowania W. W .
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż wnioskiem z dnia [...]r. skarżąca zwróciła się do organu I instancji o wymeldowanie męża W. W. z lokalu położonego przy ul. Ż. [...] we W . Jako uzasadnienie skarżąca podała, iż mąż nie zamieszkuje w tym lokalu od ponad sześciu miesięcy, ponadto złożył oświadczenie o rezygnacji z mieszkania i związanego z tym członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej. Po powiadomieniu zainteresowanych oraz przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, organ I instancji decyzją z dnia [...]r. odmówił wymeldowania W. W. z pobytu stałego w mieszkaniu przy ul. Ż. [...], z uwagi na brak przesłanek wymeldowania przewidzianych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W. W. posiada bowiem, jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, tytuł prawny do tego lokalu, a nadto znane jest miejsce jego pobytu.
Od powyższej decyzji odwołała się D. W. podnosząc, że mąż wprowadził w błąd organ I instancji co do miejsca pobytu, gdyż pod adresem przez niego podanym znajduje się siedziba firmy "A". Trudno więc uznać, jak to uczynił organ I instancji, że jego miejsce jest znane.
Rozpatrując powyższe odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby w jednej z dwóch sytuacji:
1) gdy dana osoba utraciła uprawnienie do przebywania w lokalu i bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego;
2) gdy dana osoba bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce stałego pobytu i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić.
Z akt sprawy wynika, że W. W. nie utracił uprawnienia do przebywania w przedmiotowym lokalu, w rozumieniu art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy. Jednoznacznie wskazuje na to pismo Spółdzielni Mieszkaniowej "B" z dnia [...]r. stwierdzające, że tytuł prawny do lokalu przy ul Ż. [...] posiada W. W . tej sytuacji nie można uznać, że wywołało jakikolwiek skutek prawny wskazane przez
sygn. akt 3 II SA/Wr 132/2001 3
skarżącą oświadczenie męża o wystąpieniu ze Spółdzielni. W tym stanie rzeczy wymeldowanie na zasadach ujętych w pkt 1) nie było dopuszczalne.
Nie budzi wątpliwości fakt, że W. W. opuścił bez wymeldowania mieszkanie przy ul. Ż. [...] i nie przebywa w nim. Niemniej warunkiem wymeldowania takiej osoby z lokalu, według reguł ustawowych, wskazanych w pkt 2, jest niemożność ustalenia nowego miejsca pobytu. Z brakiem możliwości ustalenia miejsca pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych mamy do czynienia w szczególności wówczas, gdy nie można nawiązać kontaktu z osobą, której dotyczy postępowanie o wymeldowanie lub gdy osoba ta odmawia wskazania miejsca swego pobytu. Z akt sprawy wynika, że W. W. przebywa obecnie we W.u przy ul. B. G. [...]. ten adres podany został przez W. W. do protokołu w czasie przesłuchania i jak wynika z akt sprawy, pod ten adres skutecznie kierowana jest do niego korespondencja. W tej sytuacji nie można przyjąć, że brak jest możliwości ustalenia aktualnego miejsca pobytu W. W . Podniesiona przez skarżącą okoliczność, że jej mąż nie mieszka przy u. B. G. [...], bo w tym miejscu znajduje się siedziba firmy "A" nie ma znaczenia w sprawie.
W skardze na tę decyzję skarżąca D. W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a w szczególności art. 15 ust. 2 tej ustawy. Podniosła, że w sprawie w sposób oczywisty została spełniona druga z hipotez, o których mowa w powołanym wyżej przepisie, a mianowicie osoba, której wymeldowania dochodzi wyprowadziła się i nie przebywa pod adresem zameldowania ponad 6 miesięcy, a jej nowego miejsca pobytu nie można ustalić. Nieprawidłowe jest bowiem przyjęcie organu odwoławczego, że za znane miejsce pobytu można uznać adres firmy, która nie prowadzi wynajmu lokali mieszkalnych, a pod podanym przez W. W. adresem ma tylko pomieszczenia biurowe.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazało, iż z niemożnością ustalenia nowego miejsca pobytu, w świetle art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, mamy do czynienia wówczas, gdy nie można nawiązać kontaktu z osobą, której dotyczy postępowanie o wymeldowanie lub osoba ta odmawia wskazania miejsca swego pobytu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
sygn. akt 3 II SA/Wr 132/2001
4
Według art. 1 § 2 powołanej wyżej ustawy kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem badając decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Podstawą materialnoprawną rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji administracyjnej jest art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), który stanowi "organ gminy wydając na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić". Podstawą rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy była pierwsza norma prawna zawarta w art. 15 ust. 2 powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wymeldowanie na tej podstawie jest uzależnione od łącznego spełnienia dwóch przesłanek: - po pierwsze, przesłanki utraty uprawnienia do przebywania w lokalu, przy czym w aktualnie obowiązującym stanie prawnym należy uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 27 maja 2002r. sygn. K 20/01, w którym orzeczono, że "art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. 2001 Nr 87, poz. 960 i Nr 110, poz. 1189) jest niezgodny z art. 52 ust. 1, art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej", - po drugie, przesłanki bez wymeldowania się opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Przy ustalaniu wystąpienia tej przesłanki organ związany jest przepisami prawa procesowego, a zwłaszcza zasadą ogólną prawdy obiektywnej, ustanowioną w art. 7 K.p.a. Przepis ten nakłada na organ administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W tym celu organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.).
Stosownie do art. 145a § 1 K.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Konsekwencją zaistnienia podstawy wznowienia postępowania jest możliwość uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi bowiem, że decyzja podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Nie jest przy tym
sygn. akt 3 II SA/Wr 132/2001
5
istotne, że podstawa wznowienia postępowania administracyjnego nie istniała w chwili podejmowania zaskarżonej decyzji.
W niniejszej sprawie pozostawało poza sporem, iż W. W. wyprowadził się ze spornego lokalu i nie przebywa w nim ponad sześć miesięcy. Nie posiada też w tym lokalu żadnych rzeczy osobistych. Opuszczając lokal położony przy ul. Ż. [...]nie wymeldował się jednak z niego.
W związku z treścią powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego kwestia posiadania uprawnień do lokalu lub ich utraty nie ma znaczenia dla oceny prawnej zameldowania lub wymeldowania, o której mowa w ustawie o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Decydujące jest natomiast, iż W. W. dobrowolnie opuścił przedmiotowy lokal i nie przebywa w nim ponad sześć miesięcy.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy. Odstąpiono jednocześnie od orzekania na podstawie art. 152 w/w ustawy z uwagi na brak w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia o uprawnieniach i obowiązkach, które były by przedmiotem wykonania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło