II SA/Wr 132/21

WyrokWSA we Wrocławiu2021-07-06

Skład orzekający: Władysław Kulon, Olga Białek, Gabriel Węgrzyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, który nie spełnia wymogów odległości od granicy działki określonych w przepisach techniczno-budowlanych, jest zgodna z prawem, nawet jeśli inwestor twierdzi, że budynek został odbudowany, a nie wybudowany od nowa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego jest zgodna z prawem, ponieważ budynek ten został wybudowany z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych dotyczących odległości od granicy działki, co uniemożliwia jego legalizację. Odbudowa obiektu budowlanego jest traktowana jako budowa, a w tym przypadku naruszenie przepisów jest na tyle istotne, że nie można doprowadzić obiektu do stanu zgodnego z prawem. Sąd oddalił skargę, uznając, że postępowanie administracyjne i wydane decyzje były prawidłowe.
Stan faktyczny
Skarżący M. A. i R. A. wnieśli skargę na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Świdnicy nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Budynek ten, o wymiarach 3,64m x 4,95m, został wybudowany w latach 2012-2019 bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, w tym brak transparentności, nierozpatrzenie istoty sprawy oraz wadliwe uzasadnienie decyzji. Sąd administracyjny uznał, że budynek został wybudowany z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych dotyczących odległości od granicy działki, co uniemożliwia jego legalizację.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 lipca 2021 r. sprawy ze skargi M. A. i R.A. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją z dnia 28 grudnia 2020 r. (nr 1206/2020) Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej k.p.a.) w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333) po rozpatrzeniu odwołania R. i M. A. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Świdnicy nr 279/2020 z dnia 16 listopada 2020 r. nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego parterowego budynku gospodarczego o nr ewidencyjnym [...] o wymiarach 3,64m x 4,95m zlokalizowanego na działce nr [...] w W. Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego. Na skutek pisma informującego o samowolnych realizacjach obiektów budowlanych na dz. nr [...] w W., dnia 30 lipca 2018 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Świdnicy (dalej PINB) dokonał kontroli tej nieruchomości. Z czynności tej został sporządzony protokół, w którym w stosunku do pomieszczenia gospodarczego stwierdzono, że: "na ogrodzie Państwa A. znajduje się pomieszczenie gospodarcze z kamienia, betonu i pustaków, pokryte blachą trapezową na konstrukcji stalowej i częściowo gontem na konstrukcji drewnianej, wymiary zewnętrze wynoszą 3,64m na 4,95m, wysokość wewnętrzna 2,53m - 2,1m. Według oświadczenia Państwa A. budynek wcześniej należał do rodziców i był wykonany w technologii drewnianej na podmurówce ceglanej klinkierowej, w roku 2002 został wykonany remont budynku, konstrukcja drewniana zawaliła się". Do protokołu załączono szkic graficzny oraz zdjęcia, budynek na szkicu oznaczono jako [...]. W dniu 13 listopada 2018 r. pracownicy PINB dokonali kolejnej kontroli nieruchomości, a w protokole z tych czynności w stosunku do pomieszczenia gospodarczego [...] stwierdzono, że: "pomieszczenie gospodarcze stanowi dobudowę, wg oświadczenia Pana R. A. pierwotna dobudowa została rozebrana do poziomu gruntu (bez posadzki, później ułożona kostka) i odbudowana od nowa, w wysokości i po obrysie istniejącym w 2002 r. Inwestycja wg informacji Pana R. A. została zakończona ok. 2012 r. Roboty wykonano wg oświadczenia inwestora bez zgłoszenia i pozwolenia od Starostwa". Do protokołu załączono zdjęcia. W dniu 10 czerwca 2020 r. PINB powiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej budowy budynku oznaczonego według geodezyjnej ewidencji budynków numerem [...] o wymiarach ok. 3,64m x 4,95m, zlokalizowanego na działce nr [...] w W., stanowiącego dobudowę do budynku oznaczonego według geodezyjnej ewidencji budynków numerem [...] zlokalizowanego na działce nr [...] w W. Ponadto, poinformowano o włączeniu do materiału dowodowego protokołów z dokonanych kontroli. W dniu 29 czerwca 2020 r. w siedzibie PINB stawiła się G. Z. i zeznała, że budowę budynku na działce nr [...] rozpoczęto około 2012 r., a zakończono 2016 r., nie pytając o zgodę współwłaścicieli. Rozebrano w tym miejscu kurnik drewniany i przybudowano do budynku na działce nr [...] W 2017 r. w budynku gospodarczym na działce nr [...] zamurowano trzy okna. O pozwolenie na budowę należy pytać Państwa A. bo od współwłaścicieli nie mieli żadnej zgody. W dniu 5 sierpnia 2020 r. w odpowiedzi na wezwanie PINB, R. i M. A. oświadczyli, że budynek wykonano w okresie od 2012 do 2019 r., a inwestorem robót był R. A. Na roboty nie uzyskano zgody właściwego organu, ani nie zgłaszano do niego takiego zamiaru. Funkcja budynku związana jest z mieszkaniem. Następnie PINB do akt sprawy włączył treść obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wraz z mapą, na której oznaczono teren na którym znajduje się przedmiotowy obiekt budowlany (oznaczony jako [...].RM/MN), a dnia 6 października 2020 r. PINB powiadomił o stanie gotowości decyzyjnej. W dniu 16 listopada 2020 r. PINB wydał decyzję nr 279/2020, którą nakazał R. A. – jako inwestorowi - rozbiórkę spornego, parterowego budynku gospodarczego. Od decyzji tej odwołanie wnieśli R. i M. A. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję DWINB wyjaśnił, że wydana ona została na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, który stanowi, że organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Powyższe może nastąpić jedynie w momencie, gdy zobowiązany nie przedłoży dokumentów określonych w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego jak również, gdy wybudowanie obiektu lub jego części było bezsprzecznie niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Wdrożenie procedury legalizacyjnej opisanej w art. 48 możliwe jest, jeżeli dany obiekt budowlany jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (o ile został uchwalony), jak również, gdy nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Zasadą jest podjęcie przez organ nadzoru budowlanego postępowania mającego prowadzić do legalizacji określonej samowoli budowlanej, a dopiero w przypadku braku takiej możliwości - orzeczenie nakazu rozbiórki (ust. 2 art. 48 Prawa budowlanego). Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (protokół z kontroli oraz oświadczenia R. i M. A. oraz G. Z.) wynika, że sporny obiekt budowlany, ma wymiary 3,64 x 4,95m co daje powierzchnię zabudowy ok. 18,02 m2, ponadto usytuowany jest na granicy z sąsiednią nieruchomością oraz wykorzystuje jedną ścianę sąsiedniego budynku jako swoją, posadowiony jest na wylewce betonowej, posiada ściany z betonu, kamieni, pustaków oraz przekrycie dachowe z blachy i gontów. Okres budowy tego obiektu ustalono na lata 2012-2019, ponadto w odwołaniu strony skarżące, załączyły zdjęcie obrazujące wcześniejszy stan przedmiotowego obiektu oraz aktualny, który potwierdza wcześniej składane oświadczenia, iż przedmiotowy budynek odbudowano. Dalej DWINB stwierdził, że jest to budynek gospodarczy (przechowywane są w nim rower, kosze, opał), który nie jest obiektem wolnostojącym - dającym się wyodrębnić, jako samodzielny obiekt, gdyż wykorzystuje ścianę sąsiedniego budynku. Niniejsze - zdaniem organu odwoławczego – świadczy o tym, że jest to obiekt budowlany o konstrukcji stalowej, który należy zakwalifikować jako budynek gospodarczy. Za taką kwalifikacją przesądza fakt, iż przedmiotowy obiekt wydzielony jest z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych (ściany z materiałów budowlanych), posiada dach (przekrycie z blachy i gontów), posiada fundamenty w postaci wylewki betonowej, równocześnie jest trwale związany z gruntem. Ponadto budynku tego nie można zakwalifikować, jako tymczasowego, z uwagi na okres w jakim jest użytkowany. W takich okolicznościach sprawy należało ocenić czy na wybudowanie niniejszego budynku wymagana była zgoda organu administracji architektoniczno-budowlanej. W tym zakresie organ wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, co do zasady roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, a wyjątki od tej reguły ustanowione zostały w art. 29-31 Prawa budowlanego tzn., w których wskazano jakie roboty budowlane nie wymagają wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, a wymagają jedynie zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej oraz takie, które nie są wymagającymi wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, ani dokonania zgłoszenia danego zamierzenia inwestycyjnego. Organ wskazał przy tym, że zgodnie z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Zatem wykonanie odbudowy obiektu budowlanego jest również budową. Z oświadczeń i protokołów z kontroli oraz zdjęć załączonych do odwołania wynika, że sporny budynek gospodarczy został w całości odbudowany, żadna ściana nie jest taka sama jak poprzednio, wykorzystano inne materiały budowlane, jak również posiada inny dach i układ funkcjonalny (zwiększono powierzchnię budynku poprzez zrezygnowanie z wiaty). Niniejsze wskazuje zaś na to, że przy spornym obiekcie budowlanym nie dokonano żadnej przebudowy ani remontu, a wykonano zupełnie nowy obiekt budowlany w obrysie starego budynku gospodarczego (szopki). Biorąc pod uwagę przepisy z daty wykonania obiektu tj. z rozpoczęcia budowy (2012 r. - datę przyjęto z oświadczeń złożonych przez strony postępowania) i zakończenia budowy (2016 r.), organ wskazał, że obowiązujące w tym czasie Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156 poz. 1118 t. j. ze zm. oraz Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 t.j. ze zm.) nie przewidywało w art. 29-31 Prawa budowlanego jakiegokolwiek zwolnienia dla budowy budynku gospodarczego, który nie posiada cechy budynku wolnostojącego, zatem w celu jego wykonania wymagane było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę od właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. W związku z powyższym słusznie w przedmiotowej sprawie organ nadzoru budowlanego prowadził postępowanie na gruncie przepisów art. 48 Prawa budowlanego, zmierzające do legalizacji obiektów budowlanych na budowę, których wymagane było wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Równocześnie mając na uwadze datę wydania zaskarżonej decyzji, słusznie nie zastosowano w przedmiotowej sprawie przepisów Prawa budowlanego, które zostało zmienione z dniem 19 września 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), gdyż przepis przejściowy zawarty w art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. - o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, wskazywał na konieczność stosowania w postępowaniach wszczętych, a nie zakończonych, dotychczasowych przepisów Prawa budowlanego. Natomiast oceniając budynek gospodarczy pod względem obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych tj. Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. - w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie (dalej Rozporządzenie), organ odwoławczy wyjaśnił, że wybudowanie budynku w takich odległościach od granicy z sąsiednią nieruchomością oraz sąsiadując ze ścianą innego budynku położonej na granicy nie posiadając przy tym zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości, narusza te przepisy w taki sposób, że budynku gospodarczego nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia taki budynek należałoby usytuować w odległości 3m od granicy działki, tymczasem z jednej strony jest położony na granicy działek (granica z 2 budynkiem) jak i z drugiej (granica z sąsiednią działką i drogą). Równocześnie nie zaszła przesłanka do zastosowania wyjątku określonego w § 12 ust. 2 Rozporządzenia, gdyż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony przez Radę Gminy Świdnica uchwałą nr XLVII/488/2005 z dnia 29 grudnia 2005 r. nie przewiduje możliwości sytuowania budynków w odległości 1,5m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy. Usytuowanie spornego garażu nie odpowiada warunkom określonym w § 271 - 273, które związane są z bezpieczeństwem pożarowym budynków. Organ odwoławczy wskazał także, że zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego - słusznie -nałożono obowiązek rozbiórki garażu na inwestora robót budowlanych R. A., który jest równocześnie współwłaścicielem przedmiotowej działki nr [...], co daje gwarancję wykonania obowiązku. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyli M. A. i R. A. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Kwestionowanej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. obrazę: - art. 8 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób nietransparentny i budzący uzasadniany brak zaufania skarżących do organów Państwa, - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 2, art. 79 § 1 i 2 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a. przez nie rozpoznanie istoty sprawy, tj. nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy zgodnego z rzeczywistością, a tym samym nienależytą ocenę materiału dowodowego, dokonanie rozstrzygnięcia sprawy z pominięciem opartej na prawie procedury i w określonych przez prawo formach. Rozwijając w uzasadnieniu zarzuty skargi skarżący wskazali, że w niniejszej sprawie organ nie uzasadnił w sposób przekonujący motywów rozstrzygnięcia, tym samym rażąco naruszył art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności przemilczał okoliczność nabycia przez skarżących prawa własności nieruchomości, której dotyczy sprawa na zasadach współwłasności majątkowej małżeńskiej. Uzasadnienie decyzji PINB w Świdnicy, jak również DWINB nie zawiera w swej treści odniesienia do stanu faktycznego oraz prawnego wynikającego z powołanego aktu prawnego. Zdaniem skarżących na gruncie rozpatrywanej sprawy doszło do naruszenia zasady zaufania obywateli do organów administracji publicznej, ponieważ organ swymi działaniami podważył pewność stron postępowania, że ich interes w postępowaniu zostanie oceniony całościowo. Bez odpowiedzi pozostało pytanie jakie przesłanki legły u podstaw uzależnienia konwalidowania obecnego stanu faktycznego przez organ od zgody właścicieli sąsiednich działek, nie będących współwłaścicielami nieruchomości, której dotyczy postępowanie. Za oczywiste uznali przy tym skarżący stanowisko, że w przypadku gdy w sprawie są wymagane wiadomości specjalne, organ winien zwrócić się o wydanie opinii przez biegłych. W ocenie skarżących za zasadnością złożonej skargi przemawia również fakt, że podstawę wydania decyzji o nakazie rozbiórki stanowi art. 48 ust. 1 Prawa budwolanego. Przepis może znaleźć zastosowanie zarówno, gdy obiekt budowlany został już wybudowany, jak i gdy jest jeszcze w trakcie budowy. Zastosowanie przepisu ust. 1 tego artykułu możliwe jest tylko wyjątkowo. Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części jest bowiem najdalej idącą, najbardziej dolegliwą sankcją za naruszenie przepisów prawa budowlanego. Stąd wcześniej organ winien był rozważyć wszystkie inne możliwości przewidziane przez przepisy, aby nakaz rozbiórki był ostatecznością i to tylko w takim zakresie, jaki jest niezbędny do przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Organ nadzoru budowlanego zobligowany był do szczególnie starannego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czego – zdaniem strony - zaniedbał w niniejszej sprawie. Wreszcie skarżący podnieśli, że zaskarżona decyzja może wymykać się spod kontroli Sądu z racji jej wadliwego uzasadnienia, które powinno w sposób wyczerpujący informować stronę o motywach, którymi kierował się organ rozstrzygając sprawę. Strona może, bowiem skutecznie bronić swych interesów tylko w sytuacji, gdy znane są jej przesłanki powziętej decyzji. Tymczasem – zdaniem skarżących - zarówno decyzja powiatowego inspektora, jak i decyzja wojewódzkiego inspektora nie spełniają przesłanek formalnych, jakie powinny spełniać decyzje administracyjne. Organy nie wskazały bowiem, jakie zebrane dowody stanowiły podstawę ustalenia stanu faktycznego sprawy. Tym samym decyzje te nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia nakazu rozbiórki. Wreszcie skarżący podnieśli, że zaskarżona decyzja nie tylko ogranicza nabyte przez nich prawo, lecz całkowicie uniemożliwia korzystanie i rozporządzenie rzeczą przez jej właścicieli w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego, de facto pozbawiając ich władztwa nad rzeczą. Podjęta decyzja czyni bezskutecznymi uprawnienia właścicielskie i jest niedopuszczalna w świetle art. 21 Konstytucji RP raz art. 1 ratyfikowanej przez Polskę Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie albo stwierdzenie nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie wskazane kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej p.p.s.a.), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontroli tut. Sądu podlegała decyzja Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 28 grudnia 2020 r. (nr 1206/2020) utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Świdnicy nr 279/2020 z dnia 16 listopada 2020 r. nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego parterowego budynku gospodarczego o nr ewidencyjnym [...] o wymiarach 3,64m x 4,95m, zlokalizowanego na działce nr [...] w W. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wykonania spornego obiektu, które to rozpoczęto w 2012 r., a zakończono w 2016 r. - wyposażający organ nadzoru budowlanego w kompetencję do nałożenia w drodze decyzji nakazu rozbiórki obiektu przedsięwziętego w ramach samowoli budowlanej, a nadto wybudowanego niezgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym lub naruszającym przepisy, w tym techniczno-budowlane w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W jej realiach stanowiący bowiem przedmiot postępowania budynek gospodarczy został wybudowany niezgodnie z odległościami określonymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia co do zasady budynek na działce budowlanej należy sytuować od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy. W realiach zaś badanej sprawy sporny budynek położony z naruszeniem tej odległości, a nadto – jak zauważył organ odwoławczy – w sprawie nie wystąpiły okoliczność wyłączająca zachowanie wspomnianej odległości, tj. w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą z dnia 29 grudnia 2005 r. (Nr XLVII/488/2005) nie przewidziano możliwości sytuowania budynku bezpośrednio przy granicy czy też w odległości 1,5 m. Niniejszy charakter stwierdzonego naruszenia wyklucza przeprowadzenie procedury legalizacyjnej, gdyż stanowi uchybienie przepisom techniczno-budowlanym w stopniu uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W tej sytuacji jedynym właściwym rozstrzygnięciem stwierdzonej samowoli budowlanej było wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę. Dalej – wbrew zarzutom skargi – prawidłowo adresatem niniejszej decyzji uczyniono R. A., gdyż to on jest inwestorem. Niniejsze potwierdził zarówno R. A. jak i M. A. w odpowiedzi na wezwanie do złożenia zeznań z dnia 10 czerwca 2020 r. Zgodnie zaś z art. 52 Prawa budowlanego obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, w tym rozbiórkowych, nakłada się na inwestora. Dopiero zaś jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. W pierwszej kolejności adresatem winien być więc inwestor, który dopuścił się samowoli budowlanej i posiada tytuł prawny do nieruchomości, a dopiero w sytuacji, gdy nałożenie nakazu na inwestora z jakichś przyczyn nie jest możliwe, nakaz winien zostać nałożony na właściciela obiektu budowlanego (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 273/20, CBOSA). Stąd podniesiona w skardze okoliczność co do istniejącej współwłasności majątkowej małżeńskiej pozostaje bez znaczenia, skoro inwestorem jest wyłącznie jeden z małżonków, który jednocześnie ma realną możliwość wykonania decyzji rozbiórkowej. Odnosząc się z kolei do zarzutów naruszenia prawa procesowego Sąd uznał, że w realiach niniejszej sprawy przeprowadzonemu postępowaniu i podjętym decyzjom nie można zarzucić wadliwości, uzasadniającej jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. W ocenie Sądu analiza akt wykazuje, że ustalenia organu znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, a przeprowadzona przez nie ocena jest prawidłowa i logiczna, w sprawie zaś nie występuje, przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego, nie ma też nieuprawnionych wniosków wypływających z tej oceny. W sposób bowiem należyty wyjaśniono okoliczności stanu faktycznego oraz dokonano prawidłowego ustalenia mającej zastosowanie normy. Sporządzone natomiast uzasadnienie odzwierciedla poszczególne etapy prowadzonego postępowania oraz wyjaśnia podstawę prawną przyjętego rozstrzygnięcia w sposób wyczerpujący, tak aby strona mogła zrozumieć przesłanki i argumenty, którymi organ ten kierował się przy załatwianiu sprawy, nie naruszając tym samym wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania, jak również art. 6, 7 i 8 k.p.a. Zresztą również w treści skargi strona formułując zarzuty naruszenia prawa procesowego i przywołując szereg poglądów z judykatury nie przedstawiła konkretnych okoliczności, w których - w jej ocenie – upatruje uchybień ze strony organów nadzoru budowlanego. Podobnie też wskazując środek dowodowy w postaci dowodu z dokumentów czy też opinii biegłego nie wskazała dokładnie jakiego dowodu czy też opinii jakiego biegłego zabrakło w sprawie. Podobnie też - w kontekście podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. należy wyjaśnić, że zarzut ten może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, przedstawienie określonych dowodów. To więc na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1098/13, Lex nr 1658530). Niniejszego w sprawie jednak zabrakło, gdyż skarżąca nie wskazała jakiej czynności stanęło na przeszkodzie wydanie zaskarżonej decyzji bez wcześniejszego poinformowania o stanie gotowości decyzyjnej i uprawnieniach wynikających z art. 10 k.p.a. Stąd wskazane w tym zakresie uchybienie organu nie może zostać uznane za naruszenie mające istotny wpływ na wynika sprawy (art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a.). W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie wykazała, by decyzja ta naruszała prawo i to w stopniu wymagającym usunięcia jej z obrotu prawnego. Sąd nie stwierdził, by prawa strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym zostały naruszone w jakikolwiek sposób, który wymagałby uchylenia zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na względzie i kierując się dyspozycją z art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło