II SA/Wr 1334/01

Sygn. akt 4 II SA/Wr 1334/2001 P O S T A N O W I E N I E Dnia 2 lipca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. N. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich p o s t a n a w i a I. oddalić wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi; II. skargę odrzucić. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r. Nr [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich skarżącego W. N. Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu [...] r. i zawierała prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie jej zaskarżenia. Na powyższą decyzję W. N. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu [...]r. W skardze tej skarżący zawarł wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, podając: "Z powodu ciężkiej choroby". W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu. Na rozprawie w dniu [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zakreślił skarżącemu 14-dniowy termin do uprawdopodobnienia, iż z powodu ciężkiej choroby skarżący nie mógł w terminie złożyć skargi. W piśmie z dnia [...] r. W. N. oświadczył, że nie może dostarczyć zaświadczenia o stanie jego zdrowia w [...]r., gdyż lekarz prowadzący leczenie zmarł. Skarżący oświadczył ponadto, że rozpatrywanie sprawy stało się bezprzedmiotowe, ponieważ odzyskał prawo do korzystania z uprawnień kombatanckich z uwagi na zmianę interpretacji art. 26 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. i dlatego wycofuje skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Tak więc obecnie właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Obowiązujący w czasie składania przez skarżącego w niniejszej sprawie skargi przepis art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.) stanowił, iż skargę wnosi się bezpośrednio do Sądu w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, a w innych przypadkach w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o podjęciu aktu lub innej czynności organu uzasadniającej wniesienie skargi. Zgodnie z ust. 3 art. 35 ustawy o NSA Sąd z ważnych powodów przywróci na wniosek strony termin do wniesienia skargi. Podobne do obowiązujących w czasie składania skargi wymogi wynikają z obowiązujących od dnia 1 stycznia 2004 r. przepisów powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl jej art. 85 czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie do art. 86 § 1 tej ustawy, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przepis art. 87 cytowanej ustawy stanowi, iż pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do Sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z treści przytoczonych przepisów wynika zatem jednoznacznie, iż do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu konieczne jest łączne spełnienie przez zainteresowanego następujących przesłanek: - uprawdopodobnienie przez zainteresowanego braku winy, - wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu, - dochowanie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, - dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin. W postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym Sąd ten dokonuje oceny braku winy. Obowiązujące przepisy nie wprowadziły w tym zakresie żadnych ograniczeń. Zgodnie z utrwalonymi już w tym względzie poglądami doktryny i praktyki sądowej, które zachowały swą aktualność również w obecnie obowiązującym stanie prawnym, przy ocenie braku winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Ocena braku winy pozostawiona została w postępowaniu administracyjnym organowi administracji, a w postępowaniu sądowym Sądowi, co daje możliwość dokładnego uwzględnienia wszelkich okoliczności konkretnego wypadku. Przywrócenie nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. B.Adamiak, J.Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H.Beck, Warszawa 1998, s. 344-345, a także np. postanowienie NSA z dnia 18 maja 2001 r. sygn. akt II SA/Wr 1712/2000). W rozpatrywanej sprawie skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi podając, że terminu nie dochował z powodu ciężkiej choroby. W żaden jednak sposób nie uprawdopodobnił swojego twierdzenia, ani też nie wykazał, do kiedy przeszkoda ta uniemożliwiała mu złożenie skargi. W szczególności oświadczając, iż nie może dostarczyć zaświadczenia o stanie jego zdrowia w [...]r., bowiem lekarz prowadzący leczenie zmarł, nie uprawdopodobnił, aby w okresie rozpoczętym przed upływem 30 dni od doręczenia mu kwestionowanej decyzji w dniu [...]r., a zakończonym na 7 dni przed wniesieniem skargi w dniu [...]r., przez cały ten czas stan jego zdrowia nie tylko wykluczał osobiste złożenie przez niego skargi, ale również by wykluczał możliwość skorzystania z pomocy innych osób lub ustanowienia pełnomocnika. Zauważyć wypada, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przy istnieniu podobnych okoliczności podkreślano, iż w takiej sytuacji stan zdrowia i pobyt w szpitalu nie mogą być uznane za ważne powody w rozumieniu art. 35 ust. 3 ustawy o NSA (por. np. postanowienie NSA z dnia 7 grudnia 2001 r. sygn. akt II SA/Wr 761/01). Skoro zatem skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w niezachowaniu terminu do wniesienia skargi, to tym samym podstawowa przesłanka pozwalająca na przywrócenie terminu nie została spełniona. W tej sytuacji wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi podlegał oddaleniu. Konsekwencją oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jest jej odrzucenie jako wniesionej po upływie ustawowego terminu do jej złożenia, przewidzianego w obowiązującym w czasie składania skargi art. 35 ust. 1 ustawy o NSA, co orzeczono na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 58 § 1 pkt 2 i art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podkreślić ponadto trzeba, iż skarżący jest w błędzie uważając, że odzyskał uprawnienia kombatanckie "z uwagi na zmianę interpretacji art. 26 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r.". Pismo Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych powiadamiające skarżącego, że z uwagi na zmianę interpretacji art. 26 ustawy o kombatantach ma on prawo do korzystania z uprawnień kombatanckich, ma jedynie charakter informacyjny, gdyż wskazuje, że skarżący odzyskał prawo do korzystania z uprawnień kombatanckich tylko do czasu wydania prawomocnego orzeczenia przez sąd administracyjny i nie jest decyzją o przywróceniu tych uprawnień. Zgodnie bowiem z powołanym w tym piśmie art. 26 ustawy o kombatantach uprawnienia kombatanckie tracą osoby pozbawione tych uprawnień jedynie prawomocną decyzją, a nie - jak uprzednio uważał Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych - również decyzją ostateczną. Powyższy przepis wprowadza wyjątek od istniejącej w postępowaniu administracyjnym reguły, że wykonaniu podlegają decyzje ostateczne. Decyzja ostateczna to decyzja wydana po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego przez organ II instancji albo po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez ministra (a więc także przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych) lub przez samorządowe kolegium odwoławcze. Od takiej decyzji przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Natomiast decyzja prawomocna to decyzja, od której skarga do sądu administracyjnego już nie przysługuje, albo z uwagi na prawomocne rozpoznanie jej przez Sąd, albo z uwagi na upływ do terminu do złożenia skargi do sądu administracyjnego.