II SA/Wr 1337/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia 23 kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. W dniu 3 grudnia 1998 r. skarżący T. P., zamieszkały wówczas w Z. przy ul. T. [...], złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Decyzją z dnia 11 grudnia 1998 r. Burmistrz Miasta Z. odmówił przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu tej decyzji podał, iż skarżący nie posiada tytułu prawnego do lokalu przy ul. T. [...] w Z. Decyzją z dnia 3 lutego 1999 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G., po rozpatrzeniu odwołania skarżącego wniesionego od powyższej decyzji, decyzję tę uchyliło i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji w celu wyjaśnienia, czy skarżący posiada tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu. Postanowieniem z dnia 3 marca 1999 r. Burmistrz Miasta Z. zawiesił postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 3 grudnia 1998 r. Postanowieniem z dnia 4 maja 1999 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G., po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego na powyższe postanowienie, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Na powyższe postanowienie T. P. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podlegała ona rozpoznaniu w sprawie II SA/Wr 773/99. Decyzją z dnia 10 sierpnia 1999 r. Nr [...] Burmistrz Miasta Z., powołując się na art. 43 ust. 1 w związku z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (t. jedn. Dz. U. z 1998 r. Nr 120, poz. 787 z późn. zm.), odmówił przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu tej decyzji organ przedstawił skrótowo przebieg postępowania przed sądami powszechnymi w sprawie dotyczącej kwestii posiadania przez T. P. tytułu prawnego do lokalu przy ul. T. [...] w Z. Burmistrz Z. wskazując, że Sąd Rejonowy w Z. postanowieniem z dnia 19 marca 1999 r. nadał klauzulę wykonalności wyrokowi nakazującemu skarżącemu i jego rodzinie opuszczenie i opróżnienie przedmiotowego lokalu, uznał, iż w związku z tym ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Podnosząc następnie, że odmówiono zawarcia ze skarżącym umowy najmu lokalu przy ul. T. [...] w Z. organ stwierdził, iż skarżący nie posiada tytułu prawnego do tego lokalu mieszkalnego oraz że nie oczekuje on na lokal zamienny lub socjalny i z tego względu odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego. Wyrokiem z dnia 11 września 2001 r. sygn. akt II SA/Wr 773/99 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia 4 maja 1999 r. i poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Decyzją z dnia 31 grudnia 2001 r. Burmistrz Miasta Z., powołując się na art. 43 ust. 1 i 2 w związku z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych, odmówił przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu tej decyzji organ podał, iż skarżący nie posiadał tytułu prawnego do lokalu przy ul. T. [...] w Z., ponieważ prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia 30 kwietnia 1997 r. sygn. akt I C 502/95 orzeczono eksmisję T. P. z tego lokalu. Wskazując, iż Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia 4 maja 1999 r. i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, bowiem w ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie nie zachodziła sytuacja uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, organ I instancji – po ponownym rozpatrzeniu wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego "na lokal mieszkalny poł. w Z. przy ul. T. [...]" – uznał, że skarżący nie spełnia wymogów określonych wyżej wymienionymi przepisami i dlatego odmówił przyznania wnioskowanego dodatku mieszkaniowego. Decyzją z dnia 23 kwietnia 2002 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G., po rozpatrzeniu odwołania skarżącego wniesionego od powyższej decyzji z dnia 31 grudnia 2001 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 7 ust. 8 i art. 19 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, sprawy wszczęte i niezakończone przed dniem jej wejścia w życie, to jest 1 stycznia 2002 r., prowadzone winny być na podstawie jej przepisów. W związku z tym w rozpatrywanej sprawie zastosowanie ma art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zgodnie z którym dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Organ II instancji stwierdził, iż z akt sprawy nie wynika, aby strona posiadała uprawnienia do ubiegania się o przyznanie dodatku mieszkaniowego z tego tytułu, w sytuacji opisanej we wniosku z dnia 3 grudnia 1998 r., a z analizy korespondencji prowadzonej przez organ I instancji ze skarżącym wynika, iż skarżący zamieszkuje aktualnie w innym lokalu niż wskazany we wniosku o przyznanie dodatku. Kolegium podkreśliło, że przywołane okoliczności prawne i faktyczne nie zamykają stronie możliwości ponownego złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, który organ decyzyjny rozpatrzy stosownie do uregulowań zawartych w przepisach cytowanej ustawy o dodatkach mieszkaniowych i wydanych na jej podstawie przepisach wykonawczych. Na powyższą decyzję z dnia 23 kwietnia 2002 r. T. P. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, będącą przedmiotem niniejszej sprawy. W obszernych motywach skargi skarżący przedstawiał przede wszystkim argumenty odnoszące się do kwestii pozbawienia go tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu oraz podnosił zarzuty stawiane sądom powszechnym orzekającym w tym przedmiocie. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Tak więc obecnie właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie, chociaż z innych powodów niż w niej podniesione. Zauważyć przede wszystkim należy, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia 23 kwietnia 2002 r. Nr [...] i poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Miasta Z. z dnia 31 grudnia 2001 r. dotyczą sprawy już poprzednio rozstrzygniętej ostateczną decyzją Burmistrza Miasta Z. z dnia 10 sierpnia 1999 r. Nr [...]. Przepis art. 156 § 1 pkt 3 kpa stanowi, iż organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Stosownie do art. 145 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa. W myśl art. 119 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 kpa lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania. W tym stanie rzeczy – zgodnie z art. 145 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 3 kpa – należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji i utrzymanej przez nią w mocy decyzji organu I instancji, przy czym stosownie do art. 119 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Zauważyć wypada, że w myśl art. 200 tej ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi jest zobowiązany do zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W tej sprawie Sąd pominął jednak to orzeczenie, gdyż postanowieniem NSA z dnia 16 września 2002 r. skarżący był zwolniony od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 152 cytowanej ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest także zobowiązany orzec, w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany przed uprawomocnieniem się wyroku. W rozpatrywanej sprawie jednak nie zachodziła potrzeba orzekania w tym przedmiocie, ponieważ ani zaskarżona decyzja, ani poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie tworzyły po stronie skarżącego żadnych praw, ani nie nakładały na niego żadnych obowiązków. Nie miały zatem cech wykonalności.