II SA/Wr 1339/01

Sygn. akt 4 II SA/Wr 1339/2001 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogumiła Skrzypczak Sędziowie: NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Asesor WSA Lidia Serwiniowska Protokolant: apl.prok. Aleksandra Pokorska po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę. Decyzją - rozkazem personalnym z dnia [...]r. Nr [...] Komendant Powiatowy Policji w G., wskazując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 41 ust. 3 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. Nr 30, poz. 179 z późn. zm.), zwolnił ze służby w Policji z dniem [...] r. skarżącego J. K., a powołując ponadto art. 108 § 1 kpa nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że skarżący zwrócił się z prośbą o zwolnienie ze służby w trybie natychmiastowym w wyżej podanym terminie. Pismem z dnia [...] r. J. K. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z prośbą o wycofanie jego raportu z dnia [...] r. o zwolnienie z organów Policji "z jednoczesnym anulowaniem rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w G.". Skarżący oświadczył, że raport o zwolnienie napisał pod wpływem emocji, nie w pełni zdając sobie sprawę z jego konsekwencji. Nadmienił, iż ma na utrzymaniu żonę i dwie córki, a jego dotychczasowa służba przebiegała nienagannie. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Komendant Wojewódzki Policji we W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uchylając jednocześnie rygor natychmiastowej wykonalności i wyznaczając nowy termin zwolnienia skarżącego ze służby na dzień [...]r. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że w stosunku do skarżącego prowadzone jest postępowanie karne o przestępstwo określone w art. 158 § 1 kk i art. 157 § 2 kk w związku z art. 11 § 2 kk. Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego rozkazu personalnego, gdyż został on wydany na podstawie pisemnego zgłoszenia policjanta wystąpienia ze służby. Wskazując, iż zmiana oświadczenia woli sierż.szt. J. K. nastąpiła już po wydaniu decyzji o zwolnieniu ze służby, Komendant Wojewódzki wywiódł, że organ, który wydał decyzję zgodną z wolą strony nie ma obowiązku zmiany tej decyzji na skutek późniejszego oświadczenia woli, odmiennego od tego, które stało się podstawą jej wydania. Organ II instancji stwierdził, iż w toku postępowania odwoławczego ustalono, że nie było podstaw określonych w art. 108 § 1 kpa do nadania zaskarżonemu rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności, przy czym w dokumencie tym nie podano jakichkolwiek przyczyn uzasadniających ten tryb. Tym samym złożenie przez stronę odwołania spowodowało wstrzymanie wykonania decyzji - co pociąga za sobą konieczność wyznaczenia nowego terminu zwolnienia skarżącego ze służby. Na powyższą decyzję J. K. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący decyzji tej zarzucił naruszenie przepisów postępowania przez nie wyjaśnienie przyczyn i okoliczności złożenia przez niego raportu o zwolnienie ze służby, oświadczając, iż złożenie przedmiotowego raportu było wynikiem presji psychicznej i wprowadzenia go w błąd przez Komendanta Powiatowego Policji w G. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi J. K. podał, że w dniu [...] r. został wezwany przez Komendanta Powiatowego Policji w G., który poinformował go, iż jest pomówiony o udział w pobiciu bliżej nieokreślonej osoby i polecił mu napisać raport o zwolnienie ze służby w trybie natychmiastowym. Skarżący oświadczył, że Komendant zastraszał go i groził, że jeżeli nie napisze takiego raportu, to będzie tymczasowo aresztowany. Będąc zszokowany informacją o postępowaniu karnym i słowami Komendanta oraz obawiając się o los żony i dwóch córek, będących na jego utrzymaniu, posłuchał Komendanta i napisał raport o zwolnienie ze służby. Dnia [...] r., kiedy sprawa została wyjaśniona, udał się do Komendanta Powiatowego z prośbą o wycofanie raportu i przyjęcie do służby. Komendant odmówił twierdząc, że wszystkie dokumenty zostały już przesłane do Komendy Wojewódzkiej we W. i do ZUS. Skarżący wskazał, iż w dniu [...] r. złożył raport wycofujący poprzedni raport z dnia [...] r. Będąc w dniu [...] r. w kadrach Komendy Wojewódzkiej we W. został poinformowany, iż sprawa jest w gestii Komendanta Powiatowego Policji w G. Dnia [...] r. otrzymał oficjalne pismo informujące go o stanowisku Komendy Wojewódzkiej. Skarżący oświadczył, że pomimo jego starań Komendant Powiatowy nie przyjął go i nie wysłuchał jego wyjaśnień. Dnia [...] r. Komendant Wojewódzki Policji, wbrew wcześniejszym zapewnieniom, przesłał mu decyzję utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Powiatowego. Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja została podjęta przedwcześnie, bez koniecznego wysłuchania go i zbadania okoliczności napisania przez niego raportu. Skarżący oświadczył, że po [...] latach nienagannej pracy w Policji został potraktowany wyjątkowo bezdusznie. Uważa, iż zasługiwał na wnikliwszą uwagę i wnikliwsze rozważenie przyczyn oraz okoliczności złożenia raportu o zwolnienie ze służby. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Tak więc obecnie właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Istota zarzutów podnoszonych przez skarżącego J. K. w skardze i w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz w złożonym w toku postępowania sądowoadministracyjnego piśmie z dnia [...] r. sprowadza się do kwestionowania prawidłowości złożenia przez skarżącego oświadczenia woli zawartego w raporcie z dnia [...] r. o zwolnienie ze służby w Policji. Z treści skargi, odwołania i wskazanego wyżej pisma wynika, że skarżący zarzuca, iż przedmiotowy raport o zwolnienie ze służby złożył pod wpływem emocji oraz pod presją i na polecenie Komendanta Powiatowego Policji w G., który w dniu złożenia tego raportu miał go zastraszać i grozić tymczasowym aresztowaniem w związku ze wszczęciem przeciwko skarżącemu postępowania karnego. Jak trafnie zauważono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2001 r. sygn. akt II SA 593/01 (LEX nr 77683), ponieważ ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. Nr 30, poz. 179 z późn. zm.) nie reguluje problematyki oceny skuteczności oświadczeń woli składanych w toku postępowania o zwolnienie ze służby, należy w tym zakresie stosować przepisy Kodeksu cywilnego. W myśl art. 61 § 1 kc oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że taka sytuacja nie wystąpiła, gdyż cofnięcie przez skarżącego oświadczenia woli o zwolnieniu ze służby nastąpiło po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Z okoliczności podawanych przez skarżącego wynika jednak, że skarżący oświadczenie woli o zwolnieniu ze służby miał złożyć pod wpływem gróźb kierowanych do niego przez Komendanta Powiatowego Policji w G. Gdyby bowiem Komendant Powiatowy nie straszył go i nie groził możliwością tymczasowego aresztowania, to skarżący nie złożyłby takiego oświadczenia woli. Zgodnie z art. 87 kc, kto złożył oświadczenie woli pod wpływem bezprawnej groźby drugiej strony lub osoby trzeciej, ten też może uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia, jeżeli z okoliczności wynika, że mógł się obawiać, iż jemu samemu lub innej osobie grozi poważne niebezpieczeństwo osobiste lub majątkowe. Powyższy przepis uzależnia możliwość uchylenia się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli od złożenia tego oświadczenia pod wpływem nie jakiejkolwiek groźby, ale jedynie groźby bezprawnej. Bezprawność groźby, o jakiej mowa w art. 87 kc, polega na sprzecznym z prawem działaniu grożącego lub wykorzystaniu działania formalnie zgodnego z prawem do osiągnięcia celu, dla którego prawo to nie przysługuje (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2002 r. sygn. akt I CKN 1134/99 - OSNC 2003/3/36). Poinformowanie przez Komendanta Powiatowego Policji podległego mu funkcjonariusza o wszczęciu przeciwko temu funkcjonariuszowi postępowania karnego i o związanych z tym konsekwencjach, w tym o ewentualnej możliwości zastosowania tymczasowego aresztowania, nie jest groźbą bezprawną w rozumieniu przepisu art. 87 kc. Skoro bowiem przeciwko skarżącemu faktycznie wszczęto postępowanie karne, to rzeczywiście istniała możliwość stosowania wobec niego przewidzianych przez Kodeks postępowania karnego środków zapobiegawczych, a więc i tymczasowego aresztowania. Informacja taka nie była zatem bezprawnym środkiem użytym przez zwierzchnika skarżącego, aby nakłonić go wbrew prawu do zwolnienia się ze służby w Policji, lecz znajdowała uzasadnienie w obiektywnie istniejących okolicznościach. Zauważyć przy tym wypada, że zwolnienie się przez policjanta ze służby w Policji na własną prośbę w sytuacji, gdy przeciwko temu funkcjonariuszowi wszczęto postępowanie karne, pozwala takiej osobie na uniknięcie odpowiedzialności dyscyplinarnej, grożącej jej stosownie do art. 132 ustawy o Policji. W świetle powyższego brak było podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu wymagającym wyeliminowania jej z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy - zgodnie z art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.