II SA/Wr 134/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku adwokata D. P. o przywrócenie terminu do wniesienia opinii o braku podstaw do złożenia zażalenia w sprawie ze skargi T. K. na postanowienie Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania w części dotyczącej ustalenia bezskuteczności uznania ojcostwa postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Postanowieniem z dnia 28 V 2021 r., sygn. akt II SA/Wr 134/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę T. K. (dalej jako: "strona skarżąca") na postanowienie Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] 2021 r. (nr [...]) w przedmiocie zwrotu podania w części dotyczącej ustalenia bezskuteczności uznania ojcostwa. W dniu 7 VI 2021 r. stronie skarżącej doręczono odpis ww. postanowienia wraz z uzasadnieniem (k. 45 akt sądowych). Pismem nadanym 14 VI 2021 r. (k. 3 akt II SPP/Wr 49/21) strona skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 16 IX 2021 r., sygn. akt II SPP/Wr 49/21 starszy referendarz sądowy przyznał stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Pismem z dnia 19 XI 2021 r. Okręgowa Rada Adwokacka we Wrocławiu wyznaczyła adw. D. P. pełnomocnikiem z urzędu dla strony skarżącej. Pismem z dnia 1 III 2022 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik strony skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia opinii o braku podstaw do złożenia zażalenia, przedkładając w załączeniu opinię o braku podstaw do złożenia w sprawie zażalenia. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik strony skarżącej podniósł, że pismem z dnia 19 XI 2021 r. doręczonym w dniu 24 XI 2021 r. został wyznaczony pełnomocnikiem strony skarżącej, jednak z pisma Okręgowej Rady Adwokackiej we Wrocławiu nie wynikało, że w sprawie wydane zostało postanowienie o odrzuceniu skargi i rozpoczął bieg 7-dniowy termin do wniesienia zażalenia lub złożenia opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia. O fakcie tym pełnomocnik dowiedział się w dniu 22 II 2022 r. podczas czynności związanych z zapoznaniem się z aktami sprawy w siedzibie tut. Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 VIII 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 – dalej jako: "p.p.s.a.") uchybiony termin należy przywrócić na wniosek strony, jeżeli zostaną kumulatywnie spełnione następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin, 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, 5) powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania sądowego. Przystępując do oceny zasadności wniosku należy wskazać, że w pierwszej kolejności Sąd zobowiązany jest zbadać, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie zakreślonym przez ustawodawcę w art. 87 § 1 p.p.s.a. Stosownie do art. 194 § 2 p.p.s.a., zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia stronie. W myśl tego przepisu, ponieważ odpis postanowienia Sądu z 28 V 2021 r. o odrzuceniu skargi doręczony został stronie skarżącej 7 VI 2021 r. (k. 45 akt sądowych), to termin zaskarżenia tego orzeczenia upływałby, co do zasady, z dniem 14 VI 2021 r. Jak jednak stanowi art. 177 § 3 p.p.s.a. w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 p.p.s.a. nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony (§ 4). Na mocy art. 197 § 2 p.p.s.a., przepisy te stosuje się odpowiednio do zażaleń. Oceniając wniosek o przywrócenie terminu Sąd stwierdza, że wymogi formalne tego wniosku zostały zachowane. Nie budzi wątpliwości, że wraz z wnioskiem pełnomocnik strony skarżącej dokonał uchybionej czynności i że spóźnienie wywołało negatywne skutki procesowe. Przyjąć również należy, że pełnomocnik, składając przedmiotowy wniosek w dniu 1 III 2022 r. dochował siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., liczonego od daty zapoznania się przez niego z aktami sprawy, czyli 22 II 2022 r. Stwierdzić należy jednak, że pełnomocnik ustanowiony z urzędu nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Zgodnie z utrwalonymi w tej kwestii poglądami doktryny i judykatury przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w trosce o swoje sprawy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić tylko i wyłącznie w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. Strona musi więc uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna. Podkreślenia przy tym wymaga, że w sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności procesowej przez tego pełnomocnika. W orzecznictwie sądowym wyraźnie wskazuje się, że na pełnomocniku będącym profesjonalistą, jak w tej sprawie, spoczywa obowiązek takiej organizacji pracy i sprawowania nadzoru nad wykonywanymi czynnościami, aby nie dochodziło do zaniedbywania ciążących na nim obowiązków związanych ze świadczoną obsługą lub pomocą prawną. W zakresie czynności przed instytucjami, których postępowanie opiera się na przepisach prawa, na profesjonalnym pełnomocniku jakim jest adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy czy doradca podatkowy, ciąży szczególny obowiązek dbałości o terminowość i prawidłowość dokonywanych czynności procesowych. W sytuacjach, gdy od prawidłowego dokonania danej czynności zależy dalszy bieg powierzonej pełnomocnikowi sprawy zasadnym jest wymaganie od tego pełnomocnika maksimum staranności. Rzetelność wykonania czynności procesowych przekładać się będzie bowiem na prawo strony do obrony swoich interesów i ochrony jej praw (por. postanowienie NSA z 14 XII 2011 r., I GZ 527/11, publ. - CBOSA). W przedmiotowej sprawie pełnomocnik strony skarżącej nie dopełnił należytej staranności wymaganej od profesjonalnego pełnomocnika. Nie zaznajomił się niezwłocznie z aktami niniejszej sprawy, co pozwoliłoby mu na podjęcie stosownych działań w terminie. Zaprezentowana we wniosku o przywróceniu terminu argumentacja, że z pisma Okręgowej Rady Adwokackiej we Wrocławiu nie wynikał stan sprawy, do której został wyznaczony jest nieprzekonująca. Trzeba bowiem podkreślić, że to na pełnomocniku ciąży obowiązek niezwłocznego zapoznania się z aktami sprawy (której sygnatura podana została w piśmie informującym go o wyznaczeniu jako pełnomocnika z urzędu), by powziąć informację o jej stanie, a nie na Okręgowej Radzie Adwokackiej, by pełnomocnika o jego obowiązkach informować. Od momentu powzięcia informacji przez adw. Dawida Plutę o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu do momentu podjęcia czynności w sprawie (zapoznania się z aktami sprawy) upłynęły blisko 3 miesiące. Odnosząc powyższe kryteria do rozpoznawanego wniosku, należy stwierdzić, że pełnomocnik strony skarżącej nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w niedochowaniu terminu. W tym stanie rzeczy Sąd odmówił przywrócenia terminu na zasadzie art. 86 § 1 p.p.s.a.