II SA/Wr 135/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Cisek (sprawozdawca) Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant Izabela Krajewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody z dnia[...]. nr [...] w przedmiocie uchylenia z urzędu decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającą pozwolenie na budowę I. uchyla decyzję I i II instancji, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania Starosta K. decyzją z dnia [...] (Nr[...]) zatwierdził projekt budowlany i udzielił J. Sz. i J. Q. pozwolenia na budowę obejmującego dobudowę budynku gospodarczego do budynku mieszkalno – gospodarczego położonego w B. nr [...], na działce nr [...]. Po wykonaniu części prac, po kilku latach wyszło na jaw, że istotne dowody w oparciu, o które wydano powyższą decyzję zostały sfałszowane. Okoliczność tą stwierdził Sąd Rejonowy w Kłodzku, w wyroku karnym z dnia 3 kwietnia 2006 (sygn. akt VIII K 226/06), którym uznał E. R., projektanta dobudowy, za winnego przerobienia wniosku o pozwolenie na budowę z dnia [...] oraz podrobienia pism z [...]. do Urzędu Gminy oraz Urzędu Rejonowego w K. O sfałszowaniu dowodów J. Sz. kilkakrotnie informowała Starostę K. Decyzją z dnia [...] (Nr[...]) Starosta K. odmówił uchylenia swojej decyzji ostatecznej (Nr[...]) z dnia [...] uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie między innymi tym, że wprawdzie badana decyzja o pozwoleniu na budowę wydana została z naruszeniem prawa, jednakże za odmową jej uchylenia przemawia fakt, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W wyniku odwołania J. Sz. decyzją z dnia [...] (Nr[...]) Wojewoda uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Starosta K. decyzją z dnia [...] (Nr[...]) odmówił uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu powołał się na te same argumenty, którymi posłużył się przy decyzji uchylonej przez Wojewodę. Powyższe rozstrzygnięcie również zostało zaskarżone przez J. Sz. do Wojewody, a organ ten decyzją (Nr[...]) z dnia [...] uchylił decyzję Starosty K. (Nr[...]) i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji jako bezprzedmiotowe uznając, iż żadne z pism J. Sz. nie miało znamion wniosku o wznowienie postępowania. Postanowieniem z dnia [....] (znak:[...]) Starosta K. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie, w której wydano decyzję ostateczną tego organu (Nr[...]) z dnia [...]. Równolegle do postępowania, prowadzonego przez Starostę K., toczyło się postępowanie prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w/s robót budowlanych na nieruchomości w B. nr [...], rozpoczętych na podstawie decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę z dnia [...]. W wyniku kontroli budowy, przeprowadzonej na wniosek pani J. Sz., postanowieniem z dnia [...]. (Nr [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał wstrzymanie robót budowlanych. W wyniku odwołania J. Sz. postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (Nr[...]) z dnia [...] Następnie, postanowieniem z [...] (Nr [...]), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nałożył na obie inwestorki obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wprowadzone podczas robót budowlanych. Postanowienie to zostało utrzymane decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] ( Nr[...]), wydaną po rozpatrzeniu odwołania pani J. Sz. W dniu [...], po przeprowadzeniu, na wniosek pani J. Sz., kontroli budowy, postanowieniem (Nr[...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał J. Q. wstrzymanie prowadzonych prac budowlanych oraz przedłożenie inwentaryzacji już wykonanych robót budowlanych. W wyniku zażalenia J. Sz. postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem (Nr[...]) z dnia[...]. Decyzją z dnia [...] (Nr[...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zatwierdził przedłożony przez J. Q. zamienny projekt budowlany i nałożył na nią obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. W wyniku odwołania J. Sz., decyzją z dnia [...] (Nr[...])Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., uchylił decyzję PINB w K. powołując się na istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W dniu [...] Starosta K. wydał decyzję (Nr[...]) o uchyleniu z urzędu swojej decyzji z dnia [...], na podstawie art. 36a ust. 2 – ustawy Prawo budowlane, który stanowi, że organ właściwy uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust.1 pkt 3. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła J. Q. zarzucając naruszenie przepisów art. 6 KPA i art. 7 KPA, polegające na tym, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołano się na nieistniejącą decyzję Nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia[...], a także na nieistniejącą decyzję Nr [...] Starosty K. z dnia [...] Powołując się na art. 138 § 2 KPA wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie jej organowi I instancji celem ponownego rozpatrzenia, względnie o zastosowanie przez organ I instancji przepisu art. 113 § 1 KPA i sprostowanie treści zaskarżonej decyzji. Odwołanie złożyła również J. Sz. wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji w części dotyczącej jej uzasadnienia i wydanie w niniejszej sprawie decyzji zgodnej z prawem. Na wstępie strona odwołująca się podniosła, iż uzasadnienie kwestionowanej decyzji jest bardzo lakoniczne, co narusza postanowienia art. 107 KPA nakładające na organ administracji przy wydawaniu decyzji obowiązek sporządzenia uzasadnienia faktycznego i prawnego. Celem argumentacji powyższego w odwołaniu przytoczono poglądy doktryny w tej kwestii. W odwołaniu wskazano nadto, że Starosta K. wydając niniejszą decyzję z [...] wykonał jedynie ciążący na nim obowiązek wynikający z art. 36a ust 2 Prawa budowlanego. J. Sz. podniosła także, że przy wydawaniu decyzji administracyjnej właściwy w sprawie organ jest obowiązany wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i prawne związane z rozstrzygnięciem. Wojewoda decyzją z dnia [...] (Nr [...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podkreślił, że obowiązek wykonania i przedłożenia zamiennego projektu budowlanego nałożony na inwestora decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nr [...], wydany był zgodnie z przepisami art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. W takim przypadku, w myśl art. 36a ust. 2 " Właściwy organ uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę, w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3", przy czym właściwym organem jest starosta. Dopiero po usunięciu decyzji o pozwoleniu na budowę z obrotu prawnego organ nadzoru budowlanego może zastosować przepis art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, zgodnie, z którym " Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo – jeżeli budowa została zakończona – o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie". Mając na uwadze powyższe regulacje normatywne w ocenie organu II instancji oczywistym jest, iż zaskarżona decyzja stanowiła wykonanie obowiązku, ciążącego na tym organie, w myśl art. 36a ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Wojewoda podniósł także, iż zarzut J. Sz. dotyczący wadliwego uzasadnienia nie jest uzasadniony, a to z uwagi na to, iż znajduje ono potwierdzenie w świetle przepisów oraz dokumentów. Odnosząc się, z kolei, do zarzutu przekręconych dat i numerów stwierdził, iż niedokładności te zostały sprostowane decyzją (Nr[...]) z dnia [...]. W końcowej części uzasadnienia zauważył także, że postanowieniem z dnia [...] Starosta K. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] Postępowanie to nie zostało jednak zakończone. Decyzja Starosty K. (Nr[...]) z dnia [...], uchylająca decyzję (Nr[...]) z dnia[...]., została wydana w trybie art. 36a ustawy Prawo budowlane, a nie art. 146 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. W sytuacji, gdy decyzja, stanowiąca przedmiot wznowionego postępowania, została uchylona, postępowanie to staje się bezprzedmiotowe, a organ musi je zakończyć decyzją o umorzeniu postępowania. Nie godząc się z rozstrzygnięciem organu drugoinstancyjnego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła J. Sz. zarzucając kwestionowanej decyzji rażące naruszenia prawa, a dokładniej art. 145 § 1 pkt 1 KPA, polegające na zaniechaniu kontynuowania i zakończenia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego dot. decyzji Starosty K. z dnia [...] ( Nr [...]), pomimo prawomocnego wyroku sądu karnego jednoznacznie stwierdzającego fakt fałszowania istotnych dowodów, niezbędnych do wydania tej decyzji i uchylenia tejże decyzji w trybie art. 163 KPA, na podstawie art. 30a ustawy Prawo budowlane ( czyli niedopuszczalnym zastosowaniu pierwszeństwa trybu przewidzianego dla kontroli wykonania decyzji przed nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji w postaci wznowienia postępowania). Mając powyższe na uwadze strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Rozwijając w uzasadnieniu zarzut wydania zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa podkreślono, że w niniejszej sprawie skarżona decyzja polegała na wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji Starosty K. z dnia [...]. w trybie weryfikacji określonym w art. 163 KPA w oparciu o art. 36a Prawa budowlanego, w sytuacji, gdy możliwe, a nawet konieczne, było uchylenie tej decyzji za pomocą jednego z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji, tj. wznowienia postępowania. W ocenie skarżącej w sytuacji bowiem gdy możliwe jest wyeliminowanie wadliwej decyzji zarówno przy pomocy nadzwyczajnego trybu wznowienia postępowania jak i trybu weryfikacji decyzji związanej z kontrolą jej wykonania pierwszeństwo ma wznowienie postępowania. A uchybienie tejże regule skutkuje rażącym naruszeniem prawa. Celem argumentacji powyższych twierdzeń przytoczono tak poglądy doktryny jak i judykatury. Nadto skarżąca zauważyła, iż Starosta K. w decyzji z dnia [...]. nie uczynił zadość wymogom dot. jej uzasadnienia, wymienionym w art. 107 § 3 KPA. Nie podał bowiem wszelkich okoliczności faktycznych i prawnych leżących u podstaw rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżącej "gdyby organ dokonał w uzasadnieniu jakichkolwiek rozważań wyjaśniających dlaczego stosuje tryb określony w art. 163 KPA oraz dlaczego dla osiągnięcia skutku w postaci wyeliminowania z obrotu wadliwej decyzji ostatecznej nie korzysta z nadzwyczajnego trybu weryfikacji decyzji być może zainspirowałby organ II instancji do pogłębionej refleksji na ten temat, co być może skutkowałoby podjęciem właściwej decyzji w sprawie, a do postępowania przed sądem administracyjnym zapewne w ogóle by nie doszło". Powyższe uchybienia organu I instancji można by zakwalifikować jako naruszenie prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania jednak w świetle zarzutu niniejszej skargi okoliczność ta nie ma większego znaczenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn, zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia na które służy zażalenie albo kończące postępowanie lub rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 w związku § 2 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei art. 147 § 1 przywołanej powyżej ustawy procesowej upoważnia Sąd, który uwzględnia skargę na uchwałę lub akt, do stwierdzenia nieważności tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdzenia, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W pierwszej kolejności kontroli sądu podlega prawidłowość zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów proceduralnych. Bezbłędne stosowanie przepisów procesowych wpływa bowiem na zasadność ustalenia stanu faktycznego w sprawie, a tylko należycie ustalony stan faktyczny sprawy pozwala ocenić trafność zastosowanych w danej sprawie norm prawa materialnego. Rozpoznając niniejszą sprawę, sąd miał na uwadze to, iż wznowienie postępowania jest tą instytucją, która pozwala na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie poprzedzające wydanie takiej decyzji było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego (por. W. Dawidowicz; Ogólne postępowanie administracyjne. Zarys prawa, Warszawa 1962 s. 230). Przesłanki wznowieniowe zostały enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 30, poz. 168), który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1. dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, 2. decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, 3. decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27, 4. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, 5. wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, 6. decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, 7. zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji, 8. decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Ponadto, można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja ( art. 145a KPA). W niniejszej sprawie wniosek o pozwolenie na budowę z dnia [...] został przerobiony, a pisma z dnia [...] do Urzędu Gminy i Urzędu Rejonowego zostały podrobione, co zostało ustalone w postępowaniu karnym ( sygn. akt VIIIK 226/06) i stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu z dnia 3 kwietnia 2006r. Okoliczność ta stanowiła przesłankę wydania postanowienia z dnia [...] w przedmiocie wznowienia z urzędu postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...]. Zważyć jednak należy, iż postanowienie w przedmiocie wznowienia postępowania jest jedynie aktem wszczynającym postępowanie i nie może zawierać innych treści poza wskazaniem przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania. Kolejny etap tego nadzwyczajnego trybu weryfikacji decyzji ostatecznej związany jest z przeprowadzeniem postępowania co do przyczyn wznowienia, które winno zakończyć się wydaniem decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, a zatem podjęciem jednej z decyzji określonych w art. 151 KPA. Ów przepis stanowi, iż organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia wydaje decyzję, w której: odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W przypadku zaś gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. W rozpoznawanej sprawie organ zaniechał wydania jednej z decyzji unormowanych w art. 151. Decyzją zaś z dnia [...]. ( Nr [...]) uchylił z urzędu decyzję nr [...] na podstawie art. 36a ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Z takim postępowaniem Starosty K. nie sposób się zgodzić. Przede wszystkim należy stwierdzić, iż w niniejszej sprawie – jak słusznie podniosła strona skarżąca - niedopuszczalnym jest zastosowanie pierwszeństwa trybu przewidzianego dla kontroli wykonania decyzji przed nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji w postaci wznowienia postępowania. W sytuacji, gdy organ powziął wiadomość o istnieniu fałszywych dowodów, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne powinien zainicjować postępowanie wznowieniowe mające na celu wyeliminowanie wadliwej decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę z obrotu prawnego. Taki wniosek wynika z kategorycznego sformułowania "wznawia się" zawartego w art. 145 § 1 KPA. Zatem w sytuacji, gdy organ poweźmie wiadomość o zaistnieniu jednej z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 KPA jest obowiązany do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie wznowienia postępowania ( por. B. Adamiak, J. Borkowski; Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz; Warszawa 2006rr.; s. 668). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę zgodził się ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12. 31) w Gdańsku zawartym w wyroku z dnia 31 lipca 2002 (IISA/Gd 441/00), w którym tenże sąd zauważył, że "postępowaniu nadzwyczajnemu, mające na celu podważenie ostatecznej decyzji administracyjnej z powodu jej wadliwości, należy przypisać pierwszeństwo w stosunku do innych trybów postępowania administracyjnego wynikających z przepisów prawa materialnego, mogących doprowadzić również do uchylenia decyzji administracyjnej, bez wykazania jej wadliwości (art. 36a Prawa budowlanego). Utrzymanie kwestionowanej decyzji w obrocie prawnym oznaczałoby przyznanie pierwszeństwa trybowi podważenia decyzji ostatecznej uregulowanej w przepisach prawa materialnego ( w art. 36a Prawa budowlanego) w stosunku do postępowania nadzwyczajnego, a to z kolei prowadziłoby do naruszenia przepisów proceduralnych. W ocenie sądu Starosta K. przeprowadzając postępowanie co do przyczyn wznowienia, winien mieć na uwadze, że powołanie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 jest skuteczne wówczas, gdy sfałszowanie dowodu zostało stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu, a ponadto dowód ten stanowił podstawę ustalenia przez organ okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. Istotne okoliczności faktyczne to zaś takie okoliczności, które związane są bezpośrednio z daną sprawą administracyjną, stanowiącą przedmiot postępowania zakończonego decyzją ostateczną lub też mającą znaczenie prawne (por. B. Adamiak, J. Borkowski; Kodeks...; Warszawa 2006; s. 646). Sąd nie miał wątpliwości, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to obligowało Sąd, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt II uzasadnione jest postanowieniami art. 152 powyższej ustawy, a orzeczenie o kosztach – art. 200.