II SA/Wr 1373/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędziowie: WSA Mieczysław Górkiewicz NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Protokolant: apl. prok. Krzysztof Lonc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2005 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie odmowy przekształcenia posiadanych udziałów w prawie użytkowania wieczystego w prawo własności I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżącej kwotę 10 (dziesięć) z tytułem zwrotu poniesionych kosztów sądowych; III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonego postanowienia. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Prezydent W. na podstawie art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1299 ze zm.) odmówił przekształcenia posiadanych przez A. W., D. S., M. G., L. N., F.i F. M. oraz J. S.-Ś. udziałów w prawie użytkowania wieczystego działki w prawo własności. Powyższa decyzja zawierała pouczenie, iż stronie przysługuje odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w terminie 14 dni od dnia otrzymania tej decyzji, za pośrednictwem organu I instancji. Decyzję tę skarżąca A. W. odebrała osobiście w dniu [...]r., co potwierdziła własnoręcznym podpisem. Opatrzone datą [...]r. odwołanie skarżącej od powyższej decyzji wpłynęło do organu I instancji w dniu [...]r. W piśmie tym A. W. podniosła, iż wniosek o przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności został przez nią złożony w [...] r. wraz z pozostałymi lokatorami, którzy wykupili swoje mieszkania do [...]r. W decyzji powołuje się natomiast na ustawę z dnia 4 września 1997 r., której art. 2 stanowi, że przepisy stosuje się do osób fizycznych, które nabywały prawo wieczystego użytkowania przed 31 października 1998 r. Nie mówi się w nim, że odmowy przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności należy udzielić wszystkim lokatorom ze względu na to, iż część lokali została wykupiona po dniu [...]r. Odmówić można jedynie osobie, która przekroczyła powyższą datę wykupu mieszkania. W końcowej części odwołania stron wskazała nadto, że z odwołaniem występuje dopiero w chwili obecnej, gdyż nie mogła tego zrobić wcześniej ze względu na operację oczu. Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. na podstawie art. 134 kpa stwierdziło, że odwołanie skarżącej od wyżej wymienionej decyzji zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż kwestionowana decyzja została doręczona wszystkim wnioskodawcom. A. W. potwierdziła jej odbiór dnia [...]r. J. S.-Ś. nie odebrała decyzji mimo dwukrotnego awizowania. Zarówno odwołanie A. W., jak i J. S.-Ś. zostały złożone w Urzędzie Miejskim W. w dniu [...]r., gdy termin do ich wniesienia upływał dla A. W. w dniu [...]r., zaś dla J. S.-Ś. w dniu [...]r. Minęły także terminy do zaskarżenia decyzji organu I instancji dla pozostałych wnioskodawców. W takiej sytuacji organ odwoławczy zobligowany był do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Kolegium zaznaczyło, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu, przewidzianego w art. 134 kpa. Podkreśliło, że przeszkodą do przeprowadzenia merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji jest to, że odwołanie od niej złożone zostało z uchybieniem 14-dniowego terminu, przewidzianego w art. 129 § 2 kpa. Na powyższe postanowienie A. W. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżąca przedstawiła zarzuty stawiane organowi I instancji i wydanej przez niego decyzji oraz oświadczyła, iż termin do wniesienia odwołania został uchybiony z powodu choroby, która uniemożliwiła jej podjęcie wcześniejszych działań, a także z uwagi na nie dopełnienie przez Gminę warunków przy podpisaniu aktu notarialnego. Ponadto, zdaniem skarżącej, powoływanie się na przekroczenie terminu do wniesienia odwołania powinno dotyczyć obu stron sprawy, a nie tylko właściciela nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Tak więc obecnie właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Podkreślić przede wszystkim trzeba, iż przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest jedynie kwestia uchybienia przez skarżącą terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...]r. Nr [...], a nie merytoryczna ocena tej decyzji. Podnoszone zatem przez skarżącą zarzuty będące w istocie merytoryczną polemiką z wyżej wymienioną decyzją nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem nie dotyczą jej przedmiotu. W tym postępowaniu Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do oceny decyzji merytorycznie rozpoznającej sprawę, a jedynie do oceny zgodności z prawem postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. stwierdzającego uchybienie terminu do złożenia odwołania. Warunkiem skuteczności czynności procesowej – a więc między innymi wniesienia odwołania – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. W przypadku stwierdzenia przez organ odwoławczy we wstępnym postępowaniu, że odwołanie złożone zostało z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia, zobowiązany jest on w trybie art. 134 kpa do wydania postanowienia o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, przy czym postanowienie to ma charakter ostateczny. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt wniesienia przez skarżącą odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...]r. Nr [...] po upływie ustawowego 14 - dniowego terminu przewidzianego do jego wniesienia zgodnie z art. 129 § 2 kpa. Składając odwołanie po terminie skarżąca jednak – oprócz merytorycznych zarzutów stawianych decyzji organu I instancji – podniosła, iż z odwołaniem nie mogła wystąpić wcześniej ze względu na operację oczu. Podkreślić należy, iż zgodnie z art. 58 w związku z art. 59 § 2 kpa skarżąca mogła zwrócić się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, przy czym podanie o przywrócenie terminu mogła wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny jego uchybienia, dopełniając jednocześnie uchybionej czynności. Mając na względzie, że z treści złożonego po terminie odwołania wynikało, iż skarżąca zdając sobie sprawę z upływu terminu podawała przyczyny jego uchybienia, organ odwoławczy powinien był wezwać skarżącą o oświadczenie, czy podając w odwołaniu powody złożenia go po terminie wnosi ona o przywrócenie uchybionego terminu. Nie czyniąc tego organ odwoławczy nie wyjaśnił należycie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, naruszając w ten sposób art. 7 oraz art. 77 § 1 kpa i w rezultacie co najmniej przedwcześnie zastosował normę prawną określoną w art.134 kpa, stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Nie można bowiem wykluczyć, że gdyby podane w odwołaniu powody uchybienia zostały rozpoznane w ramach wniosku o przywrócenie terminu, to mogłoby zapaść inne rozstrzygnięcie. Tak więc przed wydaniem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania organ powinien był ustalić, czy zawarte w piśmie skarżącej powody uchybienia terminu stanowią wniosek o jego przywrócenie, a jeżeli tak, należało najpierw rozpoznać ten wniosek. Dopiero w razie stwierdzenia braku podstaw do przywrócenia uchybionego terminu, organ mógł wydać postanowienie stwierdzające uchybienie przedmiotowego terminu. Podnieść w tym miejscu wypada, że w myśl art. 58 § 3 kpa przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne, co tym bardziej obligowało organ do wnikliwego rozpatrzenia stanowiska strony. W tym stanie rzeczy stwierdzić trzeba, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów postępowania, to jest art. 7 i art. 77 kpa, przy czym naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie powyższe – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.