II SA/Wr 1388/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym; Przewodniczący: Sędzia NSA - Anna Moskała Sędziowie: Sędzia WSA - Jerzy Strzebińczyk Asesor WSA - Anetta Chołuj (sprawozdawca) Protokolant: - Katarzyna Dziok po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody D. z dnia 10 maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę. Decyzją z dnia 10 maja 2003r. nr [...] Wojewoda D. działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. z 2001r. Dz. U. Nr 87, poz. 960 ze zm.) w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. sygn. akt K 20/01 (Dz. U. Nr 78, poz. 716) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. orzekającej o wymeldowaniu A. S. wraz z córką A. S. z miejsca pobytu stałego. Z wnioskiem o wymeldowanie A. S. wraz z córką z miejsca pobytu stałego we W. przy ul. R. [...] zwrócił się Miejski Zarząd Domów Pomocy Społecznej we W. - zarządca przedmiotowej nieruchomości uzasadniając go tym, iż wymienione nie zamieszkują w miejscu pobytu stałego od lipca 2001r., opuściły lokal dobrowolnie zabierając ze sobą wszystkie swoje rzeczy osobiste. W odpowiedzi na to Pani A. S. oświadczyła, iż przedmiotowego lokalu nie opuściła, posiada do niego klucze oraz swobodny dostęp. Miejsce zameldowania opuściła czasowo, gdyż obecnie pracuje w miejscowości R., gdzie wynajmuje mieszkanie, lecz w dni wolne od pracy przyjeżdża do niego wraz z rodziną. Powyższe potwierdzili świadkowie wskazani przez A. S.: Z. K. oraz B. S. Organ I instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek uchylenia wcześniejszej decyzji przez Wojewodę D. ustalił, iż w piśmie z dnia 30 stycznia 2003r. Miejski Zarząd Domów Pomocy Społecznej we W. oświadczył, iż w lipcu 2001r. Pani A. S. opuściła przedmiotowy lokal zabierając ze sobą wszystkie swoje rzeczy osobiste, pozostawiając w nim jedynie meble i pościel będącą własnością zarządcy budynku. Wymieniona przyjeżdżała do miejsca pobytu stałego w odstępach około półrocznych celem odebrania kierowanej do niej na ten adres korespondencji. Dowodem potwierdzającym fakt niezamieszkiwania strony w spornym mieszkaniu mogą być również odczyty liczników poboru energii i gazu. Zarządca spornej nieruchomości poinformował również o powstałych od grudnia 2001r. zaległościach czynszowych za zajmowanie spornego lokalu. Ponadto z raportów pracownicy MZDOP wynika, iż od chwili wszczęcia postępowania Pani A. S. zaczęła częściej przyjeżdżać do spornego lokalu, pozostając w nim na klika godzin pozorując w ten sposób swoje zamieszkiwanie w nim. Z uwagi na sprzeczne stanowiska stron organ I instancji w dniu 6 marca 2003r. przeprowadził dowód z oględzin lokalu na podstawie którego uznał, że Pani A. S. stwarza pozory zamieszkiwania w nim. Świadczyć o powyższym może fakt odcięcia dopływu gazu, o którym w dniu przeprowadzania oględzin wymieniona nie wiedziała, a pobór energii elektrycznej za okres od marca 2002r. do stycznia 2003r. wynosił 1 KW. Prezydent W. decyzją z dnia 18 marca 2003r. po wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy postanowił wymeldować Panią A. S. wraz z córką z miejsca pobytu stałego, uznając iż sytuacja wymienionych odpowiada pierwszemu stanowi hipotetycznemu art. 15 ust. 2 powołanej wyżej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Nie zgadzając się z decyzją organu I instancji Pani A. S. złożyła odwołanie podnosząc, iż odmawia dobrowolnego wymeldowania się z miejsca pobytu stałego, bowiem w przedmiotowym lokalu zamieszkuje wraz z rodziną od 1978r. Wyjaśniła, iż obecnie w miejscowości R. i ze względu na znaczną odległość pomiędzy miejscem zameldowania a miejscem pracy zmuszona jest zamieszkiwać w wynajętym lokalu w miejscowości w której pracuje, jednak w dni wolne od pracy do mieszkania przy ul R. [...] we W. przyjeżdża wraz z rodziną. Zdaniem strony postępowanie pierwszoinstancyjne przeprowadzone zostało w sposób stronniczy. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda D. nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia decyzji organu I instancji, gdyż w jego ocenie z akt sprawy wynika, że pani A. S. nie zamieszkuje w spornym lokalu lecz stwarza jedynie pozory zamieszkiwania w nim. Wprawdzie Pani A. S. zaprzecza, iż miejsce pobytu stałego opuściła wraz z córką, gdyż przebywa w nim wraz z rodziną w dni wolne od pracy, to zdaniem organu odwoławczego jej oświadczenie nie jest zgodne z ustalonym stanem faktycznym. Okoliczność małego zużycia energii, odcięcie dopływu gazu do spornego lokalu, o którym strona nie wiedziała, pomimo, iż odcięcia dokonano 3 tygodnie wcześniej, a także oświadczenie pracownika MZDOP. Organ odwoławczy wskazał, iż świadkowie powołani przez Panią A. S. potwierdzili jej zamieszkanie na podstawie odbytych w nim odwiedzin, które w przypadku B. S. miały miejsce pól roku temu. Na podstawie zebranego materiału organ odwoławczy stwierdził, że pobyt Pani A. S. w R., gdzie wymieniona podjęła pracę i wynajęła mieszkanie i gdzie jej córka A. uczęszcza do szkoły posiada znamiona stałości zamieszkiwania i w miejscu faktycznego przebywania strona powinna dokonać jego rejestracji na pobyt stały. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Pani A. S. wniosła o uchylenie decyzji Wojewody D. jako niezgodnej z prawem. Zarzuciła organowi odwoławczemu nie uwzględnienie zawnioskowanych przez nią dowodów istotnych w sprawie, których kserokopie załączyła do skargi tj. pisma z dnia 7 sierpnia 1996 r. oraz z dnia 20 marca 1997 r. informujące o zamiarze przeprowadzenia remontu w spornym budynku oraz pismo z dnia 2 listopada 2000r. informujące o konieczności odcięcia gazu w budynku z uwagi na zakończony okres warunkowej eksploatacji przyłącza gazowego, które nie zostało zmodernizowane i grozi rozszczelnieniem. Nie zgadza się z wyjaśnieniem pracownicy MZDOP, że odbiera w miejscu stałego zameldowania korespondencję gdyż korespondencję odbiera pod adresem wskazanym dla doręczeń. Ponadto wyjaśnia, iż przyjęcie przez organ odwoławczy, że powinna się zameldować na pobyt stały w miejscu faktycznego przebywania jest nie do przyjęcia, i niemożliwe do zrealizowania bowiem właściciel domu, który wynajmuje i w którym zamieszkuje przez 4 dni w tygodniu nie wyraził zgody nawet na zameldowanie tymczasowe a Gmina R. nie dysponuje lokalami mieszkalnymi w zasobach komunalnych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, iż z pismami załączonymi do skargi a przedłożonymi w postępowaniu odwoławczym zapoznał się, lecz mając na uwadze ustalenia dokonane przez organ I instancji w trakcie przeprowadzenia oględzin lokalu treść tych pism nie mogła stanowić dowodu, że media zostały odłączone wcześniej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Powyższa skarga została wniesiona w dniu 23 czerwca 2003r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu. Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższy zapis ustawowy uzasadnia rozpoznanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Oceniając zaskarżoną decyzję, w świetle powyżej wskazanych kompetencji, należy stwierdzić, iż nie narusza ona prawa w stopniu powodującym jej uchylenie. Materialnoprawną przesłanką na podstawie której należało rozpoznać żądanie strony był przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Z ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, usunięty został wymóg wykazywania przy zameldowaniu (na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące) potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu (pomieszczeniu), w którym ma nastąpić zameldowanie. Na skutek bowiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., K 20/01 (Dz. U. Nr 78, poz. 716) z dniem 19 czerwca 2002 r. art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych utracił moc, wobec niezgodności tego przepisu z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W świetle tego wyroku zameldowanie na pobyt stały w określonym miejscu ma charakter czynności materialno-technicznej, potwierdzającej określony stan rzeczy, tj. fakt zamieszkiwania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Wykonanie obowiązku meldunkowego ma zatem znaczenie rejestracyjne, nie rodzi natomiast żadnych uprawnień do przebywania w lokalu, ani do korzystania z niego w inny sposób, nie wpływa również na pozbawienie lub ograniczenie tych praw. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 1984 r. Nr 32, poz. 174) jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Odnosząc powyższe do rozpatrywanego stanu faktycznego należy zwrócić przed wszystkim uwagę na bezsporny fakt, że Pani A. S. od lipca 2001r. pracuje i mieszka wraz z rodziną w R., co potwierdziła w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego (k.14 akt adm.) i opuszczenie to miało charakter dobrowolny. Jednak w niniejszej sprawie stanowiska stron postępowania są odmienne w kwestii czy opuszczenie przez Panią A. S. lokalu we W. przy ul. R. miało charakter trwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela stanowisko organu odwoławczego, że w toku postępowania administracyjnego - wbrew twierdzeniom skarżącej - w rozpoznawanej sprawie zostały należycie wyjaśnione okoliczności stanowiące ustawowe przesłanki wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego, wskazujące na dobrowolny i trwały charakter opuszczenia przez skarżącą spornego lokalu. Należy podzielić stanowisko organu II instancji, iż okoliczność małego zużycia energii (1 KW -0,30zł), odcięcie dopływu gazu do spornego lokalu, o którym strona nie wiedziała, pomimo, iż odcięcia dokonano 3 tygodnie wcześniej, a także oświadczenie pracownika MZDOP wskazują na niezamieszkiwanie w tym lokalu. Fakt sporadycznego odwiedzania spornego lokalu przez skarżącą nie może przesądzać o skoncentrowaniu w tym miejscu przez skarżącą i jej rodzinę spraw życiowych. Pani A. S. mieszka w R., gdzie podjęła pracę i wynajęła mieszkanie i gdzie jej córka A. uczęszcza do szkoły. Skarżąca nie dokonywała opłat za sporny lokal oraz nie zużywała prądu. Powyższe okoliczności wskazują na znamiona stałości zamieszkiwania w R. i w miejscu faktycznego przebywania strona powinna dokonać jego rejestracji na pobyt stały. Fakt odmowy zameldowania skarżącej przez właściciela domu, który wynajmuje w R. nie może przesądzać o rejestracji zameldowania na pobyt stały w miejscu, gdzie skarżąca przebywa jedynie sporadycznie. Należy zauważyć, iż w świetle zgromadzonego materiału w aktach sprawy spełniona została przesłanka opuszczenia lokalu bez wymeldowania, gdyż oprócz fizycznego opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu wystąpiły okoliczności wskazujące na zamiar stałego związania się z miejscem pobytu gdzie skarżąca świadczy pracę. Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej dotyczącego nie uwzględnienia przez organ odwoławczy przedłożonych przez nią pism z dnia 7 sierpnia 1996r., 20 marca 1997r. oraz 2 listopada 2000r. należy wskazać, iż załączone pisma dotyczą stanu faktycznego od sierpnia 1996 do listopada 2000r, a więc do okresu kiedy skarżąca mieszkała w spornym lokalu, zaś postępowanie w sprawie wymeldowania zostało wszczęte dopiero 24 września 2002r., a więc prawidłowo organy administracyjne badały okoliczności sprawy występujące w czasie gdy skarżąca opuściła przedmiotowy lokal. Ponadto w kwestii odcięcia dopływu gazu nie był istotny sam moment jego odcięcia lecz okoliczność że skarżąca uczestnicząc w oględzinach nie wiedziała o fakcie odcięcia dopływu gazu pomimo że okoliczność ta miał miejsce 3 tygodnie wcześniej a skarżąca - jak podawała w odwołaniu - weekendy spędzała w przedmiotowym lokalu. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka części pierwszej art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności oraz dowodach osobistych, że nastąpiło opuszczenie miejsca zamieszkania, które miało charakter trwały i dobrowolny, a zatem organ administracyjny I instancji prawidłowo decyzją orzekł o wymeldowaniu Pani A. S. oraz jej córki. Utrzymanie przez Wojewodę D. decyzji Prezydenta W. odpowiada zatem ustawowo określonym przesłankom wymeldowania z miejsca pobytu stałego. Z takiego punku widzenia wykładnia przepisów art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, które legły u podstaw wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia może zostać uznana za prawidłową, a samo rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa materialnego. Dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym a zapisami w ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelu pewne czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją a istniejącym stanem rzeczy (por. wyrok NSA z 25.04.2003r. sygn. akt V SA 3657/02 , Wspólnota 2004/8/55). Z powołanych względów - na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzeczono jak w sentencji.