II SA/Wr 139/13
WyrokWSA we Wrocławiu2013-06-11
Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Halina Kremis, Anna Siedlecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut braku wymagalności kary pieniężnej nałożonej z tytułu naruszenia przepisów prawa budowlanego jest dopuszczalny, gdy kwestia wymagalności tej kary była już przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego lub gdy kwestionuje się jej wysokość ustaloną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia?Ratio decidendi
Zgodnie z art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym, albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. W niniejszej sprawie kwestia wymagalności kary została już prawomocnie rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu, co czyni zarzut braku wymagalności niedopuszczalnym.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na skarżącego karę pieniężną za wykonanie dodatkowej budowli (sadzu) w stawie, która stanowiła nieprawidłowość w myśl przepisów prawa budowlanego. Po utrzymaniu kary w mocy przez organ odwoławczy i umorzeniu postępowania sądowego na skutek cofnięcia skargi, skarżący podnosił zarzuty dotyczące braku wymagalności kary, powołując się na późniejsze decyzje organów budowlanych. Wojewoda uznał zarzut braku wymagalności za niedopuszczalny, co zostało zaskarżone do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Halina Kremis Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant: Asystent sędziego Łukasz Cieślak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi P.Sz. na postanowienie Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania za niedopuszczalny zarzutu braku wymagalności kary z tytułu naruszenia przepisów prawa budowlanego oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., powołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 59f, art. 59a ust. 2 pkt 1 i pkt 2a oraz art. 59g ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) i art. 124 kpa, nałożył na skarżącego P.Sz. – po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli budowy stawów nr 1 i nr 2 na działce nr 161/5, obręb T., zaliczonych do kategorii XXIV – karę w wysokości 4500 zł.
W motywach tego postanowienia podano, że po przeprowadzeniu ponownego postępowania wyjaśniającego w związku z odbiorem stawów w miejscowości T. ustalono, że "jedyną nieprawidłowością jaką zrealizował Inwestor podczas budowy stawów jest wykonanie dodatkowej budowli w postaci sadzu dla odłowu ryb posadowionego w stawie. Budowla ta w obecnym stanie rzeczy zmienia zagospodarowanie terenu lub działki i stanowi nieprawidłowość w myśl art. 59a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane".
Pismem z dnia 8 sierpnia 2012 r. skarżący, w ślad za złożonym zażaleniem na wyżej wymienione postanowienie, wniósł o wstrzymanie egzekwowania "nałożonej grzywny".
Postanowieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. wstrzymał wykonanie postanowienia z dnia [...] r. nr [...].
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r.
Pismem z dnia 8 października 2012 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...].
Upomnieniem z dnia 10 października 2012 r. Wojewoda D. wezwał skarżącego do uregulowania wyżej wskazanej należności.
Pismem z dnia 13 października 2012 r. skarżący złożył wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego "nałożonej grzywny" do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z.. Wniosek ten Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przekazał Wojewodzie D..
W dniu 23 października 2012 r. Wojewoda D. wystawił tytuł wykonawczy dotyczący przedmiotowej należności, kierując go do Naczelnika Urzędu Skarbowego w L.Ś. jako organu egzekucyjnego.
Pismem z dnia 29 października 2012 r. skarżący złożył do Wojewody D. wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego "nałożonej grzywny".
Pismem z dnia 5 listopada 2012 r. Wojewoda poinformował skarżącego, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje możliwości wstrzymania przez organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego.
Pismem z dnia 10 grudnia 2012 r. skarżący złożył do Wojewody D. wniosek o "wstrzymanie wykonania w/w Tytułu Wykonawczego".
Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wr 773/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu umorzył postępowanie przed tym Sądem z uwagi na cofnięcie skargi wniesionej na wyżej wymienione postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...].
W piśmie z dnia 28 grudnia 2012 r. skarżący podniósł, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. wydał decyzję z dnia [...] r. nr [...], "w której przyznaje racje inwestorowi w przedmiocie "odstępstw wykonania od projektu". Wobec powyższego zarzuty i podstawa grzywny zawarte w Postanowieniu [...] z dnia [...] przestały istnieć i nie mogły stanowić podstawy uzasadniającej wykonanie kary grzywny zawartej w Tytule Wykonawczym nr [...] z dn.20.08.2012".
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda D. na podstawie art. 34 § 1a w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1015 z późn. zm.), po rozpatrzeniu zarzutu P.Sz. z dnia 10 grudnia 2012 r., uznał za niedopuszczalny zarzut braku wymagalności kary w kwocie 4500 zł z tytułu naruszenia przepisów prawa budowlanego, ustalonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r.
W uzasadnieniu tego postanowienia Wojewoda D. stwierdził, że w związku z wydaniem przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowienia z dnia [...] r. nr [...] kara w wysokości 4500 zł stała się ponownie wymagalna i podlega egzekucji.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wywodził, że niedopuszczalne jest wykonanie grzywny za rzeczy, które nie mają miejsca, a mianowicie "odstępstwo wykonania inwestycji w stosunku do projektu". W opinii skarżącego, zarzut zawarty w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r., stanowiący podstawę tytułu wykonawczego z dnia 23 października 2012 r., został oddalony decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. nr [...] z dnia [...] r., "Zatem wobec powstania nowych okoliczności PINB w Z. powinien uchylić w całości decyzję [...] z dnia [...]". Skarżący stwierdził, że "Sprawę tę winien sprostować PINB w Z. wraz z wycofaniem grzywny i Decyzji [...] z dnia [...] r. Brak tej czynności powoduje, ż Decyzja utraciła moc prawną i jest nieważna". Skarżący podał, że "Decyzja PINB w Z. [...] z dnia [...] była zaskarżona do DWINB a następnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu", wobec czego nie była prawomocna i obowiązująca. Zdaniem skarżącego, "Na podstawie Decyzji PINB w Z. Nr [...] z dnia [...] ustału zarzuty zawarte w Decyzji PINB w Z. [...] z dnia [...] wobec powyższego WSA nie mógł rozpatrywać sprawy nieaktualnej. W tej sytuacji inwestor złożył wniosek do WSA we Wrocławiu o wycofanie skargi bez rozpatrzenia na podstawie Decyzji PINB w Z. Nr [...] z dn. [...]". W opinii skarżącego, "Decyzja PINB w Z. Nr [...] z dnia [...] utrzymuje w mocy karę grzywny ale za rzeczy powstałe po zakończeniu budowy i nie mające związku z Decyzją PINB w Z. [...] z dnia [...]". Podnosząc, że "Wyegzekwowanie tej grzywny nie zlecił PINB w Z. wydając jednocześnie w tej sprawie Decyzję NB [...] z dnia [...] o wykonaniu "projektu zastępczego" w terminie do 30.01.2013" i zaznaczając, że "DWINB we W. decyzja [...] z dn. [...] przedłużył termin wykonania decyzji do [...] r.", skarżący wywodził, że "Powyższe decyzje (o ukaranie) nie dotyczą sprawy związanej z Decyzją PINB w Z. [...] z dn. [...]". Skarżący podał, że "Inwestor wystąpi z wnioskiem do PINB w Z. o uzupełnienie decyzji Nr [...] z dn. [...] w sprawie odrzucenia postępowania na podstawie Decyzji [...] z dnia [...]" z powodu "zaistnienia nowych okoliczności".
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda D., po rozpatrzeniu powyższego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, powołując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 138 § 1 w związku z art. 144 oraz art. 127 § 3 kpa w związku z art. 17 ust. 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] r.
W uzasadnieniu tego postanowienia Wojewoda D. stwierdził, że zarzut braku wymagalności kary w kwocie 4500 zł z tytułu naruszenia przepisów prawa budowlanego, ustalonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r., został prawidłowo uznany za niedopuszczalny. Wskazane postanowienie nakładające na P.Sz. karę jest ostateczne i podlega wykonaniu, ponadto zostało poddane kontroli w postępowaniu toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. W związku z tym Wojewoda D., w postępowaniu w sprawie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego, nie ma możliwości prawnej podważenia ostatecznego postanowienia poprzez uznanie go, jak wnioskuje strona, za nieobowiązujące.
Na powyższe postanowienie P.Sz. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
Skarżący wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] nałożył na niego "grzywnę" za "istotne odstępstwo wykonanej inwestycji od projektu budowlanego", a "Wykonanie kary zlecił do D. Urząd Wojewódzki Biuro Organizacyjno Administracyjne które wydało Upomnienie" z dnia 23 lipca 2012 r. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. wydał postanowienie z dnia [...] r. o wstrzymaniu postanowienia z dnia [...] r. "z powodu złożonego odwołania nie precyzując okresu jakiego dotyczy". Na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. [...] zostało złożone "odwołanie" do D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. – postanowienie nr [...] z dnia [...] r., a następnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – sygn. akt II SA/Wr 773/12. Wywodząc, że z wyżej wymienionego powodu "decyzja" Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r. nr [...] jako zaskarżona była "nieostateczna i nieprawomocna", skarżący podniósł, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. wydał decyzję z dnia [...] r. nr [...] oraz "Postanowienie [...]" z dnia [...] r., którymi oddalił zarzut "niezgodności projektu budowlanego z wykonaną inwestycją" i z tego tytułu "oddalił grzywnę". Zdaniem skarżącego, "Wydana Decyzja i Postanowienie anulują treść Postanowienia [...] z dnia [...] w całości". Skarżący oświadczył, że "Na podstawie w/w Decyzji i Postanowienia" w dniu [...] r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosek o "oddalenie i wycofanie skargi bez rozpatrzenia". W opinii skarżącego, "Wykonane czynności na podstawie Postanowienia PINB w Z. [...] z dnia [...] po dniu 20.08.2012 należy uznać za nieprawidłowe i nieprawomocne", a "Sporządzony Tytuł Wykonawczy [...] z dnia 05.11.2012 przez Wojewoda D. D. Urząd Wojewódzki Biuro Organizacyjno Administracyjne w pkt 30 posiada nieważne uzasadnienie". Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i "unieważnienie Tytułu Wykonawczego" wystawionego przez Wojewodę D..
W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i wywody prawne zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
W nadesłanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pismach z dnia 3 czerwca 2013 r. i z dnia 10 czerwca 2013 r. skarżący – podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia –powołał się na treść decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Akt administracyjny jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej (postanowienia), względnie stwierdzenie jej (jego) nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.
Przepis art. 34 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1015 z późn. zm.) stanowi, że jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.
Zgodnie z art. 59f ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), w przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w) (ust. 1). Stawka opłaty (s) wynosi 500 zł (ust. 2). Kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określa załącznik do ustawy (ust. 3). W przypadku gdy w skład obiektu budowlanego, z wyjątkiem budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wchodzą części odpowiadające różnym kategoriom, karę stanowi suma kar obliczonych dla różnych kategorii (ust. 4). W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, karę oblicza się odrębnie za każdą stwierdzoną nieprawidłowość. Karę stanowi suma tak obliczonych kar (ust. 5). W przypadku wymierzenia kary właściwy organ, w drodze decyzji, odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie i przeprowadza, w odpowiednim zakresie, postępowanie, o którym mowa w art. 51 (ust. 6).
W myśl art. art. 59a ust. 1 Prawa budowlanego, właściwy organ przeprowadza, na wezwanie inwestora, obowiązkową kontrolę budowy w celu stwierdzenia prowadzenia jej zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę.
Wedle ust. 2 pkt 1 i pkt 2a tego artykułu, kontrola, o której mowa w ust. 1, obejmuje sprawdzenie: zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu (pkt 1) oraz zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym, w zakresie charakterystycznych parametrów technicznych: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji (pkt 2 lit. a).
Stosownie do art. 59g ustawy Prawo budowlane, karę, o której mowa w art. 59f ust. 1, właściwy organ wymierza w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Wpływy z kar stanowią dochód budżetu państwa (ust. 1). Wymierzoną karę wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia, o którym mowa w ust. 1, w kasie właściwego urzędu wojewódzkiego lub na rachunek bankowy tego urzędu (ust. 2). W przypadku nieuiszczenia kary w terminie podlega ona ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (ust. 3). Uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków, o których mowa w ust. 3, jest wojewoda (ust. 4). Do kar, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.), z tym że uprawnienia organu podatkowego, z wyjątkiem określonego w ust. 1, przysługują wojewodzie (ust. 5). Organ właściwy do wydania, zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności postanowienia niezwłocznie przesyła kopię wydanego postanowienia właściwemu wojewodzie (ust. 6).
Po myśli art. 50 Prawa budowlanego, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach (ust. 1). W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych należy: 1) podać przyczynę wstrzymania robót; 2) ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń (ust. 2). W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych można nałożyć obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz (ust. 3). Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1 (ust. 4). Na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych służy zażalenie (ust. 5).
Zgodnie z art. 51 ustawy Prawo budowlane, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian (ust. 1). W przypadku wydania nakazu, o którym mowa w art. 50a pkt 2, decyzje, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3, wydaje się po wykonaniu obowiązku określonego w tym nakazie (ust. 2). Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję: 1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo 2) w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (ust. 3). Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (ust. 4). W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (ust. 5). Przepisów ust. 4 i 5 dotyczących pozwolenia na użytkowanie nie stosuje się do robót budowlanych innych niż budowa bądź przebudowa obiektu budowlanego lub jego części (ust. 6). Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 (ust. 7).
Stosownie do art. 36a Prawa budowlanego, istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę (ust. 1). Właściwy organ uchyla decyzje o pozwoleniu na budowę, w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 (ust. 2). W postępowaniu w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, przepisy art. 32-35 stosuje się odpowiednio do zakresu tej zmiany (ust. 3). Nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy: 1) zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu, 2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji, 3) (uchylony), 4) (uchylony), 5) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, 6) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, 7) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu – oraz nie wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi (ust. 5). Projektant dokonuje kwalifikacji zamierzonego odstąpienia oraz jest obowiązany zamieścić w projekcie budowlanym odpowiednie informacje (rysunek i opis) dotyczące odstąpienia, o którym mowa w ust. 5 (ust. 6).
W rozpatrywanej sprawie istotne jest, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] nałożył na P.Sz. karę, o jakiej mowa w art. 59f Prawa budowlanego.
Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...], a skarga wniesiona na to postanowienie została cofnięta, wskutek czego postanowieniem z dnia 21 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wr 773/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu umorzył postępowanie przed tym Sądem.
Po ostatecznym rozstrzygnięciu kwestii nałożenia kary, o jakiej mowa w art. 59f Prawa budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. przeprowadził postępowanie naprawcze w trybie art. 51 Prawa budowlanego, wydając decyzję z dnia [...] r. nr [...], a D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. decyzją z dnia [...] r. nr [...] – po uchyleniu decyzji organu I instancji w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i wyznaczeniu nowego terminu – w pozostałej części decyzję tę utrzymał w mocy. Wskutek prowadzonej procedury naprawczej zapadła następnie decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r. nr [...], wydana na podstawie art. 36a w związku z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego.
Z powyższego wynika, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i to w stopniu wymagającym jego wyeliminowaniu z obrotu prawnego.
Jak już wyżej wskazano, zgodnie z przepisem art. 59f ust. 1 ustawy Prawo budowlane, w przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w).
Stwierdzając, że taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowym postępowania, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] nałożył na P.Sz. karę, o jakiej mowa w art. 59f Prawa budowlanego.
Pomimo wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. postanowienia z dnia [...] r. o wstrzymania wykonania postanowienia z dnia [...] r., po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego złożonego na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r. i utrzymaniu przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. w mocy tego rozstrzygnięcia postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], postanowienie z dnia [...] r. stało się wykonalne.
Nie jest zatem trafne powoływanie się przez skarżącego na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r. i wywodzenie, że z uwagi na jego podjęcie postanowienie z dnia [...] r. nie podlega wykonaniu, gdyż od czasu utrzymania w mocy postanowienia z dnia [...] r. stało się ono wykonalne.
Zgodnie z ust. 6 art. 59f Prawa budowlanego, w przypadku wymierzenia kary właściwy organ, w drodze decyzji, odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie i przeprowadza, w odpowiednim zakresie, postępowanie, o którym mowa w art. 51.
Mając na uwadze treść tego przepisu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. przeprowadził postępowanie naprawcze w trybie art. 51 Prawa budowlanego, wydając decyzję z dnia [...] r., a D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. decyzją z dnia [...] r. nr [...] – po uchyleniu decyzji organu I instancji w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i wyznaczeniu nowego terminu – w pozostałej części decyzję tę utrzymał w mocy. Wskutek prowadzonej procedury naprawczej zapadła następnie decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r., wydana na podstawie art. 36a w związku z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego.
Wbrew wywodom skarżącego, powyższe decyzje nie "anulują" treści postanowienia z dnia [...] r. nr [...].
Skoro bowiem wymienione wyżej decyzje zapadły w wyniku procedury naprawczej prowadzonej w trybie art. 51 Prawa budowlanego po wymierzeniu kary na podstawie art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego, to stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi sytuacja, o jakiej mowa w art. 59f ust. 6 Prawa budowlanego. To zaś sprawia, że kara wymierzona wcześniej na podstawie art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego podlega wykonaniu, gdyż dotyczy okoliczności mających miejsce przed wszczęciem procedury naprawczej, których procedura ta nie eliminuje, a jedynie "naprawia".
Podkreślić przy tym wypada, że procedura naprawcza prowadzona w trybie art. 51 Prawa budowlanego nie czyni bezprzedmiotowym wcześniejszego postępowania, w którym ustalono, że zrealizowano obiekt budowlany niezgodnie z projektem zagospodarowania terenu.
Gdyby bowiem decyzje zapadłe w toku postępowania naprawczego eliminowały karę wymierzoną na podstawie art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego, to ust. 6 tego artykułu miałby inną treść.
Kara wymierzona postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] nie podlegałaby wykonaniu tylko w sytuacji wyeliminowania tego postanowienia z obrotu prawnego, co jednak w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Reasumując, mając na uwadze powyższe, w tym w szczególności treść art. 59f ust. 6 Prawa budowlanego, stwierdzić należy, że kolejność postępowania prowadzonego na podstawie art. 59f Prawa budowlanego jest następująca:
1) organ stwierdza w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2 (w rozpatrywanej sprawie kontrolę taką przeprowadzono w dniu 12 stycznia 2012 r.);
2) po powyższym stwierdzeniu właściwy organ wymierza karę przewidzianą w art. 59f ust. 1 (w niniejszej sprawie uczyniono to postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r. nr [...], utrzymanym w mocy przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego);
3) po wymierzeniu kary organ, w drodze decyzji, odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie (w sprawie tej uczyniono tak decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r. nr [...], utrzymaną w mocy przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego);
4) po powyższej odmowie organ przeprowadza, w odpowiednim zakresie, postępowanie, o którym mowa w art. 51 (w niniejszej sprawie w trybie tym zapadły decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r. i z dnia [...] r.).
Podjęcie w postępowaniu naprawczym wskazanych wyżej decyzji nie eliminuje zatem z obrotu prawnego postanowienia o wymierzeniu kary i jest konsekwencją zastosowania w sprawie art. 59f Prawa budowlanego.
Podkreślić w tym miejscu wypada, że w niniejszym postępowaniu istotne jest, że wyżej wskazane rozstrzygnięcia zostały wydane i zapadły w odpowiedniej kolejności, zgodnej z przytoczonymi regulacjami ustawowymi. To jednak, czy rozstrzygnięcia te w pełni są prawidłowe, nie podlega kontroli sądowej w niniejszej sprawie, gdyż zostały one podjęte odrębnych postępowaniach. W tej sprawie ocenie Sądu podlegają jedynie postanowienia Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] oraz z dnia [...] r. nr [...]. Te zaś rozstrzygnięcia Wojewody w świetle przytoczonych wyżej okoliczności i przepisów są zgodne z obowiązującym prawem.
W tym stanie rzeczy, skoro kwestia prawidłowości nałożenia kary została ostatecznie i prawomocnie rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu, Wojewoda D. prawidłowo przyjął, że w tej sytuacji zastosowanie ma przytoczony wyżej przepis art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i uznał za niedopuszczalny zarzut braku wymagalności kary w kwocie 4500 zł z tytułu naruszenia przepisów prawa budowlanego, ustalonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r.
Nie można też zgodzić się z argumentacją strony wyrażoną w piśmie z dnia 10 czerwca 2013 r., że skoro pierwsze postanowienie ustalające karę z dnia [...] r. zostało uchylone przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., a konsekwencją uchylenia pierwotnego postanowienia było postanowienie z dnia [...] r., to uchylenie pierwszego postanowienia oraz utrzymanie w mocy drugiego postanowienia regulującego tożsamą materię narusza zasadę zaufania wyrażoną w art. 8 kpa. Powodem uchylenia postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r. były uchybienia procesowe, w tym brak wyjaśnienia istotnych dla sprawy kwestii, to jest brak wykazana, że inwestycja została zrealizowana niezgodnie z projektem. Ponownie rozpatrując sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. wyeliminował wskazane przez organ odwoławczy uchybienia i po powtórnie przeprowadzonym postępowaniu wydał postanowienie z dnia [...] r. nr [...]. Prawidłowość tego rozstrzygnięcia stanowiła przedmiot odrębnej sprawy i nie podlega ocenie w niniejszym postępowaniu. Istotne jest więc, że postanowienie z dnia [...] r. nr [...] jest ostateczne i nie zostało w żaden sposób dotychczas wzruszone. Podlega zatem wykonaniu. To zaś sprawia, że podnoszony przez skarżącego zarzut braku wymagalności kary jest niedopuszczalny.
Mając powyższe na względzie – zgodnie z art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło