II SA/Wr 139/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędzia WSA Anna Siedlecka (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 lipca 2019 r. sprawy ze skargi M. D. na postanowienie (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia (...) grudnia 2018 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi jest postanowienie D W I N B we W z dnia (...) r. nr(...) , na mocy którego na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdzono uchybienie przez M D terminu do wniesienia odwołania od decyzji P I N B w P W nr (...) z dnia (...) r. umarzającej w całości postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr (...) w T nad (...), gmina(...) . W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że PINB w dniu (...) r. wydał opisaną wyżej decyzję. Na skutek wniesionego pisma, w dniu (...) r. M D został poinformowany przez PINB (pismem z dnia (...) r.) o okolicznościach sprawy i wydanej decyzji. Następnie w dniu (...) r. M D wniósł odwołanie od decyzji PINB z dnia (...) r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z dnia (...) r. nr (...) organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W badanej sprawie organ I instancji nie uznał M D za stronę postępowania , w którym wydano decyzję nr (...) r, jednakże w ocenie organu odwoławczego za taką stronę winien być uznany. W związku z tym organ ustalił (...) dniowy termin na wniesienie odwołania, opierając się na terminie odebrania przedmiotowej decyzji przez ostatnią ze stron postępowania. Organ wskazał, że termin do wniesienia odwołania dla strony, która została pozbawiona udziału w postępowaniu w pierwszej instancji, liczy się od dnia doręczenia(ogłoszenia) decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu. Po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania i po uprawomocnieniu się decyzji, osoba, która w postępowaniu w pierwszej instancji nie brała udziału, a jest stroną, nie ma prawa do wniesienia odwołania. Analizując akta sprawy organ odwoławczy ustalił, że dla ostatniej ze stron postępowania , decyzja została uznana za doręczoną w dniu (...) r. (tzw. "fikcja doręczenia") na podstawie art. 44 k.p.a. Zatem 14 dniowy termin do wniesienia odwołania na decyzję PINBV upłynął dnia (...) r. (dla ostatniej ze stron postępowania). Odwołujący M D złożył odwołanie w siedzibie PINB w P W dnia (...) r., tj. (...) dniowym uchybieniem terminu na wniesienie odwołania. W tych okolicznościach organ uznał, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Na powyższe postanowienie skargę do tut. Sądu wniósł M D, zarzucając naruszenie: - art. 8 k.p.a., poprzez nie przyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa; - art.9 k.p.a., poprzez brak należytego i wyczerpującego poinformowania skarżącego jako strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony będących przedmiotem postępowania administracyjnego, wprowadzaniu w błąd o braku statusu strony, pomijaniu w informowaniu o podejmowanych czynnościach, w których udział strony był uprawniony. Brak przez organ niezbędnych wyjaśnień i wskazówek abym nie poniósł szkody jako strona postępowania; - art. 10 k.p.a., poprzez nie zapewnienie mi jako stronie uczestniczenia w postępowaniu; - art. 28 k.p.a., poprzez nieprzyznanie mi prymatu strony w toczącym się postępowaniu; - art. 79a §1 k.p.a., poprzez niepoinformowanie mnie o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, - art. 80 k.p.a., poprzez brak zbadania całokształtu materiału dowodowego w zakresie zbadania, czy skazywane okoliczności zostały udowodnione; - a także naruszenie dalszych przepisów postępowania, tj.art. 39 k.p.a., 44 k.p.a, art. 7a k.p.a. i 19 k.p.a. na okoliczności w podane w skardze. Wobec wskazanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, ewentualnie stwierdzenie przez "tutejszy organ wniesienia odwołania w terminie" i zwolnienie od ponoszenia kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Mając na uwadze treść zarzutów skargi, które odnoszą się bezpośrednio do postępowania organu I instancji i wydanej przez ten organ decyzji oraz biorąc pod uwagę fakt, że skarżone jest natomiast postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, Sąd na podstawie art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązany był z urzędu zbadać zaskarżone postanowienie w kontekście jego zgodności z prawem, w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem sprawy, jak już wyżej zaznaczone zostało, jest wyłącznie postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a nie decyzja PINB w P W z dnia (...) r. nr(...) . Ten akt (zaskarżone postanowienie DWINB) wyznacza granice sprawy, w ramach których sąd orzeka, mogąc uwzględniać okoliczności niepodniesione przez stronę, jeżeli dotyczą postanowienia. Sąd nie może jednak wykroczyć poza te ramy i zbadać legalność decyzji PINB. Toteż nie do obrony jest stanowisko autora skargi, że w tej sprawie Sąd winien oceniać legalność decyzji. Ta to materia leży poza granicami tej sprawy sądowoadministracyjnej. Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję Wojewódzki Sąd Administracyjny we W stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie doszło do uchybień uprawniających do wyeliminowania z obrotu prawnego kwestionowanego rozstrzygnięcia, które było podjęte na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego i każde nawet nieznaczne przekroczenie terminu do wniesienia odwołania zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, co też organ w tej sprawie uczynił. Tak więc, nie można dopatrzeć się żadnego uchybienia w kontrolowanym przez Sąd postanowieniu DWINB. Organ nie mógł bowiem przejść do merytorycznego rozpoznania środka zaskarżenia, jeżeli okazało się, że został on wniesiony z uchybieniem ustawowego terminu. Nie miał zatem podstaw do dokonania kontroli instancyjnej zaskarżonej decyzji. Nie miał też takiej możliwości Sąd meriti. Zgodnie z art. 129 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.; dalej: k.p.a.) odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 k.p.a.). Odnosząc przywołane przepisy do stanu faktycznego niniejszej sprawy wskazać należy, że M D w postępowaniu przed organem I instancji nie uczestniczył albowiem PINB nie uznał go za stronę postępowania, dlatego tez organ nie doręczył mu swojej decyzji z dnia (...) r. nr (...) . W tych warunkach prawidłowo organ odwoławczy ustalił, że termin do wniesienia odwołania dla osoby, która twierdzi że jest stroną postępowania ale bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, biegnie od dnia doręczenia decyzji tej stronie, która brała udział w postępowaniu i jako ostatnia otrzymała ta decyzję. W badanej sprawie powyższą decyzję PINB w P W doręczono (w sposób określony art. 44 k.p.a.) najpóźniej jednej ze stron postępowania, jak ustalił to organ odwoławczy, w dniu (...) r. Nie budzi również wątpliwości, że odwołanie M D od ww. decyzji zostało sporządzone i wniesione do organu I instancji w dniu (...) r., co potwierdza data zamieszczona na prezentacie umieszczonej na odwołaniu (w aktach administracyjnych). Odwołanie zawierało także wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, którego organ nie uwzględnił wydając postanowienie nr (...) z dnia (...) r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W tych okolicznościach, nie ulega wątpliwości, że odwołanie złożone przez skarżącego, zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 K.p.a. W świetle powyższego stwierdzić należało, że zaskarżone postanowienie organu odwoławczego zostało wydane zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowiłoby bowiem rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 16 §1 k.p.a.). Organ odwoławczy prawidłowo przy tym wyjaśnił w uzasadnieniu skarżonego postanowienia, że w takiej sytuacji przysługuje prawo żądania wznowienia postępowania przewidziane w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.