II SA/Wr 1398/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA - Halina Kremis Sędzia WSA - Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA - Anna Siedlecka / sprawozdawca / Protokolant - Magda Mikus po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. J. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielającej pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej zabudowę części korytarza w wielorodzinnym budynku mieszkalnym położonym we W. ul.P. [...], w obrębie działki nr [...] I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego K. J. kwotę 10 zł( słownie: dziesięć złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Prezydent W. zatwierdził projekt budowlany i udzielił J. S. pozwolenie na budowę dla inwestycji obejmującej zabudowę części korytarza w wielorodzinnym budynku mieszkalnym przy ul. P. [...] we W. na działce nr [...] z przeznaczeniem na pomieszczenie mieszkalne przynależne do mieszkania nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że uchwałą nr [...] z dnia [...]r. Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. P. [...] we W. wyraziła zgodę na przyłączenie części korytarza klatki schodowej o pow. ok. 8,0 m2 do wynajmowanego przez J. S. mieszkania nr [...], co stanowi prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Do przedłożenia aktualnej uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej zobowiązany został inwestor decyzją Wojewody D. z dnia [...]r. (Nr [...]) uchylającą decyzję Prezydenta W. z dnia [...]r. Nr [...] odmawiającą wydania pozwolenia na zabudowę części korytarza i przyłączenie do lokalu nr [...]. Biorąc pod uwagę, że wniosek inwestora wraz z przedłożonymi dokumentami, które uzupełnione zostały w dniu [...]r. zgodnie z orzeczeniem zawartym w w/w decyzji Wojewody D., spełnia wymagania określone art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego, zgodnie z art. 35 ust. 4 Prezydent W. udzielił pozwolenia na budowę. W wyniku rozpatrzenia odwołania złożonego przez J. M., K. G., K. J., T. P. i T. P. od wymienionej wyżej decyzji Nr [...] Prezydenta W., Wojewoda D., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego , umorzył postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy uznał, iż zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali ( tj. Dz.U. z 2000r. Nr 80, poz. 903) wspólnota mieszkaniowa jest upoważniona do działania za wszystkich właścicieli lokali w ich imieniu, w zakresie spraw związanych z zarządem nieruchomością wspólną, a poprzez podjęcie stosownej uchwały właścicieli lokali może ustalić pełnomocnictwo do jej reprezentowania w konkretnej sprawie. Przepis art. 21 ust. 1 omawianej ustawy ustala ogólną zasadę mówiącą, iż zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. Z powyższego Wojewoda wywiódł, że w imieniu wspólnoty Sygn. akt IISA/Wr 1398/02 3 mieszkaniowej, poprzez podjęcie stosownej uchwały może działać zarząd tej wspólnoty bądź wybrana przez tą wspólnotę inna osoba fizyczna. W rozpatrywanej sprawie odwołanie złożyła część mieszkańców nieruchomości położonej przy ul. P. [...] we W . W odpowiedzi na zapytanie organu odwoławczego, czy Wspólnota udzieliła pełnomocnictwa odwołującym się do złożenia odwołania od decyzji, w przedłożonych pismach podnieśli, że winni być uznani za strony w toczącym się postępowaniu z uwagi na naruszenie ich interesu prawnego w myśl art. 28 k.p.a. W tych okolicznościach, z uwagi na brak uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej dotyczącej podjęcia decyzji o wniesieniu odwołania od decyzji organu I instancji, a także z uwagi na brak pełnomocnictwa Wspólnoty do działania odwołujących w imieniu Wspólnoty w tym zakresie, Wojewoda D. stwierdził, że odwołujący nie posiadają legitymacji prawnej w zakresie złożonego odwołania - w oparciu o przepisy ustawy o własności lokali. Ponadto strony postępowania można wyznaczyć na podstawie art. 5 ustawy - Prawo budowlane. Przedłożona dokumentacja projektowa została pozytywnie uzgodniona przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Oznacza to, iż nie stwierdzono żadnych przeciwwskazań wobec zabudowy części korytarza jako pomieszczenia przynależnego do mieszkania nr [...] pod względem ochrony przeciwpożarowej. Odnośnie zarzutu odwołujących, dotyczącego obaw w zakresie ograniczenia naturalnego światła korytarzy w wyniku realizacji spornej inwestycji, wskazane zostało, iż zgodnie z art. 5 ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy - Prawo budowlane i § 57 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 ze zm.), korytarze wewnętrzne w budynkach nie spełniają funkcji pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi, do których to pomieszczeń odnosi się w/w przepis rozporządzenia. Biorąc pod uwagę przedstawione fakty, organ odwoławczy uznał, że przedmiotowa inwestycja nie narusza interesów osób trzecich wymienionych w art. 5 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, dlatego też postępowanie przed organem odwoławczym zostało umorzone. W skardze od powyższej decyzji, wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, K. J. zarzucił : - naruszenie procedury administracyjnej, mającej istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 6, 7 8, 9 i 10 K.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz nie rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego pod kątem ustalenia charakteru i istoty przyczyn powołanych w uzasadnieniu odwołania braków decyzji Prezydenta W., Sygn. akt IISA/Wr 1398/02 4 - naruszenie prawa regulującego postępowanie administracyjne, a w szczególności zasad ogólnych określonych w art. 6, 7, 8, 9 i 10 w związku z art. 106 k.p.a., - naruszenie przepisu art. 5 - Prawa budowlanego w związku z art. 28 k.p.a. przez przyjęcie, że skarżący nie posiada przymiotu strony. Wskazując na powyższe zarzuty oraz fakt, iż z samej decyzji nie wynika podstawa umorzenia postępowania, a wobec umorzenia postępowania decyzja nie została merytorycznie rozpoznana, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie od Wojewody D. kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, przytaczając te same argumenty, które zawiera uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Jak wynika z akt sprawy, skarżący uznany został przez organ pierwszej instancji za stronę i działając w tym charakterze, to jest w imieniu własnym, wniósł odwołanie od wydanej przez ten organ decyzji. Niezrozumiałe były zatem w tej sytuacji procesowej rozważania organu odwoławczego na temat prawnej możliwości działania w niniejszej sprawie przez skarżącego w charakterze reprezentanta innej strony, tj. wspólnoty mieszkaniowej. Wspólnota ta przecież nie uczestniczyła w dotychczasowym postępowaniu, ani nie wniosła odwołania. Przypisanie zaś stronie odwołującej się dodatkowego upoważnienia do bycia przedstawicielem niestrony, było zupełnie obojętne dla oceny, czy sama skarżąca miała przymiot strony, podobnie jak byłyby obojętne wszelkie inne cechy skarżącej jako podmiotu prawa nie związane z potrzeba oceny, czy przymiot ten posiada. Podmiotem składającym odwołanie jest wobec organu odwoławczego ten, kto twierdzi w sposób wyraźny, że składa odwołanie w imieniu własnym, nie zaś podmiot dowolnie określony jako taki przez organ odwoławczy, bez chociażby próby wyjaśnienia z udziałem wnoszącego odwołanie tej kwestii. Należy przy tym wyjaśnić, iż wspólnota mieszkaniowa oznacza pewien związek pomiędzy właścicielami lokali odrębnych, jednak wyłącznie z uwagi na przysługująca im współwłasność części wspólnych nieruchomości i jedynie w celu zapewnienia należytego współdziałania i ochrony interesów wspólnych tych współwłaścicieli, tj. odnoszących się do przedmiotu współwłasności. Z samej zatem istoty tej wspólnoty wynika, że nie organizuje ona interesów właścicieli lokali w odniesieniu do poszczególnych lokali stanowiących odrębną Sygn. akt IISA/Wr 1398/02 5 własność każdego z nich. Wspólnota mieszkaniowa nie zawłaszcza zatem sfery możności działania właścicieli lokali w obrębie interesów przysługujących im z uwagi na własność lokalu odrębnego. Mogą oczywiście istnieć płaszczyzny wspólnych interesów wspólnoty i właścicieli lokali bądź występować kolizje tych interesów. Nie ma zaś schematu, że jeżeli na nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością inwestora funkcjonuje wspólnota mieszkaniowa, to stroną jest zawsze i jedynie tylko ta wspólnota jako podmiot reprezentujący właścicieli lokali i wyłączający ich możność samodzielnego działania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony, to znowu niekiedy, jak przypisują organy, strona jest jednak właściciel lub właściciele lokali , przy pomijaniu wówczas wspólnoty. Właściciel lokalu odrębnego jest właścicielem nieruchomości sąsiedniej dla nieruchomości inwestora, mnie zaś podmiotem niesamodzielnym jak spółdzielca lub najemca, którego interesy pośrednio realizuje właściciel nieruchomości. Właścicielom nieruchomości lokalowych przysługują bowiem dwa powiązane ze sobą prawa, czyli prawo własności lokalu oraz udział we współwłasności wspólnych części nieruchomości (nieruchomość wspólna to prawo do gruntu oraz prawo własności części służących do wspólnego użytku, jak np. korytarz, strych, dach, przy czym prawo do gruntu może mieć postać prawa własności lub użytkowania wieczystego). Wymaga wyraźnego stwierdzenia, że ustawa o własności lokali nie reguluje uprawnień i obowiązków ( w zasadzie ) członka wspólnoty ze względu na przysługującą mu własność lokalu, lecz określa je art. 140 Kodeksu cywilnego, zaś w zakresie tzw. prawa sąsiedzkiego art. 144 i nast. K.c., a ochronę tego prawa reguluje art. 222 K.c., lecz może ona znaleźć wyraz także w przepisach prawa budowlanego ( właściciel jako tzw. osoba trzecia, art. 5 i art. 6 Prawa budowlanego). W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że skarżący jako właściciel nieruchomości lokalowej sąsiedniej względem nieruchomości inwestora zgłosił konkretne, indywidualne i aktualne potrzeby, które w powiązaniu z treścią wskazanych przepisów kodeksu cywilnego stanowiły o przysługiwaniu mu w niniejszej sprawie interesu prawnego, a więc pozycji strony postępowania administracyjnego. W tej sytuacji, jak trafnie podkreślono w skardze, organ odwoławczy powinien rozpoznać sprawę od początku merytorycznie, zgodnie zasadą dwuinstancyjności ( art. 15 k.p.a.) oraz rozstrzygnąć w jeden ze sposobów określonych w art. 138 § 1 i § 2 k.p.a., przy czym nie jest rzeczą Sądu na tym etapie postępowania wyrażanie ocen w zakresie pożądanego sposobu załatwienia sprawy. Mając powyższe na uwadze oraz zgodnie z art. 145 § 1 ust. 1c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. Sygn. akt IISA/Wr 1398/02 6 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.