II SA/Wr 14/17
WyrokWSA we Wrocławiu2017-04-26
Skład orzekający: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, Sędzia WSA Anna Siedlecka, Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, podjęta po wejściu w życie przepisów wprowadzających obowiązek sporządzenia bilansu terenów przeznaczonych pod zabudowę, jest legalna, jeśli taki bilans nie został sporządzony?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, podjęta po wejściu w życie przepisów wprowadzających obowiązek sporządzenia bilansu terenów przeznaczonych pod zabudowę, jest wydana z naruszeniem prawa, jeśli taki bilans nie został sporządzony. Brak sporządzenia bilansu stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania studium, co skutkuje koniecznością stwierdzenia niezgodności uchwały z prawem.Stan faktyczny
Wojewoda D. zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w G. z dnia 24 listopada 2015 r. zmieniającą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy G. Skarżący zarzucił istotne naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności brak sporządzenia wymaganego bilansu terenów przeznaczonych pod zabudowę, który stał się obowiązkowy po zmianie przepisów wprowadzonych ustawą o rewitalizacji. Rada Miejska w G. podjęła uchwałę uchylającą zaskarżoną uchwałę.Rozstrzygnięcie
Sąd orzekł, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa i zasądził od Gminy G. na rzecz strony skarżącej kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski (spr.) Protokolant: specjalista Izabela Szczerbińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi Wojewody D. na uchwałę Rady Miejskiej w G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy G. I. orzeka, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa; II. zasądza od Gminy G. na rzecz strony skarżącej kwotę 480zł. (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu 24 listopada 2015 r. Rada Miejska w G. na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r. poz. 594 z późn. zm.) w związku z art. 12 pkt 1 i art. 27 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2015 r., poz. 199 z późn. zm.) oraz w związku z uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia 30 stycznia 2014 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy G., podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy G..
Skargę na tę uchwałę wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Wojewoda D., zarzucając jej istotne naruszenie art. 10 ust. 1 pkt 7 lit. d oraz art. 10 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 10 ust. 5-7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2015 r. poz. 199 z późn. zm.). Na tej podstawie Wojewoda D. wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem tej uchwały i zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi organ nadzoru wskazał, że brzmienie części przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zostało zmienione przez ustawę z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji (Dz. U. z 2015 r., poz. 1777). Głównym celem ustawy jest wprowadzenie kompleksowych rozwiązań dotyczących przeciwdziałania problemowi degradacji tkanki miejskiej. Dla urzeczywistnienia założeń koncepcji rewitalizacji niezbędne okazało się wprowadzenie zmian również do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Kluczowa dla przedmiotowej sprawy jest zmiana art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy, zgodnie z którą w studium uwzględnia się uwarunkowania wynikające z potrzeb i możliwości rozwoju gminy, uwzględniających w szczególności:
a) analizy ekonomiczne, środowiskowe i społeczne,
b) prognozy demograficzne, w tym uwzględniające, tam gdzie to uzasadnione, migracje w ramach miejskich obszarów funkcjonalnych ośrodka wojewódzkiego,
c) możliwości finansowania przez gminę wykonania sieci komunikacyjnej i infrastruktury technicznej, a także infrastruktury społecznej, służących realizacji zadań własnych gminy,
d) bilans terenów przeznaczonych pod zabudowę.
O ile przewidziane pod literami od a do c analizy oraz prognozy stanowią uszczegółowienie już wcześniej wymaganych przez ustawodawcę elementów studium, to nowością jest wprowadzenie obowiązku sporządzenia bilansu terenów przeznaczonych pod zabudowę. Wart. 10 ust. 5-7 ustawy określono szczegółową procedurę przeprowadzenia takiego bilansu wraz z określeniem wymogów względem jego treści.
Zakres uwarunkowań studium według nowego brzmienia przepisów skorelowany zostać musi z bilansem terenów przeznaczonych pod zabudowę przeprowadzonym na podstawie dodanych do art. 10 ustępów 5-7 ustawy. Jednocześnie przeprowadzony bilans wpływać będzie bezpośrednio również na treść kierunków zagospodarowania przestrzennego, gdyż zgodnie z nowym brzmieniem art. 10 ust. 2 pkt 1 ustawy kierunki zmian w strukturze przestrzennej gminy oraz w przeznaczeniu terenów, w tym wynikające z audytu krajobrazowego oraz kierunki i wskaźniki dotyczące zagospodarowania oraz użytkowania terenów, w tym tereny przeznaczone pod zabudowę oraz tereny wyłączone spod zabudowy uwzględniać powinny bilans terenów przeznaczonych pod zabudowę.
Przedstawione powyżej, relewantne dla przedmiotowej sprawy, zmiany w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym weszły w życie 18 listopada 2015 r. Brak jest przy tym w ustawie o rewitalizacji specjalnych przepisów przejściowych, które przewidywałyby możliwość stosowania wcześniej obowiązujących przepisów względem rozpoczętych przed 18 listopada 2015r. procedur planistycznych.
Brak wprowadzenia przepisów przejściowych powoduje konieczność zastosowania zasady działania nowego prawa wprost, co potwierdzenie znajduje w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego - m.in. w wyroku z dnia 8 listopada 2006r., w którym wskazano, iż "Jeżeli brak wyraźnie wyrażonej woli ustawodawcy, sąd i inne organy stosujące prawo muszą kwestią intertemporalną rozstrzygnąć na podstawie tych właśnie reguł, mając wybór między zasadą dalszego działania ustawy dawnej i zasadą bezpośredniego skutku ustawy nowej. Milczenie ustawodawcy co do reguły intertemporalnej należy uznać za przejaw jego woli bezpośredniego działania nowego prawa, chyba że przeciw jej zastosowaniu przemawiają ważne racje systemowe lub aksjologiczne." (sygn. K 30/06, Dz. U. z 2006 r., Nr 206, poz. 1522, podobnie m.in. w Wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt K 3/10, Dz. U. z 2012 r. poz. 298).
Dla ustalenia stanu prawnego, na podstawie którego należy dokonać oceny legalności przedmiotowej uchwały istotny jest moment jej podjęcia - czyli 24 listopada 2015 r. Jak bowiem orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 27 listopada 2009 r., który pozostaje aktualny także względem procedury uchwalania studium (sygn. akt II SA/Lu 228/09, LEX nr 584139): "Zakończenie procedury planistycznej następuje dopiero z chwilą podjęcia uchwały w sprawie planu miejscowego. Plan musi być zatem zgodny z przepisami obowiązującymi w dacie jego uchwalenia.". Tym samym podczas badania legalności przedmiotowej uchwały, jej treść należy skonfrontować ze stanem prawnym obowiązującym w dniu 24 listopada 2015r. - uwzględniającym zmiany wprowadzone przez ustawę o rewitalizacji.
Odnosząc powyższe rozważania do treści uchwały podjętej przez Radę Miejską w G. należy zauważyć, że podczas prac planistycznych prowadzonych odnośnie uchwały nie sporządzono wymaganego przez art. 10 ust. 1 pkt 7 lit. d bilansu terenów przeznaczonych pod zabudowę. Rada Miejska w G., przyjmując zmianę studium dokonaną uchwałą Nr [...], obowiązana była uwzględnić wymóg art. 10 ust. 1 pkt 7 lit. d ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i przeprowadzić bilans terenów przeznaczonych pod zabudowę, który nie został przeprowadzony w odniesieniu do pierwotnego tekstu studium. Przyjmując zmianę studium Rada zobowiązana bowiem została do aktualizacji wszystkich treści, które na skutek zmiany przestają być aktualne - nie można przy tym apriorycznie uznać, że wprowadzone przez zmianę studium nowe treści nie wpłyną na bilans terenów przeznaczonych pod zabudowę, gdyż ten nie został wcześniej sporządzony. Dokonując zmiany treści studium Rada zobowiązana była dostosować jego brzmienie do wymogów przewidzianych przez znowelizowane przepisy.
W związku z powyższym organ nadzoru, pismem z dnia 2 marca 2016 r. wystąpił do Przewodniczącego Rady Miejskiej w G. m. in. o wskazanie jaki sposób zrealizowano wymóg, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W odpowiedzi udzielonej pismem z dnia 7 lipca 2016 r., które wpłynęło do organu nadzoru 19 lipca 2016 r. Burmistrz G. wskazał, że "Procedura zmiany studium przyjętego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia 24 listopada 2015 r. została zakończona dnia 1 czerwca 2015 r. (zakończenie wyłożenia do publicznego wglądu). Natomiast zmiana ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którą należy dokonać bilansu terenów przeznaczonych pod zabudowę, została ogłoszona dnia 3 listopada 2015 r. tj. po zakończeniu procedury zmiany studium."
Tym samym poprzez brak sporządzenia bilansu terenów przeznaczonych pod zabudowę przewidzianego w art. 10 ust. 5-7 ustawy, Rada Miejska w G. naruszyła procedurę sporządzania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w sposób istotny. Brak przeprowadzonego bilansu bezpośrednio rzutuje na treść studium, gdyż to na jego podstawie należało określić uwarunkowania dotyczące potrzeb i możliwości rozwoju gminy oraz uwzględnić jego wyniki przy wymaganych przez art. 10 ust. 2 pkt 1 ustawy kierunkach zmian w strukturze przestrzennej 24 gminy oraz w przeznaczeniu terenów, w tym wynikających z audytu krajobrazowego, oraz kierunkach i wskaźnikach dotyczących zagospodarowania oraz użytkowania terenów, i w tym terenów przeznaczonych pod zabudowę oraz terenów wyłączonych spod zabudowy.
Brak przeprowadzonego bilansu terenów przeznaczonych pod zabudowę pociąga za sobą wadliwość dalszych elementów studium, co należy uznać za istotne naruszenie zasad sporządzenia studium przewidziane w art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skutkuje to koniecznością stwierdzenia niezgodności z prawem uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia 24 listopada 2015 r. w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy G..
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w G. podjęła uchwałę z dnia 29 grudnia 2016 r. Nr [...] uchylającą zaskarżoną uchwałę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę na przedmiotową uchwałę Rady Miejskiej w G. wywiódł w niniejszej sprawie Wojewoda D. działający jako organ nadzoru w rozumieniu przepisów rozdziału 10 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1515 z późn. zm. zwanej daiej "u.s.g.").
W związku z tym należy wskazać, że w świetle art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, przy czym o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia. Po upływie tego terminu organ nadzoru nie może już we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały (zarządzenia) organu gminy; a jedynie może zaskarżyć taki wadliwy, jego zdaniem, akt do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 93 ust. 1 u.s.g. Realizując tę kompetencję, organ nadzoru nie jest skrępowany jakimkolwiek terminem do wniesienia skargi (zob. np.: wyrok NSA z 15 lipca 2005 r., sygn. akt II OSK 320/05, ONSAiWSA 2006, Nr 1, poz. 7; postanowienie NSA z 29 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 572/05, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie Wojewoda w ustawowym terminie 30 dni od otrzymania zaskarżonej uchwały nie orzekł o jej nieważności, wobec czego był władny zaskarżyć tą uchwałę w trybie art. 93 u.s.g. i wnieść o stwierdzenie niezgodności z prawem ze względu na upływ okresu 1 roku od dnia wydania zaskarżonej uchwały.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6). Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia - który może obejmować całość albo tylko część określonego aktu lub czynności (zob.: J.P. Tamo, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 1 do art. 134; a także wyroki NSA z 5 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 1799/07; z 9 kwietnia 2008, sygn. akt II GSK 22/08; z 27 października 2010 r., sygn. akt I OSK 73/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) - oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli Sądu jest w niniejszej sprawie uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia 24 listopada 2015 r. w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy G..
Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona uchwała, jako podjęta w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy - podobnie jak pierwotna uchwała w sprawie uchwalenia studium - jest aktem organu jednostki samorządu terytorialnego z zakresu administracji publicznej, nie będącym wszakże aktem prawa miejscowego (zob. art. 9 ust. 5 u.p.z.p.). Tym samym bez wątpienia zalicza się ona do kategorii aktów, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał skargę Wojewody za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania.
Oceny, czy uchwała w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy - tudzież odpowiednio: w sprawie zmiany studium - jest obarczona wadą skutkującą stwierdzeniem jej nieważności (względnie stwierdzeniem jej wydania z naruszeniem prawa) przez sąd administracyjny na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., dokonuje się przez pryzmat przesłanek wynikających z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. W myśl tego przepisu (w brzmieniu obowiązującym od 11 listopada 2015 r.) istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Pojęcie "trybu sporządzania studium" - którego dochowanie stanowi przesłankę formalną zgodności studium z przepisami prawa - odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia studium, począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania studium, a skończywszy na jego uchwaleniu. Natomiast pojęcie "zasad sporządzania studium" - których przestrzeganie stanowi przesłankę materialną zgodności studium z przepisami prawa - należy wiązać z samym sporządzeniem (opracowaniem) tego aktu planistycznego, a więc z jego merytoryczną zawartością (część tekstowa i graficzna, pozostałe załączniki do uchwały o uchwaleniu studium), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej (podobnie w odniesieniu do analogicznych pojęć "trybu" oraz "zasad" sporządzania planu miejscowego - wyroki NSA z dnia 25 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 1778/08; z 11 września 2008 r., sygn. akt II OSK 215/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przechodząc do analizy podniesionych w skardze naruszenia przez Radę Miejską przepisów normujących zasady dokonywania i uwzględniania w treści studium tzw. bilansu terenów przeznaczonych pod zabudowę - należy stwierdzić, że skarga okazała się zasadna.
W świetle art. 3 ust. 1 u.p.z.p. do zadań własnych gminy należy, co do zasady, kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 9 ust. 1 u.p.z.p. w celu określenia polityki przestrzennej gminy, w tym lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego, rada gminy podejmuje uchwałę o przystąpieniu do sporządzania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Studium, zawierające część tekstową i graficzną, sporządza wójt, burmistrz albo prezydent miasta, uwzględniając zasady określone w koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju, ustalenia strategii rozwoju i planu zagospodarowania przestrzennego województwa, ramowego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego związku metropolitalnego oraz strategii rozwoju gminy, o ile gmina dysponuje takim opracowaniem (art. 9 ust. 2 u.p.z.p.). Studium sporządza się dla obszaru w granicach administracyjnych gminy (art. 9 ust. 3 u.p.z.p.). Z kolei, jak stanowi art. 9 ust. 3a u.p.z.p., zmiana studium dla części obszaru gminy wymaga dokonania, zarówno w części tekstowej jak i graficznej studium, zmian w odniesieniu do wszystkich treści, które w wyniku wprowadzonej zmiany przestają być aktualne, w szczególności zmian w zakresie określonym w art. 10 ust. 1 u.p.z.p.
Ostatnio wskazany przepis (art. 10 ust. 1 u.p.z.p.) wyszczególnia w sposób niewyczerpujący uwarunkowania, jakie należy uwzględnić przy sporządzaniu studium. W szczególności - zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.z.p. - w studium uwzględnia się uwarunkowania wynikające z potrzeb i możliwości rozwoju gminy, uwzględniających w szczególności:
a) analizy ekonomiczne, środowiskowe i społeczne,
b) prognozy demograficzne, w tym uwzględniające, tam gdzie to uzasadnione, migracje w ramach miejskich obszarów funkcjonalnych ośrodka wojewódzkiego,
c) możliwości finansowania przez gminę wykonania sieci komunikacyjnej i infrastruktury technicznej, a także infrastruktury społecznej, służących realizacji zadań własnych gminy,
d) bilans terenów przeznaczonych pod zabudowę.
W konsekwencji - w myśl art. 10 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. - w studium określa się m.in., uwzględniające ww. bilans terenów przeznaczonych pod zabudowę: (1) kierunki zmian w strukturze przestrzennej gminy oraz w przeznaczeniu terenów, (2) kierunki i wskaźniki dotyczące zagospodarowania oraz użytkowania terenów, w tym tereny przeznaczone pod zabudowę oraz tereny wyłączone spod zabudowy.
Zgodnie z art. 10 ust. 5 u.p.z.p., dokonując bilansu terenów przeznaczonych pod zabudowę, kolejno:
1) formułuje się, na podstawie analiz ekonomicznych, środowiskowych, społecznych, prognoz demograficznych oraz możliwości finansowych gminy, o których mowa w ust. 1 pkt 7 lit. a-c, maksymalne w skali gminy zapotrzebowanie na nową zabudowę, wyrażone w ilości powierzchni użytkowej zabudowy, w podziale na funkcje zabudowy;
2) szacuje się chłonność, położonych na terenie gminy, obszarów o w pełni wykształconej zwartej strukturze funkcjonalno-przestrzennej w granicach jednostki osadniczej w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych, rozumianą jako możliwość lokalizowania na tych obszarach nowej zabudowy, wyrażoną w powierzchni użytkowej zabudowy, w podziale na funkcje zabudowy;
3) szacuje się chłonność, położonych na terenie gminy, obszarów przeznaczonych w planach miejscowych pod zabudowę, innych niż wymienione w pkt 2, rozumianą jako możliwość lokalizowania na tych obszarach nowej zabudowy, wyrażoną w powierzchni użytkowej zabudowy, w podziale na funkcje zabudowy;
4) porównuje się maksymalne w skali gminy zapotrzebowanie na nową zabudowę, o którym mowa w pkt 1, oraz sumę powierzchni użytkowej zabudowy, w podziale na funkcje zabudowy, o której mowa w pkt 2 i 3, a następnie, gdy maksymalne w skali gminy zapotrzebowanie na nową zabudowę, o którym mowa w pkt 1:
a) nie przekracza sumy powierzchni użytkowej zabudowy, w podziale na funkcje zabudowy - nie przewiduje się lokalizacji nowej zabudowy poza obszarami, o których mowa w pkt 2 i 3,
b) przekracza sumę powierzchni użytkowej zabudowy, w podziale na funkcje zabudowy - bilans terenów pod zabudowę uzupełnia się o różnicę tych wielkości wyrażoną w powierzchni użytkowej zabudowy, w podziale na funkcje zabudowy, i przewiduje się lokalizację nowej zabudowy poza obszarami, o których mowa w pkt 2 i 3, maksymalnie w ilości wynikającej z uzupełnionego bilansu;
5) określa się:
a) możliwości finansowania przez gminę wykonania sieci komunikacyjnych i infrastruktury technicznej oraz społecznej, służących realizacji zadań własnych gminy,
b) potrzeby inwestycyjne gminy wynikające z konieczności realizacji zadań własnych, związane z lokalizacją nowej zabudowy na obszarach, o których mowa w pkt 2 i 3, oraz w przypadku, o którym mowa w pkt 4 lit. a, poza tymi obszarami;
6) w przypadku gdy potrzeby inwestycyjne, o których mowa w pkt 5 lit. b, przekraczają możliwości finansowania, o których mowa w pkt 5 lit. a, dokonuje się zmian w celu dostosowania zapotrzebowania na nową zabudowę do możliwości finansowania przez gminę wykonania sieci komunikacyjnej i infrastruktury technicznej oraz społecznej.
Działania, o których mowa w cytowanym art. 10 ust. 5 u.p.z.p. mogą wymagać powtórzenia, na zasadzie analizy wariantów lub realizacji procesu iteracyjnego, oraz powtórzenia wszystkich lub części z nich, także w połączeniu z innymi czynnościami przeprowadzanymi w ramach prac nad projektem studium (art. 10 ust. 6 u.p.z.p.). Określając zapotrzebowanie na nową zabudowę, o którym mowa w ust. 5 pkt 1, bierze się pod uwagę: (1) perspektywę nie dłuższą niż 30 lat; (2) niepewność procesów rozwojowych wyrażającą się możliwością zwiększenia zapotrzebowania w stosunku do wyników analiz nie więcej niż o 30% (art. 10 ust. 7 u.p.z.p.).
Z przedstawionych przepisów wynika, że brak bilansu terenów przeznaczonych pod zabudowę w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 7 lit. d u.p.z.p., którego zasady przeprowadzania określono w art. 10 ust. 5 u.p.z.p. ma bezpośrednie przełożenie na wadliwość treści opracowywanego studium, wyrażającą się bądź to w błędnym przeznaczeniu, bądź w nieprzeznaczeniu określonych terenów na cele nowej zabudowy, co należy uznać za istotne naruszenie zasad sporządzania studium w rozumieniu art. 28 ust. 1 u.p.z.p. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 kwietnia 2017 r., IV SA/Po 1052/16).
Sąd podziela stanowisko strony skarżącej, że zakończenie procedury planistycznej następuje dopiero z chwilą podjęcia uchwały w sprawie planu miejscowego (wyrok w Lublinie z dnia 27 listopada 2009 r., II SA/Lu 228/09, Lex nr 584139), co ma zastosowanie także wobec studium.
Należy tu dodać, że omówiona treść art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.z.p. weszła w życie w dniu 18 lipca 2015 r., wobec czego winna ona zostać uwzględniona w skarżonej uchwale wydanej w dniu 24 listopada 2015 r. mimo, że wymagane prawem uzgodnienia i konsultacje zakończyły się znacznie wcześniej. Dlatego też biorąc pod uwagę treść art. 94 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym Sąd na podstawie art. 147 § 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło