II SA/Wr 1400/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogumiła Skrzypczak, Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Asesor WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Protokolant apl. prok. Aleksandra Pokorska, po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi R. B. S. na decyzję Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą; II. zasądza od Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej we W. na rzecz R. B. S. kwotę 10 /słownie: dziesięć/ złotych tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania; III. orzeka o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Orzeczeniem w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej z dnia [...]r. [...] Powiatowa Komisja Lekarska W.-K., na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. z 1992 Nr 4 poz. 16 z póź. zm./ § 1 ust. 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992r. w sprawie zasad określenia zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach /Dz.U. Nr 57, poz. 278 z póź.zm./ oraz 104 kpa uznała poborowego R. S. za zdolnego - do służby wojskowej z kategorią A. W uzasadnieniu orzeczenia podano, że w oparciu o cytowane przepisy prawne Powiatowa Komisja Lekarska W.-K. po przeprowadzeniu wywiadu lekarskiego, zapoznaniu się z przedłożonymi do wglądu dokumentami lekarskimi oraz po własnym badaniu lekarskim i przeprowadzeniu dodatkowych badań specjalistycznych, uznała, iż stwierdzone schorzenia: § 34 p I - skrzywienie kręgosłupa 38 p II- wypadanie płatka zastawki dwudzielnej 13 p I - krótkowzroczność obu oczu nie stanowią przeszkody w odbyciu służby wojskowej. W odwołaniu od powyższego orzeczenia R. S. wniósł o skierowanie go na badanie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej z echokardiograficznym badaniem włącznie, celem weryfikacji przyznanej mu kategorii. Skarżący podniósł, iż orzeczenie o uznaniu go za zdolnego do służby z kategorią A budzi wątpliwości: "Szczególnie przy rozpoznaniu w Pracowni Diagnostyki Obrazowej w [...], badaniem echokardiograficznym wypadanie płatków zastawki dwudzielnej z falą zwrotną /+/ przy zastawce dwudzielnej i trójdzielnej /badania wykonywał doktor nauk medycznych J. G./." Dolegliwości te rozporządzenie MON w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej, kwalifikuje do kategorii innej niż "A". Orzeczeniem w sprawie zdolności do czynnej służby z dnia [...]r. [...] Wojewódzka Komisja Lekarska we W., na podstawie, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego i art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. z 1992r. Nr 4 poz. 16 z póź. zm./ oraz § 1 ust. 1 i § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach /Dz.U. z 1992r. Nr 57, poz. 278 z póź.zm./ utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie o uznaniu poborowego za zdolnego do czynnej służby wojskowej "kategoria A". W motywach orzeczenia podano, iż w oparciu o cytowane na wstępie przepisy prawne Wojewódzka Komisja Lekarska we W., po zapoznaniu się z przedłożonymi do wglądu dokumentami lekarskimi, przeprowadzeniu dodatkowych badań specjalistycznych uznała poborowego za zdolnego do pełnienia zasadniczej służby wojskowej. Stwierdzone schorzenia: § 34 pkt 1, § 38 pkt 11, § 13 pkt 5 skrzywienie i wady kręgosłupa nie upośledzające sprawność ustroju. W skardze na powyższe orzeczenie R. S. podniósł, iż Wojewódzka Komisja Lekarska nie odpowiedziała na zgłoszone w odwołaniu z dnia [...]r. wątpliwości. "Szczególnie przy rozpoznawaniu w Pracowni Diagnostyki Obrazowej w [...] badaniem echokardiograficznym wypadania płatków zastawki dwudzielnej z falą zwrotną, a które to dolegliwości nie są bez znaczenia, gdyż Rozporządzenie Obrony Narodowej Dz.U. z 1992 Nr 57, poz. 278 z późniejszymi zmianami, kwalifikuje je do kategorii innej niż "A". Wobec nie przeprowadzenia przez Wojewódzką Komisję Lekarską badań specjalistycznych z echokardiograficznym badaniem włącznie, celem dowodowej weryfikacji przyjętego, zawężonego i nieprawdziwego opisu dolegliwości schorzenia § 38 p 11, niezgodnego z orzeczeniem faktycznym dr J. G. z [...] i eliminacji charakterystycznego rozpoznania potwierdzonego echokardiograficznym wypadaniem płatka zastawki dwudzielnej z falą zwrotną, skarżący kwestionuje rzetelność i prawdziwość kategorii wojskowej według orzeczenia [...] z dnia [...]r. W odpowiedzi na skargę Wojewódzka Komisja Lekarska we W. wniosła o jej oddalenie. Odnośnie zarzutów skarżącego wyjaśniono, iż Przewodniczący Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej we W. po zapoznaniu się z dokumentacją przedłożoną "na posiedzeniu Komisji w dniu [...]r." przez R. S. i po zasięgnięciu opinii lekarza medycyny M. R. specjalisty chorób wewnętrznych na wspomnianym posiedzeniu, któremu przedstawiono wynik badania echokardiograficznego z dnia [...]r. wykonanego w D. Centrum Diagnostyki Medycznej "[...]", uznał, że przeprowadzenie dodatkowego badania specjalistycznego o które wnosi skarżący w swoim odwołaniu nie jest uzasadnione. R. S. został dodatkowo przebadany przez wymienionego lekarza, który zakwalifikował rozpoznanie choroby R. S. do § 38 pkt 11 - i izolowane wypadanie płatka zastawki dwudzielnej /trójdzielnej/ nie powodujące zaburzeń sprawności ustroju - rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach /Dz.U. z 1992r. nr 57 poz. 278 z póź. zm./. Kierując się jednocześnie objaśnieniami szczegółowymi do wymienionego rozporządzenia Wojewódzka Komisja Lekarska zakwalifikowała R. S. do kategorii zdrowia A. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm./. Ustawa ta jednakże utraciła moc w chwilą wejścia w życie, z dniem 1 stycznia 2004r. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153 poz. 1271 /art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1271/. Art. 97 § 1 tych przepisów wprowadzających /.../ stanowi, że "Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi." W świetle przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności decyzji z prawem materialnym oraz przepisami postępowania administracyjnego. Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej, chyba że wynika to z przepisu prawa. Skarga jest zasadna. Podstawą materialno-prawną rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie były przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach wraz z załącznikiem nr 1 - wykaz chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej /Dz.U. Nr 57, poz. 278 z póź. zm./. Według § 2 tegoż rozporządzenia orzeczenie o zaliczeniu danej osoby do jednej z kategorii o których mowa w § 1 właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej - według wykazu chorób i ułomności stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia. Komisja lekarska wydaje orzeczenie na podstawie badania lekarskiego według kategorii i kryteriów, o których była mowa wyżej oraz na podstawie dokumentacji lekarskiej i innych dokumentów mających znaczenie w sprawie, w szczególności dotyczących przebiegu i warunków pełnienia służby wojskowej przez osobę badaną o ile taką służbę już pełniła. W uzasadnionych wypadkach komisja lekarska może wydać orzeczenie wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji lekarskiej /§ 18 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia/. Komisja odwoławcza orzeka na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach orzeczniczo-lekarskich i tylko w razie potrzeby może przeprowadzić ponowne badania lekarskie, a także skierować badanego na obserwację szpitalną. Komisja może przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania komisji, która wydała orzeczenie /§ 32 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenie/. W § 19 ust. 1 pkt 3 tego rozporządzenia stwierdza się, że orzeczenia wojskowych komisji lekarskich powinny zawierać szczegółowe uzasadnienie. Przepis art. 107 § 3 kpa stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego /art. 7 i art. 77 § 1 kpa/. Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona /art. 80 kpa/. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydane w sprawie decyzje naruszają powyższe zasady procedury administracyjnej, w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Skarżący został uznany przez wojskowe komisje lekarskie za zdolnego do służby wojskowej z kategorią "A". Z przywołanego wyżej § 2 rozporządzenia wynika, iż orzeczenie o zaliczeniu danej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w § 1, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej, z uwzględnieniem badań specjalistycznych /.../. Z akt niniejszej sprawy wynika, iż poborowy nie został poddany żadnym badaniom lekarskim - specjalistycznym. Fakt ten potwierdził skarżący na rozprawie, w dniu 14 maja 2004r. Skarżący oświadczył wówczas, iż komisja nie przeprowadziła badań i opierała się na dokumentach lekarskich załączonych przez niego. Badanie echokardiograficzne z dnia [...]r. podpisane przez lekarza J. G. - które znajduje się aktach sprawy - nie zostało wykonane na zlecenie Komisji lecz przedstawione przez skarżącego. Dokumentacja lekarska, którą skarżący przedłożył Komisji nie obejmowała badania okulistycznego. W uzasadnieniu decyzji komisji I instancji zabrakło dokładnego oznaczenia badań przedstawionych przez skarżącego, odniesienia się do nich, a przede wszystkim wskazania powodów odmowy wiarygodności tym dowodom /art. 80 kpa/. Komisja I instancji rozpoznała u poborowego schorzenia z: § 34 p. 1 - skrzywienie kręgosłupa § 13 p. 1 - krótkowzroczność obu oczu § 38 p. 11 - wypadanie płatka zastawki dwudzielnej - rozporządzenia. Cytowane wyżej rozporządzenie w § 34 pkt 1 wymienia skrzywienie i wady kręgosłupa, wrodzone lub nabyte, nie upośledzające lub upośledzające nieznacznie sprawność ustroju jako kwalifikujące kategorię zdrowia "A". Do kategorii zdrowia "A" kwalifikuje także schorzenie wymienione w § 13 p. 1. "Ostrość wzroku jednego oka lub obu oczu mniejsza niż 0,8 niemniejsza niż 0,5 bez korekcji szkłami." Natomiast § 38 p 11 wymienia izolowane wypadanie płatka zastawki dwudzielnej /trójdzielnej/ nie powodujące zaburzeń sprawności ustroju jako kwalifikujące kategorię zdrowia - "A" - zdolny do służby wojskowej, D - niezdolny do służb wojskowej /.../ w czasie pokoju. Z kolei p. 12 § 38 wskazuje, iż zespół wypadania płatka zastawki dwudzielnej /trójdzielnej/ powodujący zaburzenia sprawności ustroju, kwalifikuje poborowego do kategorii "D" - niezdolny do służby wojskowej /.../ w czasie pokoju / "E" - trwale niezdolny do służby wojskowej /.../. Komisja I instancji nie wyjaśniła różnicy między obu tymi rozpoznaniami i nie dokonała oceny stanu zdrowia skarżącego w konkretnych kategoriach - dopuszczając się naruszenia art. 107 § 3 kpa. Do powyższych kwestii nie odniosła się w żaden sposób także komisja odwoławcza. Zauważyć należy, iż w odwołaniu od orzeczenia I instancji skarżący wniósł o skierowanie "na badania Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej z echokardiograficznym badaniem włącznie", celem weryfikacji przyznanej kategorii. Organ odwoławczy nie przeprowadził wnioskowanego badania a także nie podał jakie okoliczności przesądziły o zbędności ich wykonania - co stanowi naruszenie art. 11 kpa. Stwierdzić trzeba, iż uzasadnienie orzeczenia II instancji zawiera ogólnikowe wskazanie jednostek chorobowych z przypisaniem odpowiednich paragrafów załącznika do omawianego rozporządzenia Tym samym naruszono przepis art. 107 § 3 kpa i § 19 cytowanego rozporządzenia. Mając na względzie wyżej powiedziane Sąd uznał, że zaskarżone orzeczenie jak i orzeczenie je poprzedzające nie mogą się ostać w obrocie prawnym. Stąd też zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach zostało oparte na podstawie art. 55 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm./ w związku z art. 97 § 2 Przepisów wprowadzających /.../. Sąd wstrzymał w całości wykonanie zaskarżonej decyzji /art. 152 - Prawo o postępowaniu /.../ ponieważ ewentualne wykonanie decyzji mogłoby pociągnąć za sobą niekorzystne dla skarżącego skutki.