II SA/Wr 1402/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk Sędziowie NSA Krystyna Anna Stec NSA Józef Kremis (sprawozdawca) Protokolant Monika Mikołajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi H. C. na postanowienie Wojewody D. z dnia 21 maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta W. z dnia 27 marca 2003 r. (nr [...]); II. zasądza od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej 10 (dziesięć) zł kosztów postępowania; III. orzeka, że postanowienia wymienione w punkcie I nie podlegają wykonaniu. Postanowieniem Wojewody D. z dnia 21 maja 2003 r. (nr [...]), wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 97 § 1 pkt 4 kpa, po rozpatrzeniu zażalenia H. C. na postanowienie Prezydenta W. z dnia 27 marca 2003 r. (nr [...]) w przedmiocie zawieszenia postępowania o wymeldowanie M. C. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. M. [...] we W. - utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie. Na uzasadnienie organ wskazał, że pismem z dnia 24 lutego 2003 r. H. C. zwrócił się do organu pierwszej instancji o podjęcie zawieszonego w dniu 19 grudnia 2001 r. przez Prezydenta W. postanowieniem nr [...] postępowania administracyjnego dotyczącego wymeldowania M. C. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. M. [...] we W. Postanowieniem z dnia 27 marca 2003 r. (nr [...]) Prezydent W., na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, odmówił podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego, gdyż przed Sądem Rejonowym dla Wrocławia-Śródmieście prowadzona jest sprawa z powództwa H. C. przeciwko M. C. o eksmisję (I C 1573/02), która stanowi zagadnienie wstępne dla postępowania administracyjnego o wymeldowanie. Zażalenie na to postanowienie złożył H. C. podnosząc, iż jest ono wydane z rażącym naruszeniem przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, gdyż M. C. nie zamieszkuje w lokalu przy ul. M. [...] we W., a ponadto w stosunku do niego wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego dla Wrocławia -Śródmieście Wydział I Cywilny w dniu 25 września 2001 r. orzeczono eksmisję z wymienionego lokalu, którą w dniu 31 października 2001 r. przeprowadził Komornik Sądowy Rewiru IX przy Sądzie Rejonowym dla Wrocławia-Śródmieście (IX Km 1099/01). Po rozpatrzeniu zażalenia organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia, bowiem - jak wynika z akt sprawy - w dniu 13 grudnia 2001 r. pełnomocnik M. C. wniósł do Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieście sprzeciw do wyroku zaocznego (wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu od tego wyroku) orzekającego o eksmisji M. C. z miejsca zameldowania wydanego w dniu 19 września 2000 r. (I C 1612/00). Sąd ten uwzględnił wniosek i w dalszym ciągu toczy się przed nim postępowanie w sprawie z powództwa H. C. przeciwko M. C. o eksmisję z lokalu przy ul. M. [...] we W. Według zaś art. 97 § 1 pkt 4 kpa, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Taka sytuacja wystąpiła w mniejszej sprawie, dlatego Wojewoda D. uznał za prawidłowe postanowienie odmawiające podjęcia zawieszonego postępowania. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego H. C. wniósł o uchylenie postanowienia Wojewody D., zarzucając organom, że przy rozpatrywaniu sprawy nie uwzględniły faktu dobrowolnego wyprowadzenia się M. C. ze spornego lokalu oraz wieloletniego zamieszkiwania tegoż wraz z konkubiną i dwojgiem dzieci we W. przy ul. B. [...]. Zdaniem skarżącego, w takiej sytuacji organy administracji nie powinny powoływać się na treść art. 97 § 1 pkt 4 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne i postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270), w tym także na postanowienia wydane na podstawie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Z taką kontrolą mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Z dołączonych do odpowiedzi na skargę akt administracyjnych wynika, że postępowanie w sprawie wymeldowania M. C. z miejsca pobytu stałego zostało zawieszone w związku z prowadzonym z powództwa H. C. przed sądem powszechnym postępowaniem o eksmisję M. C. ze spornego lokalu, co - zdaniem organów - stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa względem postępowania administracyjnego o wymeldowanie. W ocenie Sądu, między wymienionymi postępowaniami nie zachodzi związek, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa, jako że rozstrzygnięcie administracyjnej sprawy wymeldowania nie jest zależne od uprzedniego orzeczenia przez sąd o eksmisji osoby, która ma być wymeldowana. Postępowania w obu sprawach różnią bowiem nie tylko tryby proceduralne, ale przede wszystkim odmienne przesłanki dopuszczalności wymeldowania oraz orzeczenia o opuszczeniu lokalu mieszkalnego. Przy rozpoznawaniu tej sprawy należy mieć na uwadze także wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (K 20/01, OTK-A 2002, nr 3, poz. 34), którego konsekwencją stało się wyeliminowanie uprawnienia do przebywania w danym lokalu mieszkalnym z katalogu przesłanek dopuszczających zameldowanie lub wymeldowanie w tymże lokalu, co spowodowało również uniezależnienie się postępowania meldunkowego od efektów procesu eksmisyjnego. W tak ukształtowanym stanie prawnym, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy wymeldowania danej osoby z miejsca pobytu stałego pozostaje wynik procesu przed sądem cywilnym. Skoro wynik postępowania przed sądem cywilnym nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, przeto w dacie wydawania ostatecznego postanowienia w sprawie były podstawy do podjęcia zawieszonego postępowania, czego trafnie domagał się wnioskodawca. Suma wskazanych wyżej okoliczności prowadzi do wniosku, że nie było podstaw do odmowy podjęcia zawieszenia postępowania administracyjnego, bowiem w sprawie nie ma zagadnienia wstępnego, którego rozstrzygnięcie miałoby mieć wpływ na jego wynik. Reasumując, wadliwe zastosowanie prawa procesowego powoduje, że zaskarżone postanowienie podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego, a to prowadzi do uwzględnienia skargi po myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.