II SA/Wr 141/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 3 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E.W. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszonego zamiaru realizacji robót budowlanych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu 4 kwietna 2008 r. skarżąca nadesłała urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała w nim, że nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu (500 zł) bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i rodziny. Wynika z niego także, że E.W. nie pracuje i jest zarejestrowana jako bezrobotna, natomiast mąż nie osiąga dochodów. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostają oprócz niej: mąż – A.W. i dwuletnia córka – Z.W.. Ponadto jest właścicielką nieruchomości – działki o pow. 382 m2, zaś mąż – posiada 10% nieruchomości obciążonej przez bank na kwotę 500.000 zł. Nadto skarżąca wskazała, że działkę budowlaną nabyła za pieniądze podarowane przez mamę, a po otrzymaniu pozwolenia na budowę złoży wniosek o kredyt. Nie posiada natomiast żadnych oszczędności, papierów wartościowych oraz innych przedmiotów wartościowych. Rodzina nie osiąga żądnego dochodu. Postanowieniem z dnia 15 maja 2008 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sprzeciw od powyższego postanowienie wniósł pełnomocnik skarżącej A.W.. W dniu 17 czerwca 2008 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy pod rygorem rozpoznania wniosku jedynie na podstawie znajdującego się w aktach sprawy formularza – poprzez nadesłanie określonych dokumentów (bądź ich kserokopii) dotyczących sytuacji majątkowej skarżącej. Mimo osobistego odebrania przez adresata przesyłki, nie udzielił on żadnej odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 245 § 1 powyższej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§4). W rozpatrywanej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 2 przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy zauważyć, iż oceniając możliwość przyznania prawa pomocy, Sąd musiał rozważyć zarówno wysokość obciążeń finansowych, jakie strona jest zobowiązana ponieść na danym etapie postępowania, jak i sytuację materialną wnioskodawców i w kontekście tego - możliwość ponoszenia przez nich kosztów sądowych. Wprawdzie na obecnym etapie postępowania w niniejszej sprawie skarżąca obowiązana jest pokryć koszty sądowe w wysokości 500 zł tytułem wpisu od skargi, jednakże oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy są, w ocenie Sądu, niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego. Natomiast pełnomocnik skarżącej pomimo osobistego odebrania pisma Sądu z dnia 17 czerwca 2008 r., którym wezwano go o nadesłanie w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń i o przedłożenie dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego, dochodów i stanu rodzinnego E.W., nie zastosował się do wezwania. Zwrócić należy również uwagę na wątpliwości, które wzbudziły zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomoc informacje. Skarżąca oświadczyła w nim, że nie pracuje (jest zarejestrowana jako bezrobotna), zaś mąż nie osiąga dochodów, natomiast nieruchomość, którą posiada mąż skarżącej, obciążona jest przez bank na kwotę 500.000 zł. Oznaczać to może, że strona zaciągnęła kredyt, do czego konieczne jest posiadanie zdolności kredytowej, a zatem jakiś dochodów. Świadczy o tym również – jak skarżąca wskazała - że po otrzymaniu pozwolenia na budowę złoży wniosek o kredyt. Wątpliwości budzi także fakt, że rodzina – jak wynika z wniosku - nie osiąga żądnego dochodu, jednakże z czegoś musi pokrywać koszty utrzymania. Uwzględniając powyższe, należało stwierdzić, że skarżąca nie wykazała, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, zgodnie z przepisem art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Stąd orzeczono na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi.