II SA/Wr 1411/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Asesor WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Protokolant Anna Onyśków, po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi M. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz M. B. kwotę 10 /słownie: dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W.; zwany dalej Kierownik Urzędu, na podstawie art. 105 § 1 kpa w związku z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997, Nr 142, poz. 950 z póź. zm./: zwanej dalej ustawą stwierdził, że wniosek M. B. został złożony po terminie określonym w art. 22 ust. 3 ustawy. W uzasadnieniu orzeczenie podano, iż w postępowaniu administracyjnym wszczętym w trybie art. 61 § 3 kpa na żądanie strony w dniu złożenia przez nią w Urzędzie do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniosku o przyznanie uprawnień przewidzianych w ustawie z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach, Kierownik Urzędu związany jest przesłanką określoną w art. 22 ust. 3 ustawy. Przepis ten stanowi "Wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1-4, z zastrzeżeniem ust. 4 mogą być kierowane, w trybie, o którym mowa w ust. 1 /zarekomendowane przez Stowarzyszenie właściwe dla określonego rodzaju prowadzonej działalności kombatanckiej lub doznanych represji - wyjaśnienie Urzędu/, do dnia 31 grudnia 1998r. przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1999r. przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski". Termin ustawowy wyznaczony dla stron i uczestników postępowania administracyjnego jest terminem prawa materialnego, w odniesieniu do którego nie stosuje się proceduralnej instytucji przywrócenia terminu. Jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej podjętej przez stronę, a wszczęte postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe. Do tej sytuacji ma zastosowanie art. 105 § 1 kpa, który stanowi: "Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania". We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. B. wyjaśniła, iż nie mogła dotrzymać terminu do złożenia wniosku z powodów niezależnych od niej. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] - wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy - Kierownik Urzędu, na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 22 ust. 3 ustawy utrzymał w mocy decyzję własną o odmowie rozpatrzenia wniosku M. B. złożonego po terminie określonym w art. 22 ust. 3 ustawy. Uzasadniając stanowisko w sprawie Kierownik Urzędu stwierdził, że wnioskodawczyni nie przedstawiła dowodów potwierdzających złożenie wniosku w ustawowym terminie tj. do dnia 31 grudnia 1998r. W skardze na powyższą decyzję M. B. podniosła, iż zaskarżone decyzje administracyjne "nie uzyskały prawomocności i stosownie do treści art. 26 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. /Dz.U. z 1997 Nr 142, poz. 950 ze zm./ uprawnienia te nie mogły być cofnięte." W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjny i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1271/ "Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe Wojewódzkie Sądy Administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ stanowi, że decyzja podlega uchyleniu jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W myśl art. 145 a § 1 kpa można żądać wznowienia postępowania również w przypadku gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą na podstawie którego została wydana decyzja. Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003r. sygn. akt SK 4/02 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997 Nr 142, poz. 950 ze zm./ jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji i nie jest niezgodny z art. 19 i art. 30 Konstytucji /Dz.U. z 2003r. Nr 72, poz. 658/. Przepis art. 22 ust. 3 cyt. ustawy stanowił, że wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1-4, z zastrzeżeniem ust. 4 mogą być kierowane, w trybie, o którym mowa w ust. 1, do dnia 31 grudnia 1998r. przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1999r. przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski. Akt normatywny uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą nie powinien być stosowany przez Sąd w odniesieniu do stanów faktycznych sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału /postanowienie z dnia 7 grudnia 2000r., III ZP 27/00, OSNZU 2001/10/331/. Przepis art. 22 ust. 3 ustawy został powołany w obu wymienionych wyżej decyzjach Kierownika Urzędu w uzasadnieniu umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich, gdyż wniosek o ich przyznanie został wniesiony po dniu 31 grudnia 1998r. Skoro przepis ten został uznał za niekonstytucyjny, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego /art. 145 a § 1 kpa/, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b/ ustawy Prawo o postępowaniu /.../ należało orzec jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach zostało oparte na podstawie art. 55 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm./ w związku z art. 97 § 2 Przepisów wprowadzających /../. Sąd nie orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji gdyż jako orzeczenie negatywne, nie ma ona przymiotu wykonalności /art. 152 - Prawo o postępowaniu /.../.